Voor- en nadelen verschillende waarderingsmethodes

Accountants spelen als waarderingsdeskundige een belangrijke rol wanneer de waarde van een bedrijf bepaald moet worden voor bijvoorbeeld een investering. Het is namelijk van groot belang dat dit op juiste waarderingsmethoden is gebaseerd zodat er een eerlijke prijs wordt betaald.

Wanneer investeerders veel vertrouwen hebben in een onderneming en het gevoel hebben dat ze een eerlijke prijs betalen, zijn ze bereid hier veel in te investeren. Zo investeerden de vijf Dragons uit het televisieprogramma 4,5 miljoen euro in verschillende bedrijven in 2020! Maar op welke manieren kan een bedrijf eigenlijk gewaardeerd worden? In deze blog wordt ingegaan op verschillende waarderingsmethoden.

Goodwill

Bij verschillende waarderingsmethodes is de goodwill van belang. Goodwill is het gedeelte van de marktwaarde dat niet direct gekoppeld is aan activa en passiva. Vanuit een economisch perspectief kan goodwill worden verdeeld in persoonlijke goodwill en bedrijfsgoodwill. Persoonlijke goodwill wordt gelieerd aan de eigenaar/bestuurder van de onderneming.
Neem het voorbeeld van een consultant zonder personeel. De consultant heeft jarenlang hard gewerkt aan een vaste klantenkring maar besluit nu toch zijn onderneming over te dragen aan iemand anders. Echter, een groot deel van de klantenkring heeft een persoonlijke band met de consultant en zal waarschijnlijk overstappen naar een andere adviseur nadat de onderneming is overgedragen.
Dit versimpelde voorbeeld laat zien dat de waarde van dat bedrijf persoonsgebonden is en daarom gerelateerd is aan de ondernemer en niet aan de onderneming. De onderneming heeft in dit voorbeeld weinig waarde voor een derde om over te nemen. Wanneer de goodwill persoonsgebonden is, zullen investeerders daarom meestal zeker willen weten dat die personen ook verbonden blijven aan de onderneming.
Bedrijfsgoodwill is daarentegen wel gekoppeld aan de onderneming, waardoor investeerders geen rekening hoeven te houden met het vertrek van individuele personen. Bedrijfsgoodwill kan bestaan uit waardevolle portefeuilles, intellectueel eigendom, een goede reputatie, uitgebreide klantenkring of specifieke ‘knowhow’ die interessant zijn voor een bepaalde investeerder.

De goodwill kan berekend worden op de volgende manier:

1. De winst van de laatste 3 jaar vormt het uitgangspunt
2. Deze wordt gecorrigeerd met buitengewone baten en lasten
3. Het salaris van de ondernemer wordt hierop in mindering gebracht
4. De rente op het eigen vermogen wordt afgetrokken van de winst
5. De overwinst wordt vermenigvuldigd met een factor 2 tot 6, die afhankelijk is van de verwachte winst gebaseerd op de branche, locatie, eigenaar, en verwachte toekomstige ontwikkelingen.

Intrinsieke waarde

Bedrijven kunnen ook gewaardeerd worden op basis van de intrinsieke waarde. Dit betreft de actuele waarde van alle bezittingen van de onderneming verminderd met schulden die er zijn. Het nadeel van deze manier van waardering is dat het slechts een momentopname betreft en geen rekening houdt met goodwill en toekomstige winst. Daarom gaat de voorkeur in de meeste onderhandelingen uit naar alternatieve methodes.

Rentabiliteitswaarde

Bij deze waardering wordt eerst de winst bepaald op basis van de gemiddelde winst uit het verleden en deze wordt als uitgangspunt gebruikt voor de toekomst. Hier ligt ook direct een voordeel in. Er wordt bij deze methode meer gekeken naar de toekomst dan bij de methode van de intrinsieke waarde. De berekende winst wordt gedeeld door het beoogde rendement op het eigen vermogen. Met deze methode bepaal je de contante waarde van de te verwachten winst. De contante waarde (of: actuele waarde) is de huidige waarde van een toekomstig bedrag, verrekend met een bepaalde rente over dat bedrag. Of anders gezegd, de huidige waarde van een reeks van kasstromen op verschillende tijdstippen.
Een nadeel van deze methode is dat wordt afgezien van groei of synergie. Er wordt vanuit gegaan dat de onderneming het in de toekomst hetzelfde zal doen als nu. Ook wordt het investeringsrisico niet gescheiden van het financieringsrisico en wordt er niet voldoende rekening gehouden met de financieringswijze van de onderneming.

Vuistregels (rules of thumb)

Een andere methode is de methode van vuistregels. Hierbij worden er bepaalde vuistregels aangehouden voor het bepalen van de waarde van midden- en kleinbedrijven. Deze vuistregels zijn niet limitatief en zijn in alle soorten en maten toepasbaar. Een voordeel van deze methode is dat het eenvoudig is en veel houvast biedt. Het is wel een vrij algemene methode die niet altijd handig is voor een onderneming die een veel efficiëntere bedrijfsvoering voert dan een onderneming die dat niet doet in dezelfde branche.

Hieronder vind je de vijf meest gebruikte vuistregels:

• 4-6x de nettowinst;
• 0,75 – 1,2x de jaaromzet;
• 1x de intrinsieke waarde + 2x de nettowinst;
• 3x EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization);
• 4x EBIT (Earnings before Interest and Taxes).

Discounted cashflow (DCF)

Bij deze methode wordt de waardebepaling gedaan aan de hand van de toekomstige vrije kasstromen (‘’cashflow’’). De toekomstige kasstromen worden voor een periode van 3-5 jaar berekend en vervolgens wordt berekend welke kosten moeten worden gemaakt om de kasstromen te realiseren. De vrije kasstromen worden bepaald door de investeringsuitgave(n) af te trekken van de operationele kasstroom. Hieruit volgt de ‘’vrije cashflow’’. Daarna worden de gemiddelde kosten berekent met de WACC (Weighted Average Cost of Capital: gewogen gemiddelde vermogenskostenvoet). De WACC is afhankelijk van de hoogte van het risicoprofiel van de onderneming en kan daardoor niet helemaal objectief zijn. Ook is het een complexe waarderingsmethode die veel expertise vergt. Maar omdat de DCF-methode uitgaat van een toekomstige situatie is het een populaire methode!

Conclusie

Zoals uit het bovenstaande blijkt, zijn er verschillende waarderingsmethoden mogelijk die verschillende voor- en nadelen met zich meebrengen. Het zal afhangen van de situatie waarin een onderneming zich bevindt welke methode hier het beste bij past. Belangrijk hierbij is dat de gekozen methode en uitkomst goed verklaarbaar zijn!