Landbouwsector valt over Deloitte-rapport

Deloitte concludeert in het rapport The Hidden Bill dat de maatschappelijke kosten van de landbouw de toegevoegde waarde met € 5,3 miljard overstijgen. Hervormingen zouden daarin verandering brengen, zoals een verschuiving van de productie naar 70% plantgebaseerde eiwitten, of juist een vermindering van de productie. Die twee alternatieven zouden volgens Deloitte juist een positieve balans van € 5,3 mld opleveren.

Hypothetische rekensom

LTO is kritisch op de berekeningen: “De rekensommen zijn alleen betekenisvol in een wereld waarin de consument, de markt en (wereld)handel niet bestaan – en waarin de wereld bovendien ophoudt bij de Nederlandse landsgrenzen.” Deloitte rekent met een scenario waarin de landbouw omschakelt naar 100% biologisch: “een hypothetische rekensom die doet alsof markt en consument niet bestaan”. In Nederland groeit het aandeel biologisch namelijk al jaren niet in de akkerbouw-, melkvee- en pluimveesector, aldus LTO. “Iedere gangbare boer die biologisch wordt, duwt een biologische collega terug in het gangbare segment.” En dat komt omdat de marktvraag volgens de branchevereniging verzadigd is. “Daarmee kan het rapport worden toegevoegd aan de hoge stapel van rapporten die doen alsof economische wetten geen feiten zijn, maar meningen.”

Karikatuur

Verder waarschuwt Deloitte wel voor verschuiving van de productie naar landen waar de standaard ten aanzien van klimaat, milieu en natuur lager ligt, maar wordt daar bij de berekeningen niet bij stilgestaan, zegt LTO. Bij de maatschappelijke opbrengsten rekent Deloitte verder uitsluitend met de primaire productie, terwijl verwerking, logistiek, retail, consumptie en andere economische activiteiten niet worden meegeteld. “De primaire productie bedraagt ongeveer 1,4% van ons BBP, maar Deloitte kijkt niet naar de circa 7% van ons BBP die de agrofoodketen in totaliteit bedraagt. Het rapport maakt een karikatuur van de balans tussen kosten en baten. Dit terwijl aan de kostenkost de bedragen juist maximaal opgepompt worden.”

Laat Deloitte haar rapport maar eens overdoen op Europese of mondiale schaal, tipt LTO. “Dan zal blijken dat Nederland daar juist uitkomt als een van de landen waar voedsel efficiënt, productief én duurzaam geproduceerd wordt.”

Flynth: simplistische conclusies

Flynth sluit zich aan bij de kritiek van LTO: het rapport zet de sector in een negatief daglicht, is het bezwaar. De bredere food- en agriketen blijft buiten beschouwing. “Onze landbouw is meer dan een optelsom van kosten en baten. Ze vormt een netwerk van ondernemende families die al generaties lang zorgvuldig omgaan met land en dieren, innovatief samenwerken en oog hebben voor de toekomst.”

Verduurzaming van de landbouw is noodzakelijk en haalbaar, maar simplistische conclusies die de samenhang tussen marktwerking, technologische ontwikkeling en consumentengedrag negeren, helpen niet, zo concludeert Flynth.

BBB: ‘interessant’

De BBB noemt het rapport “interessant als denkoefening”. “Maar het mag geen basis worden voor het afbouwen van de Nederlandse landbouw. Het model kijkt te smal, onderschat de kracht en efficiëntie van onze boeren en overschat hypothetische omschakelscenario’s die in de praktijk grote risico’s geven voor voedselzekerheid, economie en leefbaarheid van het platteland.”