Hoogleraar Marcel Pheijffer grijpt de examenfraude bij KPMG nog maar eens aan om een kritische noot te kraken over de beroepsgroep: ‘Te veel accountants kunnen de luxe van een systeem op basis van vertrouwen niet aan.’ Toetsing zou voortaan extern moeten gebeuren, bepleit hij in het FD.
Pheijffer was op vakantie toen de fraudekwestie naar buiten kwam. ‘Normaliter zou ik er direct een opinie over hebben geschreven, maar vakantie vieren is nog leuker dan dat.’ Nu komt hij alsnog terug op het ‘spieken’. ‘Van jongs af aan weet je dat dat verboden is. In het voortgezet onderwijs leidt dat bijvoorbeeld tot het toekennen van het cijfer 1, ontzegging van verdere deelname aan examens en het ongeldig verklaren van eerdere toetsen.’
Tuchtklacht
Een tuchtklacht indienen zou niet gek zijn, want dat gebeurt normaal gesproken ook: ‘Als zich rond cursussen onregelmatigheden hebben voorgedaan mag de cursus niet meetellen. Dat laatste kan ertoe leiden dat een betrokken accountant uiteindelijk niet aan zijn PE-verplichtingen heeft voldaan. Als de NBA daar lucht van krijgt wordt normaliter een tuchtklacht tegen de accountant ingediend.’ Een tuchtklacht indienen zou de geloofwaardigheid van KPMG ten goede komen, aldus Pheijffer.
Stevige reactie nodig
Maar ook andere instanties moeten ingrijpen, vindt hij: ‘De feiten in het KPMG-persbericht zijn helder genoeg: te veel accountants konden de luxe van een systeem op basis van vertrouwen niet aan, namen een loopje met hun verplichtingen en negeerden hun professionele verantwoordelijkheid. Dat vraagt om een stevige reactie van de toezichthouder, de politiek, Kwartiermakers en de NBA. De simpelste maatregelen? Geen interne toetsingen meer. Inhoudelijker, uitdagender en gevarieerder toetsen. Deugdelijk procestoezicht, zonder naïef vertrouwen. Accountants zijn immers soms net kinderen: zonder toezicht en harde sancties, spieken de zwakkeren.’
Een oud gezegde luidt: het zijn sterke benen die de weelde ( hier: vertrouwen) kunnen dragen.