Vanaf 1 januari 2025 wordt het handhavingsmoratorium opgeheven, waardoor de Belastingdienst vanaf die datum weer volledig zal handhaven op schijnzelfstandigheid. Bedrijven en organisaties die zzp’ers inhuren kunnen dan weer een boete en naheffingen krijgen als dat niet volgens de regels van de Wet DBA gaat. Daarbij geldt een overgangsperiode van 1 jaar waarin werkgevers en werkenden nog geen vergrijpboete krijgen als zij kunnen bewijzen dat zij stappen zetten tegen schijnzelfstandigheid.
Zakelijke dienstverlening
In de zakelijke dienstverlening wordt twee derde van de respondenten rechtstreeks ingehuurd door de opdrachtgever. Als de wet DBA weer gehandhaafd wordt, moeten veel ondernemers in zee gaan met uitzend- of detacheringsbedrijven. Uit het onderzoek van ZZP Nederland blijkt dat veel ondernemers in de zakelijke dienstverlening dit liever niet doen, vanwege de financiële risico’s die hieraan verbonden zijn.
Volgens voorzitter Frank Alfrink van Vereniging ZZP Nederland zijn er echter voldoende mogelijkheden voor opdrachtgevers om goede afspraken te maken met de ondernemers zodat er geen sprake is van schijnzelfstandigheid. “Als er een camera langs de weg komt om de snelheid te controleren, kan je de weg wel niet meer gaan nemen, maar je kunt je ook gewoon aan de snelheid houden”.
Het uitgangspunt dat we ons “gewoon” aan de regels moeten houden is natuurlijk juist maar draagt niet bij aan een oplossing. Het probleem is en blijft dat het begrip dienstbetrekking en vooral de criteria voor het maken van een eenduidig onderscheid tussen een dienstbetrekking en anderssoortige arbeidsrelaties vaag blijven. De criteria van het Deliveroo arrest zijn in wezen een uitwerking / voortzetting van de holistische benadering van het beruchte Haviltex arrest, waarin de Hoge Raad de praktijk heeft opgezadeld met een veelheid aan criteria die van geval tot geval moeten worden beoordeeld en gewogen, zonder dat daarbij duidelijk is welke criteria in een bepaald geval relevant zijn en welk relatieve gewicht daaraan moet worden toegekend. De overheid (belastingdienst) gaat het bedrijfsleven dus afrekenen op overeenkomsten waar partijen welbewust voor gekozen hebben zonder dat diezelfde overheid (wetgever en rechterlijke macht) heldere criteria aanreikt waarop partijen hun afspraken kunnen baseren. Daar zit het probleem.
Zelfstandigenaftrek en MKB winstvrijstelling afschaffen en investeringsaftrek fors verhogen. Probleem opgelost.
Er zijn allerlei (m.i. te veel en te grote) verschillen in de (rechts-)posities van werknemers en zelfstandigen, niet alleen in fiscaal maar zeker ook in juridisch opzicht. Denk aan ontslagbescherming, pensioenopbouw, sociale verzekeringen en loondoorbetaling bij ziekte. De problemen omtrent schijnzelfstandigheid ontstaan vooral doordat het onderscheid tussen werken in dienstbetrekking en werken als zelfstandige vaak diffuus en onduidelijk is (met een groot grijs gebied), terwijl de fiscale maar vooral de juridische rechtsposities enorm verschillen. Zolang die verschillen, waarvoor m.i. geen goede maatschappelijke en economiche rechtvaardiging bestaat, in stand blijven is het de taak van de wetgever en de rechterlijke macht om heldere en eenduidige criteria te stellen. Dit kan naar mijn overtuiging alleen door het inherent vage en achterhaalde criterium van gezagsverhouding af te schaffen. Maar bovendien zou eens fundamenteel moeten worden nagedacht over het verkleinen van de verschillen tussen de fiscale maar vooral de juridische posities van werknemers en zelfstandigen. Dan snijdt het mes aan twee kanten.
Eens, in ieder geval zijn er daarna dusdanig meer onderwijzers, bezorgers, verpleegkundigen en zelfs IT’ers in loondienst dat de politiek wat dat betreft tevreden kan zijn. Ook de voorgestelde verplichte AOV zal wat dat betreft ‘reinigend’ werken. Zoals zo vaak, net als in de asieldiscussie, haal de honingpotten weg en het probleem lost zich vanzelf op.
Het zijn sterke benen die de weelde kunnen dragen: een ander aspect in deze soapserie is dat het zelfstandig worden, althans het als zelfstandige geaccepteerd (moeten) worden door met name de fiscus, veel te gemakkelijk is geworden. Ga gewoon weer terug naar hoe het eens was: pas na het behalen van een middenstandsdiploma en een vakdiploma, het hebben van een financiële reserve of bronnen om enige tijd zonder inkomen te kunnen overbruggen en b.v. een toelating tot een beroepsgroep zullen de serieuzen van de (vooral fiscale) gelukzoekers scheiden.
Of gewoon iedereen in Nederland die een inkomen heeft. Of dat nou uit arbeid is of uit ondernemen. Verplicht te laten betalen aan werknemersverzekeringen premie/AOV en verplicht een laten bijdragen aan het pensioen. Want in principe betaalt iedere arbeider deze dingen nu al zelf alleen is het de werkgever die het overmaakt naar de rekening van het UWV of sociale verzekeringsbank of pensioenfonds. Als ze dat nou gewoon verplichten wordt per inkomen. Is het gezeik van laag betaalde ZZPer in er niet meer. Want dan kom je nooit uit onder de 50 euro per uur.