De wet treedt naar verwachting op 1 juli 2026 in werking en brengt op meerdere punten verduidelijking en aanscherping, licht de AFM toe. Zo wordt expliciet vastgelegd dat de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de wettelijke controle niet uitsluitend rust op de externe accountant die de verklaring afgeeft. Ook de accountantsorganisatie kan via haar stelsel van kwaliteitsbeheersing worden aangesproken. Daarmee krijgt het interne kwaliteitsstelsel een zwaarder juridisch gewicht, met nadruk op continue monitoring en tijdige bijsturing bij signalen over tekortkomingen.
Governance
Daarnaast introduceert de wet nieuwe governance-eisen voor grote accountantsorganisaties met een reguliere vergunning. Voor deze groep geldt vanaf 1 juli 2027 de verplichting om een intern toezichthoudend orgaan in te richten, zoals een raad van commissarissen, en worden beleidsbepalers onderworpen aan een geschiktheidstoets. De regeling ziet op organisaties die gedurende drie opeenvolgende boekjaren ten minste 150 wettelijke controles uitvoeren en daaruit minimaal € 3 miljoen omzet per jaar genereren. Met deze maatregelen wordt aangesloten bij het bestaande regime voor OOB-accountantsorganisaties, waarbij versterkt intern toezicht en professionalisering van bestuur en toezicht centraal staan.
Audit quality indicators
Voor accountantsorganisaties met een OOB-vergunning bevat de wet bovendien een verplichting om audit quality indicators te meten en te rapporteren aan de NBA. Deze kengetallen geven volgens de AFM inzicht in factoren die van invloed zijn op de controlekwaliteit, zoals de betrokkenheid van partners, doorlooptijden en uitkomsten van interne kwaliteitsmetingen. De NBA zal deze informatie vervolgens openbaar maken.
Aanwijzingsbevoegdheid
Verder voorziet de wet in een aanwijzingsbevoegdheid voor de NBA om een accountantsorganisatie met een OOB-vergunning aan te wijzen wanneer een organisatie van openbaar belang, ondanks redelijke inspanningen, geen accountant kan contracteren. Deze bevoegdheid is weliswaar wettelijk verankerd, maar treedt nog niet direct in werking en blijft vooralsnog gereserveerd voor situaties waarin aantoonbare noodzaak bestaat.
Oproep
De AFM benadrukt dat de combinatie van aangescherpte verantwoordelijkheden, governance-eisen en transparantieverplichtingen moet leiden tot een steviger verankering van kwaliteit binnen accountantsorganisaties. Beleidsbepalers worden opgeroepen zich tijdig te verdiepen in de gevolgen van de wet en te beoordelen welke aanpassingen binnen hun organisatie nodig zijn.
Wijzigingswet accountancysector – wat is de impact op uw organisatie?
Ik zou graag willen dat de AFM eens transparant ging worden als het gaat om de behandeling van een ingediende klacht. Je hoort nooit iets meer van hen terug en juist dat geeft mij een enorm gevoel van onbegrip en niet serieus genomen worden (Kifid is overigens van hetzelfde laken een pak).