De toezichthouder presenteert jaarlijks de agenda voor het komende jaar. Op het programma voor de financiële markten in bredere zin staat uitgebreider AI-toezicht. “Het doel is AI-gebruik beter uitlegbaar en controleerbaar te maken en klanten te beschermen tegen ongewenste effecten.” Daarnaast intensiveert de AFM het toezicht op de Digital Operational Resilience Act (Dora), met extra aandacht voor incidentmanagement, uitbesteding en het testen van digitale weerbaarheid. Het derde speerpunt is de (verdere) aanpak van beleggingsfraude en witwasrisico’s.
Drie accountantsthema’s
Specifiek voor de accountancy richt de AFM zich op drie deelthema’s: “Het bevorderen van een cultuur waarin kwaliteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid centraal staan bij accountantsorganisaties, het bevorderen van fraudedetectie en het intensiveren van inspectieonderzoeken op naleving van wet- en regelgeving. We stimuleren dat accountantsorganisaties actief leren van fouten, zelfstandig oorzaakanalyses uitvoeren en hun kwaliteitsprocessen zichtbaar verbeteren. Beleidsbepalers sturen daarbij bewust op kwaliteit en tonen een open, lerende houding.”
De AFM gaat gericht toezicht houden op thema’s die extra aandacht vragen bij oob-accountantsorganisaties. “Het gaat bijvoorbeeld om verscherpt toezicht na examenfraude, de kwaliteit van oorzaakanalyses en het versterken van het signalen- en incidentenproces. Door deze thema’s tijdig en adequaat op te pakken, verbeteren we de kwaliteitsbeheersing binnen kantoren en vergroten we het lerend vermogen van de sector. Een lerende sector verkleint de kans op fouten die eindgebruikers zoals beleggers of kredietverstrekkers kunnen raken.”
Tegendruk stimuleren
De toezichthouder wil het zelflerend vermogen van accountantsorganisaties stimuleren door inzichten te delen uit het toezicht, zoals vergunningverlening, segmenttoezicht en toezicht op overgedragen kantoren. “Daarbij richten we ons op het versterken van kwaliteitsprocessen zoals een effectieve PDCA-cyclus, het slim delen van data, het inzetten van waarborgen tegen fraude en het stimuleren van tegendruk bij prikkels die de kwaliteit kunnen ondermijnen, bijvoorbeeld die vanuit private equity.” Dat moet leiden tot “een robuust financieel systeem waarin eindgebruikers kunnen vertrouwen op de juistheid van (niet-)financiële informatie”. De AFM gaat in gesprek met beleidsbepalers en houdt rondetafelgesprekken. “Laat een organisatie onvoldoende lerend vermogen zien? Dan pakken we de bijbehorende risico’s aan.” Ook worden oorzaakanalyses aangemoedigd en het versterken van grip op kwaliteitsverbetering bij accountantskantoren.
Poortwachtersrol versterken
Dit jaar wordt ook werk gemaakt van het versterken van de rol van accountants bij het signaleren van fraude. “We stimuleren diepgaande en kritisch uitgevoerde controles, en ondersteunen accountantsorganisaties bij het verbeteren van hun kwaliteitscultuur en expertise. We benoemen wat goed gaat, geven aan waar het beter kan en grijpen in als dat nodig is. Hiermee versterken we de rol van accountants als poortwachters van betrouwbare verslaggeving.”
De AFM houdt dit jaar een vervolgonderzoek bij de zes oob-accountantsorganisaties naar de kwaliteit van controle op frauderisico’s, inclusief de inzet van consultatie binnen kwaliteitsbeheersing.
Inspectieonderzoeken en CSRD houden aandacht
Prioriteit blijven ook de reguliere inspectieonderzoeken die accountantsorganisaties beter inzicht geven in hun actuele kwaliteitsniveau en de naleving van wettelijke vereisten. De CSRD blijft ook op het netvlies staan: “Ondanks vertraging in de implementatie en voorstellen voor lastenverlichting via het Omnibuspakket, blijft betrouwbare duurzaamheidsinformatie essentieel. We monitoren de kwaliteit van verslaggeving met behulp van data en verkennen, afhankelijk van de wetgeving en ESRS-aanpassingen, de assurancewerkzaamheden bij Big-4 accountantsorganisaties.”
Ook de inzet van audittooling krijgt blijvend aandacht. “De AFM onderzoekt hoe accountantsorganisaties tooling toepassen en wat de impact is op de kwaliteit van wettelijke controles. Daarbij kijken we toetsend naar het gebruik binnen controleopdrachten.”
Geef een reactie