Bedrijfseconomie zoals dat nu gegeven wordt op middelbare scholen is niet meer van deze tijd. Scholieren leren dat belastingontwijking geaccepteerd en slim is. Dat betoogt de Leidse vakdidacticus Jeffrey Bouwer in de Volkskrant.
Bouwer meent dat het minimaliseren van belastingbetaling expliciet als norm wordt gehanteerd, niet alleen in lesboeken maar ook bij het eindexamen. Het onderwijs zou juist de ethische context moeten bieden, stelt hij, naast de letterlijke toepassing van fiscale regels. ‘Zeker in een tijd waarin de roep om belastingontwijking aan te pakken, steeds luider klinkt.’
Eindexamen
Als voorbeeld haalt hij het deelvak Erven en Schenken aan. De wijze waarop dit wordt onderwezen druist volgens Bouwer in tegen opvattingen die momenteel in de maatschappij leven. ‘Zo wordt in opgave vier van het VWO-examen van mei 2022 aandacht besteed aan de schenking, die echter louter wordt benaderd als fiscaaltechnisch probleem. Leerlingen worden gevraagd welke wijze van schenken fiscaal voor de schenker het meest voordelig is: een eenmalige schenking van tachtigduizend euro of tien jaarlijkse schenkingen van achtduizend.’
Signaal
De Leidse vakdidacticus bedrijfseconomie vindt dat het signaal aan havo- en vwo-leerlingen is dat belastingconstructies die de fiscale last verlichten algemeen zijn aanvaard. ‘Dat is zorgwekkend. Veel van deze leerlingen zullen in hun latere leven als accountant, advocaat of fiscalist voor de vraag komen te staan of het hun primaire taak is de wet zo te interpreteren, dat zij voor hun cliënten het maximaal haalbare fiscale voordeel kunnen behalen. Een lastig dilemma, dat bij het ontbreken van ethisch perspectief in het onderwijs maar al te snel tot de keuze zal leiden slimme belastingconstructies te bedenken, die het grootst mogelijke voordeel opleveren.’
Lees hier het hele artikel in de Volkskrant.
Download hier het VWO-examen Bedrijfseconomie 2022.
Goed dat Jeffrey Bouwer ‘belastingontwijking’ aan de kaak stelt. Mijns inziens zou het vooral een oproep moeten zijn aan onze politici.
‘Belastingontwijking’ heeft een wat negatieve klank maar is feitelijk niets anders dan keuzes maken die de wetgever (de door ons allemaal in democratie gekozen 2e kamer) voor ons heeft bedacht. We mogen er dan vanuit gaan dat de wetgever argumenten heeft voor deze keuzevrijheid. Wanneer bij nader inzien blijkt dat de beoogde keuzevrijheid tot onbedoelde effecten leidt dan is het aan de wetgever om dit middels wetsreparatie aan te passen. Zo werd bijvoorbeeld met belasting(schenkingsrecht)vrij schenken van de jubelton (door ouders/grootouders aan kind/kleinkind) beoogd om het ‘onder water staan’ (schuld hoger dan waarde woning) van woningen te bestrijden. Nu de praktijk is dat dit een prijsopdrijvend effect heeft op de woningmarkt en leidt tot kansongelijkheid tussen kopers (wel of niet een vermogende ouder/grootouder) wordt de jubelton afgeschaft.
Misschien voor het volgende examen een vraag opnemen die duidelijk maakt dat ‘belastingontwijking’ een zaak is van door de wetgever beoogd/gecreëerd gedrag; los dat ook daar op of beter nog; voorkom dit door zorgvuldiger belastingwetgeving. Voor het onderwijs zou misschien wat meer aandacht mogen zijn voor ethische aspecten en hoe we hier via onze democratie, via belastingwetgeving, (mede) invulling aan kunnen geven.
Geheel mee eens dat het een oproep aan de politici / wetgever zou moeten zijn. Door de complexiteit en de vaak ondoordachte maatregelen schept de wetgever mogelijkheden om aan belasting ontwijking te doen. Belasting wordt als economisch stuurmiddel gebruikt zonder de effecten goed in beeld te hebben. Het onderwerp zou m.i. op de scholen als zodanig moeten worden behandeld, maar ook zou onderstreept moeten worden dat ontduiking niet getollereerd kan worden. De bal ligt duidelijk bij de wetgever.
In de kop wordt gesproken over “belastingontduiking” terwijl het artikel gaat belastingontwijking. Hoe kun je het maatschappelijk debat nu goed voeren als zelfs de accountants deze begrippen continu door elkaar halen.
Beste Henk, terecht punt. Onnauwkeurigheid van de redactie. Kop is aangepast.
Mij lijkt er niets aan de hand. Heel goed om juist te kijken wat handig is. Waarom niet? Zolang de wetgeving die ruimte laat is er echt niets mis mee om het meest voordelige te regelen voor je klant. Daar ben je tenslotte belastingadviseur voor. De belastingdruk is al enorm hoog door de verplichte schenkingen aan de staat. Overigens spreek ik liever niet over belasting maar over contributie voor het feit dat je hier woont. Tenslotte is het zo dat je ook wel wat terugkrijgt van de staat. Dat is iets om bij stil te staan. Maar te veel betalen is uiteraard not done. Wiens brood men eet diens woord men spreekt. Nou ja, voor zover mogelijk en binnen de kaders van de regelgeving. Maar natuurlijk niet vromer dan de paus. Daar zit een klant echt niet op te wachten.