Er zijn ongeveer 160 uitvoeringsorganisaties in Nederland die worden aangestuurd door ministeries. PwC nam de 51 grootste onder de loep. Die hebben meer dan 95% van het aantal medewerkers in dienst en zijn goed voor meer dan 95% van de totale omzet. Juridisch gezien is ruim de helft (26) een ZBO; het gaat veelal om gegevensverwerkers (13, waaronder de Belastingdienst), kennisinstellingen (12, waaronder het CBS) en toezichthouders (12, waaronder de AFM).
PwC concludeert dat het aantal wetten en regels voor uitvoeringsorganisaties sinds 2005 met 147% is toegenomen, terwijl maatschappijbreed de regelgeving met 14% is gegroeid. “Slechts één organisatie kende een afname. Dit duidt er op dat er niet enkel sprake kan zijn van een taakverschuiving, maar van taakverzwaring over de breedte van de uitvoering.” Toezichthouders kampten met de grootste toename in regeldruk: 291%.
Raad van State omzeild tijdens periode-Rutte
Er zijn niet direct veel meer wijzigingen per wet, maar doordat het aantal wetten sterk toeneemt, kampen de organisaties alsnog met een sterke toename van jaarlijkse wijzigingen. De kwaliteit van wetgeving is niet afgenomen, aldus PwC, maar mogelijk is de uitvoerbaarheid wel minder geworden. De kabinetten-Rutte maakten voor het opschroeven van de regeldruk bovendien gebruik van een geitenpaadje: het aantal adviezen van de Raad van State is in die periode gedaald met 43%. “In plaats van belangrijke stelsels zoals het toeslagenstelsel te herzien, worden bestaande stelsels uitgebreid met nieuwe uitwerkingen van wetten en regels (die doorgaans niet aan de Raad van State hoeven te worden voorgelegd).”
Stelselhervormingen
Het aantal uitzonderingen is bijna verdubbeld en wet- en regelgeving raakt steeds meer onderling verweven: “Regelingen verwijzen tegenwoordig naar dubbel zoveel (+105%) andere regelingen als voorheen”. Gevolg van de toegenomen regeldruk is dat er meer personeel nodig is en dat de productiviteit door meer arbeidsintensief en handmatig werk afneemt. PwC roept de overheid dan ook op om na te gaan waar wetten en regels knellen in de uitvoering en waar mogelijk wetgeving te vereenvoudigen. Daarnaast moet de focus liggen op doorontwikkelen van verouderde ICT, in plaats van het overvoeren van ICT met nieuw beleid.
Wat PwC betreft komt er een einde aan het stapelen van nieuwe wetten en (uitzonderings)regels en gaat de nieuwe regering vooral kijken naar stelselhervormingen.
Geef een reactie