Achtergrond: btw of overdrachtsbelasting?
In deze zaak staat de vraag centraal of de levering van het gebouw, zonder toepassing van artikel 37d Wet op de omzetbelasting 1968 (overgang van een algemeenheid van goederen), als levering van een nieuw gebouw belast zou zijn met btw. Zo ja, dan is de samenloopvrijstelling van toepassing en is geen overdrachtsbelasting verschuldigd over de verkrijging van het gebouw.
Werkzaamheden en kosten
Het gebouw is volledig gestript tot het betonnen casco en op alle verdiepingen opnieuw ingedeeld. De oorspronkelijke gevels, daken en technische installaties zijn vervangen en uitgebreid, waarbij de gevels op diverse plekken zijn verplaatst. Er zijn meerdere nieuwe funderingen aangebracht voor uitbouwen zoals een restaurant, hoofdentree, loadingdocks, trappenhuizen, een centrale kern met lift, en een sprinklerbassin. Verder is een skylounge gerealiseerd. In totaal zijn honderden vierkante meters vloeroppervlak verwijderd of toegevoegd.
De dakconstructie is versterkt en voorzien van nieuwe isolatie, waterkering, dakterrassen en daktuinen. Ook is het buitenterrein volledig vernieuwd, inclusief bestrating, parkeerplaatsen, fietsenstalling en funderingen voor kunstobjecten en plantenbakken.
De kosten voor deze verbouwingswerkzaamheden bedragen ruim 50 miljoen Euro. Na de herontwikkeling heeft belanghebbende het gebouw verkregen voor meer dan 217 miljoen Euro.
Beoordeling Gerechtshof
Het Gerechtshof schets een helder beoordelingskader op basis van vaste jurisprudentie van de Hoge Raad.
Om te beoordelen of een verbouwing voor de btw leidt tot de vervaardiging van een in wezen nieuw gebouw moet worden onderzocht wat er in bouwkundig opzicht met het bestaande gebouw is gebeurd. Alleen wijzigingen in de bouwkundige constructie, zoals de vervanging van een deel ervan, kunnen de conclusie rechtvaardigen dat een verbouwing zo ingrijpend is dat daardoor in wezen een nieuw gebouw is ontstaan. Of daadwerkelijk sprake is van een zodanig ingrijpende verbouwing moet per geval worden beoordeeld aan de hand van de betreffende feiten en omstandigheden.
Factoren zoals de eventuele functiewijziging, de (bouwkundige) identiteit, de uiterlijke herkenbaarheid of de naamsbekendheid van een gebouw voor en na de verbouwing kunnen aanwijzingen zijn bij de bovengenoemde beoordeling. Deze factoren zijn echter niet doorslaggevend.
Het Gerechtshof stelt vast dat er constructieve wijzigingen hebben plaatsgevonden aan het gebouw. Met name de wijzigingen in de stalen constructie, de extra heipalen en de nieuwe schacht zijn van doorslaggevend belang.
De omstandigheid dat de constructieve wijzigingen slechts een relatief klein deel van het totale vloeroppervlak van het gebouw betroffen, zoals de inspecteur had aangevoerd, doet niet af aan de voorgaande conclusie.
Uitzonderingen op uitzonderingen
Verder gaat het Gerechtshof in op een fundamenteel aspect bij de toepassing van btw-vrijstellingen en uitzonderingen daarop. Voor de btw geldt namelijk als hoofdregel dat de btw wordt geheven over alle leveringen van goederen en diensten door ondernemers. Aangezien btw-vrijstellingen een uitzondering vormen op deze hoofdregel heeft het Hof van Justitie in onder meer de zaak Kozuba geoordeeld dat de vrijstellingen strikt moeten worden uitgelegd. Uitzonderingen op btw-vrijstellingen moeten juist ruim uitgelegd worden. De btw-vrijstelling voor oude gebouwen is immers bedoeld voor oude gebouwen die nauwelijks toegevoegde waarde creëren. Terwijl de uitzondering op deze vrijstelling voor nieuwe gebouwen bedoeld is om de handelingen te belasten die de waarde van het betreffende goed beogen te verhogen.
Uitspraak
Al met al oordeelt het Gerechtshof dat de verbouwing dusdanig ingrijpend is geweest dat er voor de btw in wezen een nieuw gebouw is ontstaan. Dit betekent dat de levering van het gebouw, zonder toepassing van artikel 37d Wet op de omzetbelasting 1968, een btw-belaste levering zou zijn. De Belastingdienst moet, in dit geval, de reeds betaalde overdrachtsbelasting terugbetalen.
Wil je op de hoogte blijven van de laatste fiscale ontwikkelingen? Schrijf je dan in voor onze cursus: Updates fiscaal najaar 2025.
Geef een reactie