De statuten vormen de formele spelregels binnen de bv. Echter, cruciale afspraken – zoals de operationele en financiële bijdragen van aandeelhouders, de waardering en overdracht van aandelen, afspraken over concurrentie en relatiebeheer bij uittreding, en afspraken ter verdere uitwerking van de statuten – zoals bestuurlijke taakverdeling en reglementen, worden vastgelegd in de aandeelhoudersovereenkomst en andere bijbehorende documenten. Deze overeenkomst moet echter wel goed aansluiten op de statuten om ongeldigheid, tegenstrijdigheden en juridische complicaties te voorkomen.
In je rol als accountant is het goed om te signaleren wanneer een aandeelhoudersovereenkomst ontbreekt. Maar ook als deze er wel is en mogelijk onduidelijk is of niet goed is afgestemd op de statuten. Dat blijft natuurlijk specialisten werk, maar vraag daarom goed na, wie deze aandeelhoudersovereenkomst heeft opgesteld. Was dat een gespecialiseerde jurist of niet? Zo kunnen mogelijke problemen vroeg worden herkend en kan je cliënt hierover worden geadviseerd. Dit draagt bij aan rechtszekerheid en helpt jouw cliënten om toekomstige conflicten bij belangrijke vennootschapsbesluiten te voorkomen.
Rechtszaak 20 november 2024
Op 20 november 2024 heeft de rechtbank Rotterdam een belangrijk vonnis gewezen waarin het voorgaande is bevestigd. Wat speelde er? Twee aandeelhouders, aandeelhouder A en B, hielden respectievelijk 49.75% en 50.25% van de aandelen in een besloten vennootschap. Tijdens de algemene vergadering nam aandeelhouder B, met een gewone meerderheid van stemmen, het besluit om de vennootschap te ontbinden conform de statuten. Aandeelhouder A stemde daarentegen tegen dit besluit en beriep zich op de aandeelhoudersovereenkomst, waarin een meerderheid van 60% werd voorgeschreven voor een dergelijk ingrijpend besluit. Daarop vorderde aandeelhouder A de vernietiging van het ontbindingsbesluit voor de rechter.
De overwegingen van de rechtbank
De rechtbank gaf aandeelhouder B gelijk en vernietigde het ontbindingsbesluit. De rechtbank nam daarbij het volgende mee in overweging.
- Doorslaggevende rol van de aandeelhoudersovereenkomst
Aandeelhouder B stelde dat de statuten – ná de statutenwijziging – een gewone meerderheid voorschreef voor ontbinding. De rechtbank wees dit verweer af. Uit e-mailcorrespondentie bleek namelijk dat de bedoeling van partijen juist was om met de statutenwijziging deze in lijn te brengen met de aandeelhoudersovereenkomst. Dat de statutenwijziging op een later moment had plaatsgevonden dan ondertekening van de aandeelhoudersovereenkomst, maakt dat niet anders. Bovendien was in de aandeelhoudersovereenkomst expliciet bepaald dat deze zou prevaleren bij tegenstrijdigheid met de statuten.
- Artikel 2:204 BW niet van toepassing
Aandeelhouder B voerde ook aan dat aandeelhouder A geen partij was bij de aandeelhoudersovereenkomst. Deze had aandeelhouder A namelijk ondertekend namens haar B.V. ‘’in oprichting’’, waarmee er niet zou worden voldaan aan artikel 2:204 BW. De rechtbank verwierp dit argument. Artikel 2:204 BW heeft als doel het kapitaal van de op te richten vennootschap te beschermen en ziet toe op specifieke rechtshandelingen, zoals inbreng op aandelen anders dan in geld of bijzondere verplichtingen voor de vennootschap. De aandeelhoudersovereenkomst behoorde niet tot een van deze gevallen.
- Redelijkheid en billijkheid (artikel 2:8 BW)
Tot slot stelde aandeelhouder B dat een beroep op de aandeelhoudersovereenkomst door aandeelhouder A in strijd zou zijn met de redelijkheid en billijkheid. De rechtbank oordeelde echter dat juist het niet nakomen van de overeenkomst in strijd was met redelijkheid en billijkheid. Partijen hadden bewust afgesproken dat beide aandeelhouders moesten instemmen met een ontbinding, en deze afspraak kon niet zomaar worden genegeerd.
De aandeelhoudersovereenkomst prevaleert hier dus op de statuten en dat kan men zo afspreken mits dit maar expliciet genoeg is afgesproken! Adviseer je cliënten zo nodig om hun aandeelhoudersovereenkomst kritisch te laten controleren. Heeft je client nog geen aandeelhoudersovereenkomst, maar wel een mede-aandeelhouder? Dan wordt het hoog tijd om eens na te denken over een aandeelhoudersovereenkomst.
Zorgvuldige afstemming aandelen verkoopovereenkomst
Het is niet alleen van belang om de aandeelhoudersovereenkomst en de statuten goed op elkaar af te stemmen, maar vervolgens dienen ook aandelen verkoopovereenkomsten in één lijn met deze stukken te worden opgesteld. In een recente zaak van de Rechtbank Gelderland was dit niet het geval en werd de aandelenovereenkomst nietig verklaard, omdat deze in strijd was met de statuten.
De voormalige accountant van de vennootschap had een puinhoop van de boekhouding gemaakt. Hierdoor was er een cruciale fout gemaakt bij de inschatting van de financiële positie van de vennootschap. Het eigen vermogen van de vennootschap bleek veel lager te zijn dan oorspronkelijk berekend, waardoor de inkoop van (certificaten van) aandelen door de vennootschap nietig bleek te zijn. Volgens de statuten was deze inkoop namelijk niet toegestaan als dit zou leiden tot een negatief eigen vermogen. Voor meer informatie over deze zaak, zie de blog “Aandelenovereenkomst nietig vanwege ‘broddelwerk’ accountant”.
Deze uitspraak toont aan dat accountants een zorgplicht hebben om niet alleen naar de cijfers te kijken, maar ook naar de juridische context van de financiële transacties. Je dient te toetsen of de transactie in overeenstemming is met zowel de wet, de statuten als de aandeelhoudersovereenkomst. Door dit proactief te controleren kan je voorkomen dat transacties van jouw cliënt nietig worden verklaard en kunnen financiële en juridische complicaties voor je cliënt worden vermeden. Tevens vloeit uit deze uitspraak voort hoe belangrijk het is dat juridische stukken goed en vakkundig worden opgesteld door iemand die er echt verstand van heeft, zodat jouw cliënten zo min mogelijk risico lopen.
De juristen van The Legal Company zijn experts in het beoordelen en opstellen van aandeelhoudersovereenkomsten en koopovereenkomsten aandelen en het inrichten/aanpassen van statuten. Neem gerust contact op voor ondersteuning via info@thelegalcompany.nl of bel naar 020 345 0152.
Geef een reactie