Accountants hebben schijnbaar grote moeite met het up-to-date houden van hun businessmodel. Ze blijven hangen in de oude manier van werken en nemen onvoldoende risico. En dat is tegelijkertijd het grootste risico. Angst is ook hier een slechte raadgever en er is een gezamenlijke ‘vijand’; de AFM. Ook de NBA profileert zich te weinig als ‘vriend’. In plaats van elkaar te helpen, blijft iedereen vanuit zijn eigen kantoor mopperen op de omgeving. Het enige collectieve is de overeenkomstige richting: samen op weg naar de afgrond.
De aasgieren zweven al rond. Investeerders zien mooie kansen om het vak accountancy efficiënter te maken. Zij hebben een andere motivatie; geld verdienen aan de onmacht van de accountant. Zij nemen wel risico, maar willen ook de return. Dit veroorzaakt nog meer druk op de organisatie. Met de schaarste aan personeel en groeiende compliance aan wet- en regelgeving neemt het gevoel van onveiligheid bij de accountant dan alleen maar toe en het klantbelang komt nog verder in geding. Leidt deze aanpak tot een succesvolle omslag? Of is er meer nodig dan dat?
Relevant en futureproof
Het antwoord laat zich raden: er is meer nodig om relevant en daarmee futureproof te zijn. De redenen waarom het belangrijk is dat accountants tijd vrijmaken voor innovatie en medewerkers- en klantwaardecreatie zijn:
- Concurrentie: De accountancybranche wordt steeds competitiever, en bedrijven die niet in staat zijn om medewerkers te binden en klantwaardecreatie te genereren, vallen als eerste in de afgrond.
- Meerwaarde creëren: Klanten verwachten tegenwoordig steeds meer van hun accountants. Door gerichte innovatie van het business- en operatingmodel kunnen accountants nieuwe diensten en producten ontwikkelen die meerwaarde bieden aan hun klanten. De CFO en controllers zitten in de transitie van financial controlling naar business controlling en verwachten van de accountant dat die meedenkt. Zoals over strategie, procesverbetering en, heel actueel, tijdig inspelen op ESG-wetgeving en duurzaamheid die klanten veel harder gaat raken dan menigeen nu vermoedt.
- Toekomstbestendigheid: Door innovatie en medewerkers- en klantwaardecreatie kunnen accountants zichzelf futureproof maken voor veranderende eisen en behoeften in de markt. Dit zal hen helpen om relevant te blijven in de toekomst. Het zijn kritische succesvoorwaarden!
Innovatie en klantwaardecreatie lijken tijdrovend te zijn in een ‘urenbedrijf’. De waan van de dag is sterk. Maar het is van groot belang voor de accountancybranche om deze activiteiten structureel op te nemen in de werkzaamheden. Relevant blijven voor je medewerkers en klanten is een must en alleen zo en kun je hun verwachtingen overtreffen; door ze voor te blijven.
Transitie verloopt moeizaam
Uit ons marktonderzoek van de afgelopen twee jaar blijkt echter dat iedereen er wel van overtuigd is dat het anders moet. Toch komt de transitie naar een meer datagedreven financiële audit of zelfs samenstelproces maar moeizaam op gang. Om een paar – vast herkenbare- aspecten die verandering in de weg zitten te benoemen:
- De accountant heeft doorgaans een (te) risicomijdend profiel;
- De waan van de dag is sterk en “we hebben (of maken) geen tijd”;
- Er is onvoldoende guidance vanuit de NBA en AFM en dat weerhoudt ons van eigen initiatief;
- De oplossing wordt vooral gezocht in de richting van data-analyse. en veel minder in procesoptimalisatie;
- Delen van kennis en ervaring binnen de sector; we houden vooral de kaarten voor de borst.
En dit laatste punt is wellicht nog wel de belangrijkste. Aan de basis van een succesvolle transitie naar een meer datagedreven financiële audit staat samenwerking, kennisdeling en de bereidheid om fouten te maken én die te delen met je peers. Bereid zijn om hierin te investeren. Elkaar te helpen en hier tijd voor vrij te maken of extra personeel voor aan te nemen/in te huren. En, het aannemen van een meer risicovolle houding, waarbij de toezichthouder bereidwilligheid toont om in deze fase de accountant hier het gevoel van veiligheid en een zeker comfort te geven. Alleen op die manier wordt het vak van de accountant weer aantrekkelijk en wordt toegevoegde waarde geleverd aan de bedrijven en instellingen. De eersten die de verandering omarmen, zijn de winnaars van morgen.
Aan de rand van het ravijn groeien de mooiste bloemen. Door samenwerking en met beleid zijn die best te plukken.
Wim Verweij is Market Developer en Thought Leader Data Innovation bij Hot ITem B.V. en is een van de ValidVision-ambassadeurs. Hij schrijft deze column op persoonlijke titel.
Risicomanagement is een vak apart. Ook een accountant wordt hier soms mee geconfronteerd en moet er op reageren. Het leveren van kwaliteit, wat dat dan ook zijn moge, moet te allen tijde als eerste voorop staan en blijven staan. Dat is de laatste decennia nogal eens niet goed gegaan. Foutje bedankt. Wereldwijd. Dus is de grote vraag: hoezo risico nemen?