Pensioengeld, Tozo en de vermogenstoets

Vanaf 1 oktober 2020 zouden zelfstandig ondernemers Tozo 3 aan kunnen vragen bij hun gemeente. Tijdens de corona-persconferentie van 28 september zei Mark Rutte dat de eerder aangekondigde vermogenstoets uitgesteld zal worden. Dat geeft ruimte om na te denken over het veiligstellen van pensioenvermogen.

Om te bepalen of iemand in aanmerking komt voor een bepaald sociaal vangnet, wordt het vermogen van de aanvrager getoetst. Zo geldt voor een bijstandsuitkering dat een gezin of alleenstaande ouder geen vermogen boven de € 12.450 mag hebben. En alleenstaanden zelfs niet meer dan € 6.225. Dat is niet alleen cash, maar ook aandelen en materiële bezittingen, zoals een auto of (de overwaarde van) je woning.

Tozo or no tozo?

Tozo, de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers, is in het leven geroepen voor zelfstandigen die door de corona-maatregelen hun inkomen verloren. De regeling zorgt ervoor dat zelfstandigen die door de crisis minder verdienen dan een bijstandsuitkering, een aanvulling kunnen aanvragen op hun inkomen. Dat wordt dan aangevuld tot het bijstandsniveau: 1050 euro voor alleenwonenden en 1500 euro voor stellen.

Bij de eerste regeling – Tozo 1 (maart tot en met mei) – was de voorwaarde dat je inkomen als gevolg van corona, tot onder het sociale minimum moest zijn teruggevallen.

Bij Tozo 2 (juni tot en met september) kwam daar een extra voorwaarde bij. Het inkomen van je partner – getrouwd of samenwonend – werd ook meegeteld. Alleen als het gezamenlijk inkomen onder het sociale minimum lag, kwam je in aanmerking.

Bij Tozo 3, ingaand vanaf 1 oktober, was de extra eis dat een ondernemer niet meer dan € 46.520 aan spaargeld en beleggingen mocht hebben. Zaken zoals een eigen woning, bedrijfspand, machines, apparatuur en voorraden werden voor deze regeling buiten beschouwing gelaten.

Die aanscherping is nu voorlopig van de baan. “Deze ligt eigenlijk niet in de rede”, gaf Rutte aan. Het pakket moet volgens hem “meeademen” met de actualiteit.

Als gevolg hiervan is Tozo 3 op dit moment nog even niet aan te vragen. Waarschijnlijk later in de maand, met terugwerkende kracht.

Afgeschermd pensioenvermogen

Afgeschermd pensioenvermogen, zowel pensioen dat via een werkgever is gespaard, als individueel bij elkaar gespaard pensioen telt niet mee voor de vermogenstoets. Niet voor de Tozo 3 en óók niet voor de bijstand of andere sociale regelingen. Voor pensioenproducten in de derde pijler (lijfrente / banksparen) geldt dit overigens pas sinds 2016.

Het is – naast het belastingvoordeel – één van de voordelen van pensioensparen. Lang niet alle zzp’ers en ondernemers zijn hiervan op de hoogte.

Uit recent onderzoek van Deloitte bleek dat zzp’ers wel genoeg vermogen opbouwen voor later, maar dat de meesten dit niet met een pensioenoplossing doen. Daarmee lopen ze én fiscaal voordeel mis, én staat het vermogen dus niet veilig voor een eventuele vermogenstoets.

En het is goed om als financieel adviseur of accountant ondernemers hier op te wijzen.

Verstandig: zowel afgeschermd pensioenvermogen als vrij vermogen opbouwen.

Deze crisis laat zien dat het voor ondernemers verstandig is beide te doen. Vermogen opzij zetten om een (tijdelijke) inkomensval op te kunnen vangen. En daarnaast: geld voor later veiligstellen, als afgeschermd pensioen. Zodat dit niet eerst hoeft worden opgegeten, mocht er onverhoopt aanspraak gemaakt moeten worden op bepaalde steunmaatregelen. Zoals wellicht de volgende versie van de Tozo…

Door Sjaak Zonneveld

Sjaak Zonneveld is schrijver van Het Nieuwe Werken aan je pensioen en mede-initiatiefnemer van BrightPensioen. BrightPensioen is aanbieder van een individueel pensioenproduct (lifecycle beleggen) voor zzp’ ers en ondernemers.