Deloitte concludeert in het rapport The Hidden Bill dat de maatschappelijke kosten van de landbouw de toegevoegde waarde met € 5,3 miljard overstijgen. Hervormingen zouden daarin verandering brengen, zoals een verschuiving van de productie naar 70% plantgebaseerde eiwitten, of juist een vermindering van de productie. Die twee alternatieven zouden volgens Deloitte juist een positieve balans van € 5,3 mld opleveren.
Hypothetische rekensom
LTO is kritisch op de berekeningen: “De rekensommen zijn alleen betekenisvol in een wereld waarin de consument, de markt en (wereld)handel niet bestaan – en waarin de wereld bovendien ophoudt bij de Nederlandse landsgrenzen.” Deloitte rekent met een scenario waarin de landbouw omschakelt naar 100% biologisch: “een hypothetische rekensom die doet alsof markt en consument niet bestaan”. In Nederland groeit het aandeel biologisch namelijk al jaren niet in de akkerbouw-, melkvee- en pluimveesector, aldus LTO. “Iedere gangbare boer die biologisch wordt, duwt een biologische collega terug in het gangbare segment.” En dat komt omdat de marktvraag volgens de branchevereniging verzadigd is. “Daarmee kan het rapport worden toegevoegd aan de hoge stapel van rapporten die doen alsof economische wetten geen feiten zijn, maar meningen.”
Karikatuur
Verder waarschuwt Deloitte wel voor verschuiving van de productie naar landen waar de standaard ten aanzien van klimaat, milieu en natuur lager ligt, maar wordt daar bij de berekeningen niet bij stilgestaan, zegt LTO. Bij de maatschappelijke opbrengsten rekent Deloitte verder uitsluitend met de primaire productie, terwijl verwerking, logistiek, retail, consumptie en andere economische activiteiten niet worden meegeteld. “De primaire productie bedraagt ongeveer 1,4% van ons BBP, maar Deloitte kijkt niet naar de circa 7% van ons BBP die de agrofoodketen in totaliteit bedraagt. Het rapport maakt een karikatuur van de balans tussen kosten en baten. Dit terwijl aan de kostenkost de bedragen juist maximaal opgepompt worden.”
Laat Deloitte haar rapport maar eens overdoen op Europese of mondiale schaal, tipt LTO. “Dan zal blijken dat Nederland daar juist uitkomt als een van de landen waar voedsel efficiënt, productief én duurzaam geproduceerd wordt.”
Flynth: simplistische conclusies
Flynth sluit zich aan bij de kritiek van LTO: het rapport zet de sector in een negatief daglicht, is het bezwaar. De bredere food- en agriketen blijft buiten beschouwing. “Onze landbouw is meer dan een optelsom van kosten en baten. Ze vormt een netwerk van ondernemende families die al generaties lang zorgvuldig omgaan met land en dieren, innovatief samenwerken en oog hebben voor de toekomst.”
Verduurzaming van de landbouw is noodzakelijk en haalbaar, maar simplistische conclusies die de samenhang tussen marktwerking, technologische ontwikkeling en consumentengedrag negeren, helpen niet, zo concludeert Flynth.
BBB: ‘interessant’
De BBB noemt het rapport “interessant als denkoefening”. “Maar het mag geen basis worden voor het afbouwen van de Nederlandse landbouw. Het model kijkt te smal, onderschat de kracht en efficiëntie van onze boeren en overschat hypothetische omschakelscenario’s die in de praktijk grote risico’s geven voor voedselzekerheid, economie en leefbaarheid van het platteland.”
Prima rapport van Deloitte.
Als je de waarheid niet wil horen….
Landbouwsector=
1. milieuvervuilend
2. dierenmishandeling
3. belemmerd de woningbouw
Daar gaan we weer…de hakken in het zand, geen enkele bereidheid om aan de leefbaarheid van onze planeet, een gezondere natuur te werken (behalve natuurlijk middels “innovatie!”). Treurig.
Natuurlijk moet je als BBB, Flynth en LTO het belang van je stemmers/klanten/leden verdedigen ongeacht of het waar of niet waar is. Op gespannen voet staan met de waarheid is in de praktijk van vandaag, met name in de politiek, al niet ongebruikelijk meer. Daarom zou het rapport van BDO, ik heb het nog niet gelezen, meer betrouwbaar kunnen zijn als ze tenminste geen AI (zoals in Australië) hebben gebruikt maar gewoon ouwerwets gezond boerenverstand. De voedselvoorziening moet zeker blijven maar als je ongeveer 4/5 exporteert dan kan zelfs een halvering van de productie geen kwaad. Laat het probleem, de problemen, opgelost worden door de sector zelf, die snapt heel goed hoe het werkt en dan hoef je -als politiek- ook geen genocide te overwegen, zelfs niet op de veestapels. Een inmiddels wat bejaard grapje was ooit: Ruim Alle Boeren Op als ze van bank geen geld konden lenen.