Dit artikel bespreekt de belangrijkste bevindingen uit dit onderzoek, aangevuld met praktijkinzichten van Arjen Schutte. Hij is adviseur fusies en overnames bij Full Finance en is dagelijks betrokken bij deze trajecten.
Hoewel veel fusies en overnames in de accountancybranche in de basis succesvol lijken, blijft het vaak spannend hoe deze veranderingen daadwerkelijk uitpakken. Vooral voor de kleinere partij, die vaak in dienst komt bij de overnemende organisatie, kan de overgang onzekerheid met zich meebrengen. Dit leidt in sommige gevallen tot verloop. Toch zijn veel overnames uiteindelijk succesvol, mede dankzij de nieuwe energie en dynamiek die ze met zich meebrengen. Dit trekt nieuwe medewerkers aan en zorgt voor groei.
Full Finance heeft circa vijftig kantoren bevraagd naar hun ervaringen en motieven met fusies en overnames. De kleinste respondent telde vijf werkzame personen, de grootste ongeveer duizend.
Uit het onderzoek blijkt dat circa 60% van de respondenten de afgelopen vijf jaar een overname heeft gedaan en deze als succesvol heeft ervaren.
De culturele match wordt hierbij als essentieel beschouwd. Medewerkers en klanten moeten zich snel thuis voelen binnen de nieuwe organisatie om de gewenste groei te realiseren. Tegelijkertijd erkennen de respondenten dat een overname vaak gepaard gaat met een bepaald verloop,
maar ze doen er alles aan om dat te beperken.
Kantoren die de nadruk leggen op het welzijn van hun medewerkers tijdens een overname, zien minder verloop en behouden hun verdiencapaciteit. Goede communicatie en een zorgvuldige voorbereiding zijn hierbij van cruciaal belang. Een respondent zei: “Een overname gaat bijna altijd gepaard met verloop, maar dat moet je zien te beperken. Een groot deel van onze medewerkers en klanten is nog steeds verbonden aan ons kantoor.”
Arjen Schutte benadrukt vanuit zijn praktijkervaring dat de basis van een succesvolle overname ligt bij de medewerkers. ‘People first’ is zijn motto. Medewerkers die zich goed voelen bij de overnemende partij zorgen voor continuïteit en klantbehoud. Schutte adviseert om niet meteen de
automatisering drastisch aan te passen, maar te beginnen bij de mensen – zowel die van de overnemende als de overgenomen organisatie. “De focus ligt op de nieuwe combinatie die er ontstaat. Als alle medewerkers goed zijn ingebed in de organisatie, kun je je richten op klanten, processen en automatisering.”
Animo neemt toe
De interesse voor fusies en overnames is de afgelopen tijd toegenomen. Uit het onderzoek blijkt dat 45% van de kantoren een stijgende interesse heeft in fusies en overnames, terwijl 52% aangeeft dat de interesse gelijk is gebleven; slechts 3% ziet een afname. De belangrijkste redenen voor de toegenomen interesse zijn schaalvoordelen, ICT-ontwikkelingen, personeelstekorten en opvolgingsvraagstukken. En schaalgrootte wordt als essentieel beschouwd om efficiënt te kunnen werken en concurrerend te blijven, zeker gezien de ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) en Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD).
In de afgelopen twee jaar heeft 39% van de kantoren een overname gedaan. De belangrijkste motieven waren schaalvergroting, het versterken van specialismen en het aantrekken van goed personeel. Een respondent zei: “Groei is onderdeel van onze strategie. We willen uitdaging blijven bieden aan onze collega’s en verder professionaliseren.”
Hoewel fusies en overnames in de accountancysector steeds gebruikelijker worden, is het belangrijk te erkennen dat dit voor een aanzienlijk aantal kantoren helemaal geen thema is. Aan de andere kant gaf 61% van de kantoren aan geen overname te hebben gedaan. De redenen voor deze keuze liepen uiteen: geen geschikte partij gevonden, focus op interne groei of prioriteit bij andere zaken, zoals kantooropvolging. Een kantoor merkte op: “We geloven in eigen groei en kracht. Wat voegt een overname nog toe als we al een hoog rendement hebben en een robuust DNA met sterke kernwaarden?”
Arjen Schutte geeft aan dat een fusie of overname niet altijd de oplossing is voor elk kantoor. “Er zijn veel kantoren die geen behoefte hebben aan een overname. Ze zijn tevreden met de huidige situatie en hebben geen strategisch voordeel als ze een fusie aangaan. Bij veel van deze kantoren speelt ook de wens zelfstandigheid te behouden een belangrijke rol. Ze zijn vaak gericht op autonome groei en het behouden van hun eigen identiteit. Vaak is er ook geen economische en praktische aanleiding voor een overname, omdat het kantoor financieel goed presteert en geen opvolgingsvraagstuk heeft.”
Private equity: vriend of vijand?
Private equity (PE) speelt een groeiende rol in de accountancymarkt. Van de onderzochte kantoren is 16% al in zee gegaan met PE of is in onderhandeling, terwijl ruim 71% geen interesse heeft in deze vorm van financiering. De resterende 13% staat er wel voor open. Sommige kantoren zien private equity als een manier om uittredingen te financieren of om investeringen in ICT en CSRD te kunnen bekostigen. Ook is er een groep die denkt dat PE hen kan helpen bij noodzakelijke groei, met de mogelijkheid te vertrouwen op een kapitaalkrachtige partner. Anderzijds zijn er kantoren die een kritische houding hebben tegenover PE, met zorgen over de impact op medewerkers, klanten en de kwaliteit van de dienstverlening.
Arjen Schutte merkt op dat financiële kopers, waaronder PE, de accountancysector als aantrekkelijk beschouwen. “Er is veel geld in de markt en accountancy biedt stabiele winsten met overzichtelijke risico’s. Het klantenbestand is trouw en medewerkers relatief loyaal. Dit maakt het een aantrekkelijke sector voor investeerders.”
De meeste PE-partijen zijn in eerste instantie geïnteresseerd in de grote partijen, met een omzet vanaf enkele tientallen miljoenen euro. Als die echter binnen is, zijn ook de kleinere partijen interessant, de zogeheten add-ons, kantoren met minimaal ongeveer € 10 miljoen. Ook de partijen die dááronder zitten zijn soms interessant, mits ze goed zijn te integreren in een bestaande vestiging. In die zin werkt het als een gewone uitbreiding, zoals andere grotere kantoren dat ook vaak doen.
De transformatie van de Top 50
De top 50 van grootste accountantskantoren in Nederland heeft de afgelopen jaren een ingrijpende transformatie ondergaan en het is nog niet afgelopen met de consolidaties en de nieuwe investeerders die ten tonele verschijnen. De fusies en overnames en de toetredingen van financiële partijen in de AV-Top 50 zijn bijna niet meer bij te houden, zoals blijkt uit de berichten op AccountancyVanmorgen. Bijna alle kantoren in de AV-Top 50 zijn actief op de fusie- en overnamemarkt, waarbij partijen zoals Waterland, Avedon, ETL en PIA de grootste stappen zetten.
Opvallend zijn ook de eerdere overnames van Accon avm door Flynth en de fusie tussen Alfa en ABAB. Dit zijn impactvolle samenvoegingen die de sector verder consolideren, wat vaak verdergaande veranderingen achter de schermen betekent dan de transacties die door financiële kopers worden gedaan.
Conclusie
Fusie en overname blijft een belangrijk thema in de accountancysector, gedreven door de zoektocht naar schaalvoordelen, het aantrekken van talent en het aanpakken van opvolgingsvraagstukken. We zien dat in de AV-Top 50, maar ook in de groep kantoren daaronder, vanwege opvolgingsvraagstukken, het feit dat er weinig Management Buy In (MBI) en Management Buy Out (MBO) kandidaten beschikbaar zijn, gecombineerd met de behoefte aan schaalgrootte. De meeste kantoren ervaren overnames als succesvol, vooral als er aandacht is voor de juiste culturele match en een zorgvuldige integratie van medewerkers. Dit benadrukt het belang van een mensgerichte benadering en een goede communicatie gedurende het gehele proces.
Niet elk kantoor hoeft via fusies of overnames te groeien, en niet elke vorm van overname is geschikt voor iedere organisatie. Voor sommige kantoren kan een financiële koper een ideale oplossing zijn, bijvoorbeeld om een opvolgings- of financieringsvraagstuk op te lossen. Andere kantoren vinden het wellicht beter om aan te sluiten bij een kleinere partij in dezelfde regio, of overgenomen te worden door een grotere speler.
Verder stellen we vast dat private equity een steeds grotere rol speelt in de sector, maar dat de reacties verdeeld zijn. Voor sommige kantoren biedt het kansen voor groei en investeringen, terwijl anderen bezorgd zijn over de impact op hun cultuur, kwaliteit en klantrelaties. De komende
jaren zullen deze trends zich voortzetten, waarbij de juiste balans tussen groei, kwaliteit en cultuur cruciaal is voor het succes.
Tekst: Arjen Schutte
Arjen Schutte is adviseur fusies en overnames bij Full Finance Consultants, waar hij zowel kopers als verkopers begeleidt in overnametrajecten. Hij werkt nauw samen met zijn collega’s Peter van Mierlo en Tonny Dirkx.
Deze bijdrage komt uit het AV-magazine met als thema Fusies en overnames. Dit magazine is verschenen in april 2025. Zie https://www.accountancyvanmorgen.nl/kennisdoc/av-1-2025-fusies-en-overnames/
Geef een reactie