Oproepcontract wordt basiscontract, maar niet voor werkende scholier en student

Nulurencontracten worden afgeschaft, en oproepcontracten worden vervangen door een basiscontract. Een uitzondering geldt voor scholieren en studenten met een bijbaan. Minister Van Gennip van SZW beantwoordt vragen over het arbeidsmarktbeleid en gaat in op het nieuw in te voeren basiscontract.

Handel, horeca en zorg

Is bekend in welke sectoren werknemers iets kunnen hebben aan de komst van het basiscontract, mede gelet op het feit dat seizoenswerkers, studenten en scholieren, die er veel aan zouden kunnen hebben in hun onzekere contracten, worden uitgesloten?

Oproepkrachten worden met name ingezet in de sectoren handel, horeca en gezondheids- en welzijnszorg. Ook in de beveiliging wordt vaak met oproepkrachten gewerkt. Van de handel en horeca is bekend dat een groot deel van de oproepkrachten studenten en scholieren zijn.

In absolute aantallen zullen werknemers in zorg en welzijn, en ‘niet-scholieren/studenten’ in de handel en horeca het meeste baat hebben van de komst van het nieuwe basiscontract. Seizoenswerkers worden overigens niet uitgezonderd voor het basiscontract.

Oproepcontract blijft voor studenten en scholieren

Waarom worden studenten en scholieren uitgezonderd van het krijgen van een basiscontract? Is het mogelijk om werkgevers te verplichten om een basiscontract aan te bieden en daarbij de werknemer te kunnen laten kiezen tussen een basiscontract en een nulurencontract?

Voor studenten en scholieren is niet werk, maar studie en scholing de hoofdactiviteit. Toch zetten gedurende de schoolperiode en studie veel studenten en scholieren via een bijbaan wel hun eerste stappen op de arbeidsmarkt. Het is van belang dat deze opstap niet wordt bemoeilijkt.

Bijbaan (max. 16 uur per week)

Mits sprake is van een bijbaan (een arbeidsomvang van ten hoogste 16 uur per week, gemiddeld over het jaar), kunnen studenten en scholieren (onder voorwaarden) worden uitgezonderd, en blijven werken op het huidige oproepcontract. Daarnaast blijkt dat jongeren doorgaans de flexibiliteit van een flexibel (oproep)contract waarderen.

Voor de uitzondering van de scholieren en studenten is onder de sociale partners draagvlak: de uitzondering werd in het middellange termijn advies van de SER (SER-MLT) geadviseerd. Zolang een student of scholier aan de voorwaarden voldoet om te worden uitgezonderd, kan de werkgever de student of scholier een oproepcontract of nulurencontract aanbieden.

‘Normale’ arbeidsovereenkomst met vast aantal uren

De werkgever kan natuurlijk ook kiezen om een basiscontract of een ‘normale’ arbeidsovereenkomst met een vast aantal uren aan te bieden. Als de werkgever de keuze laat aan de scholier/student, dan is dat mogelijk. Het is niet mogelijk voor de werkgever om (al dan niet als keuze) een oproep- of nulurencontract aan te bieden als de werkgever verplicht is tot het aanbieden van een basiscontract. Zo’n situatie doet zich voor als de werknemer niet aan de voorwaarden voor een uitzondering voldoet, bijvoorbeeld omdat sprake is van een voltijdfunctie in plaats van een bijbaan of wanneer de werknemer niet studeert. In dat geval is er sprake van ten minste een basiscontract.

Draaideurconstructies voorkomen

Hoe zorgt de minister ervoor dat het basiscontract geen extra draaideurconstructies in de hand werkt bij tijdelijk werk?

Het is van belang om bij (nieuwe) wetgeving op voorhand al zoveel mogelijk rekening te houden met mogelijke draaideurconstructies. Ook tijdelijke basiscontracten vallen onder de regels van de ketenbepaling en dus ook onder de nieuwe voorstellen die bij het arbeidsmarktpakket uitgewerkt zijn, waarbij het voorkomen van draaideurconstructies één van de doelstellingen is.

Wetgevingstraject

De minister is van plan de benodigde wetgeving rond de zomer in internetconsultatie te brengen, zodat deze in het voorjaar van 2024 aan de Tweede Kamer kan worden aangeboden om dan per 1 januari 2025 in het Staatsblad te worden geplaatst.

Antwoorden op Kamervragen V-100 over thema Arbeidsmarktbeleid