Gelders accountantskantoor in greep van conflict tussen aandeelhouders

De aandeelhouders in BESgroep Accountants & Belastingadviseurs verkeren in een flinke impasse nadat één van de vier aandeelhouders eind 2020 door de anderen werd ontslagen als statutair bestuurder van BESgroep, blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Gelderland. De aandeelhouders kunnen het niet met elkaar eens worden over het uitkopen van de als bestuurder ontslagen vennoot. Ook de gang naar de rechter biedt geen oplossing.

BESgroep stond tot 2008 bekend als De Bruin & Ebbers Accountants en heeft vestigingen in Malden, Gendt en Apeldoorn. Volgens de eigen site heeft het accountantskantoor 35 medewerkers.

Ontslag

Uit de uitspraak van de rechtbank blijkt dat de algemene vergadering van aandeelhouders van BESgroep op 15 december 2020 één van de vier aandeelhouders ontsloeg als statutair bestuurder van de vennootschap. De ontslagen bestuurder stemde tegen, maar dat mocht niet baten. De reden van het ontslag komt uit de uitspraak niet duidelijk naar voren. Het vertrek van de aandeelhouder als statutair bestuurder werd op 16 december 2020 aan de klanten van BESgroep gecommuniceerd. Op 29 december 2020 zegde BESgroep de managementovereenkomst met de ontslagen bestuurder op per 1 juli 2021.

Aandeelhoudersovereenkomst

In de aandeelhoudersovereenkomst is opgenomen dat een aandeelhouder de door hem gehouden aandelen aan de overige aandeelhouder te koop aan moet bieden onder bepaalde omstandigheden, waaronder ontslag. De ontslagen bestuurder deed dat begin 2021 dan ook, maar de vennoten konden het niet eens worden over de prijs.

Rechtszaak

De ontslagen bestuurder besloot daarop uiteindelijk naar de rechtbank Gelderland te stappen, waarschijnlijk in de hoop de ontstane impasse te doorbreken. Tevergeefs, want de uitspraak van de rechtbank biedt daar weinig aanknopingspunten voor. De conclusie is onder anderen dat er geen afnameverplichting rust op de andere aandeelhouders; niet op grond van de statuten, de aandeelhoudersovereenkomst, de redelijkheid en billijkheid of een kwaliteitseis. Dat betekent dat de primaire vorderingen van de ontslagen bestuurder worden afgewezen. Hij had onder anderen gevraagd om een bepaalde koopprijsberekening voor recht te verklaren.

Beklemd aandeelhouderschap

Ook van een beklemd aandeelhouderschap is onvoldoende gebleken, oordeelt de rechtbank. De ontslagen bestuurder had aangevoerd dat hij een beklemde minderheidsaandeelhouder in de zin van artikel 2:343 BW was geworden, omdat hij nog slechts een minderheidspakket heeft en geen vuist meer kan maken waardoor zijn stem verloren gaat. De andere aandeelhouders handelen volgens hem in strijd met de redelijkheid en billijkheid, betrekken hem niet meer bij de besluitvorming en negeren zijn belangen. Ook houden ze hem aan het concurrentiebeding.

De rechtbank overweegt dat van een beklemde aandeelhouder als bedoeld in artikel 2:343 BW sprake is indien hij zodanig in zijn rechten en/of belangen is geschaad door gedragingen van één of meer medeaandeelhouders dat het voortduren van het aandeelhouderschap in redelijkheid niet van hem gevergd kan worden. Gelet op deze wettelijke terminologie dienen alle omstandigheden van het geval bij de beoordeling worden betrokken en is een enkel handelen in strijd met de tussen partijen geldende redelijkheid en billijkheid niet voldoende.

Enerzijds heeft de ontslagen bestuurder financieel belang bij verkoop van haar aandelen, dat staat wel vast. Anderzijds hebben de andere aandeelhouders een financieel belang bij het niet gedwongen kunnen worden tot afname van de aandelen, omdat zij daartoe niet allemaal in staat zijn of pas na het liquide maken van vermogen. De ontslagen bestuurder heeft geen omstandigheden aangevoerd die onderbouwen dat zijn belangen zwaarder wegen. Daarnaast heeft hij niet concreet gemaakt dat hij al bekneld is in zijn nieuwe positie als aandeelhouder / niet bestuurder en ook niet dat hij daarvoor concreet voor zou moeten vrezen. Er is bijvoorbeeld niet gesteld bij welke besluitvorming hij in zijn nadeel wordt buitengesloten. Gelet op het onderbouwde verweer van de andere aandeelhouders op dit punt is niet komen vast te staan dat de ontslagen bestuurder beklemd is geraakt.

Overname aandelen tegen waarde economisch verkeer

De rechtbank wijst ook de gevorderde verklaring van de andere aandeelhouders af dat de ontslagen bestuurder uit hoofde van de aandeelhoudersovereenkomst en statuten gehouden is tot aanbieding van zijn aandelen aan de andere aandeelhouders voor de waarde in het economisch verkeer. Dit is namelijk niet tussen partijen overeengekomen, concludeert de rechtbank op basis van de tekst van de aandeelhoudersovereenkomst. Tot een aanbieding voor de waarde in het economische verkeer, vast te stellen door deskundigen, is de ontslagen bestuurder dus niet gehouden.

Impasse

Daarmee schieten de aandeelhouders dus niet veel op. De rechtbank realiseert zich dat het voor partijen kan voelen alsof zij in een impasse zitten. Echter, naar het oordeel van de rechtbank leiden de afspraken tussen partijen ertoe dat de ontslagen bestuurder aan zijn aanbiedingsplicht heeft voldaan door zijn aandelen aan te bieden, maar dat de andere aandeelhouders niet zijn gehouden tegen de prijs die de ontslagen bestuurder vraagt, de aandelen te kopen. In het verleden heeft dit niet tot problemen geleid, maar gelet op de resultaten van de vennootschap en de financiële situatie van de andere aandeelhouders doet dit dat nu wel. De overeenkomst biedt daarvoor geen soelaas, constateert de rechtbank. In die situatie ligt het in de rede om met elkaar om tafel te gaan over wat een redelijke, voor iedereen aanvaardbare, prijs is en hierbij eventueel als richtsnoer te gebruiken een door een deskundige bepaalde waarde van de aandelen in het economisch verkeer op een bepaalde peildatum.

Accountancy Vanmorgen heeft BESgroep vrijdag om een reactie gevraagd, maar het kantoor is daar niet op ingegaan.