De consument heeft weliswaar meer te besteden in 2025, maar tegelijkertijd ligt het vertrouwen onder consumenten nog vrij laag. Dit zorgde in de eerste helft van 2025 voor een weinig uitbundige consument.
Het uitte zich onder meer in spaarzin: de spaarquote lag in het tweede kwartaal nog historisch hoog.
Lonen stijgen verder
In het derde kwartaal is het vertrouwen onder Nederlandse consumenten weer iets gestegen, al ligt het nog altijd relatief laag. Dat zal mede komen door de hardnekkige inflatie en onzekerheid. De verbetering van het vertrouwen komt vooral omdat de consumenten vooruitkijkend minder pessimistisch zijn: zowel over de economie als over hun financiële situatie de komende 12 maanden.
Tegelijkertijd zijn de reële lonen in het derde kwartaal verder gestegen. Zo komt uit de meest recente CBS-data over het derde kwartaal een beeld naar voren van iets minder negatief vertrouwen in combinatie met meer bestedingsruimte. Hamvraag is nu: heeft die combinatie van meer vertrouwen en ruimere bestedingsruimte in het derde kwartaal er toe geleid dat de consument iets meer is gaan uitgeven?
Verbetering vrije uitgaven
Om het meest actuele beeld te krijgen van de uitgaven van consumenten kijkt ING Research naar ING betaaldata als indicatie voor hoe de vrije consumptie, ruwweg de helft van de totale consumptie van huishoudens, zich ontwikkelt. Uit analyse van pintransacties en onlinebetalingen (bijvoorbeeld via iDEAL of creditcard) blijkt dat de totale waarde van de ‘vrije uitgaven’ van consumenten aan goederen en diensten met 1,4% is toegenomen ten opzichte van het voorgaande kwartaal. De toename komt deels op het conto van hogere consumentenprijzen. Gecorrigeerd voor inflatie resteert een toename van +1,0%. Dit is een duidelijke verbetering ten opzichte van een kwartaal eerder. Toen was de stijging slechts +0,2%.
Onderliggend signaal
De verbetering in het derde kwartaal is vooral zichtbaar bij niet-essentiële goederen, zoals fashion en huis-en tuinartikelen (met name woninginrichting). Mogelijk houdt dit verband met de groei in woningverkopen. In de categorie diensten nemen de uitgaven aan accommodaties & reizen en recreatie & cultuur ook toe. ING Research vat dit op als een teken dat consumenten iets minder terughoudend zijn met uitgeven.
Minder spaarzaam
Niet alleen de reële waarde van de transacties nam toe. Vergeleken met de recente reële loonstijging blijkt de indicator voor de vrije uitgaven het afgelopen kwartaal harder gestegen dan de cao-lonen (1,0% versus 0,3%). Wanneer de ‘vrije uitgaven’ harder aantrekken dan de inkomsten, dan duidt dit erop dat de consument in het derde kwartaal van 2025 mogelijk wat minder spaarzaam is geweest dan in het kwartaal ervoor.
Niet te vroeg juichen
Uiteraard betekenen deze signalen niet gelijk dat de consument weer flink zijn geld laat rollen. Eén zwaluw maakt nog geen zomer, ook in de economie niet. Zo zijn er ook niet-essentiële uitgavencategorieën die het afgelopen kwartaal geen verbetering hebben laten zien. Consumenten gaven het afgelopen kwartaal minder uit bij restaurants en elektronicawinkels (in volumetermen).
Richting normaal
ING Research verwacht het volgende:
* de inflatie zal zich gedurende 2026 verder matigen;
* de koopkracht voor de meeste huishoudens ontwikkelt zich positief, zowel de rest van dit als volgend jaar;
* het vertrouwen onder consumenten verbetert de komende kwartalen wat verder;
* betaaldata wijzen erop dat de consument in het derde kwartaal mogelijk iets meer heeft uitgegeven en mogelijk zelfs een kleiner deel van zijn inkomen opzij heeft gezet;
* ING Research verwacht dat deze ontwikkeling zich gestaag doorzet en dat de consument steeds meer van zijn extra koopkracht zal verzilveren.
Voor volgend jaar verwacht ING Research dan ook dat de consument stap voor stap zijn voorzichtigheid wat zal laten varen. Zo zal de groei van de consumptie in 2026 verder aantrekken richting normaal.
Bron: ING Research
Geef een reactie