Het gaat om inkomens uit buitenlandse directe investeringen en royalty’s, die steeds minder via Nederlandse structuren worden doorgesluisd naar zogenoemde laagbelastende jurisdicties. Opvallend is dat deze geldstromen vroeger vooral bestonden uit royalty-inkomsten, maar inmiddels hoofdzakelijk uit dividenden bestaan.
Nederland belangrijke schakel
Nederland vervult al jaren een bijzondere rol in internationale investeringsstructuren. De inkomende en uitgaande directe investeringsposities zijn uitzonderlijk groot en bedroegen eind 2024 respectievelijk 436 en 508 procent van het bbp, goed voor bijna 5.000 miljard euro aan inkomende en ruim 5.700 miljard euro aan uitgaande investeringen. Die omvang weerspiegelt dat multinationals Nederland vaak gebruiken als schakel in hun wereldwijde concernstructuur, veelal om juridische en fiscale redenen en zonder substantiële reële activiteiten.
Bronbelasting
Die positie was mede mogelijk door het uitgebreide Nederlandse belastingverdragenstelsel en het ontbreken van bronheffingen op dividenden en royalty’s, zolang in een verdragsland belasting werd betaald. Hierdoor konden winsten relatief eenvoudig via Nederland worden doorgestuurd naar landen met lage belastingtarieven, zoals Bermuda en de Kaaimaneilanden.
De afgelopen jaren zijn echter ingrijpende maatregelen genomen om dergelijke structuren te ontmoedigen. Nederland voerde in 2021 een bronbelasting in op rente- en royaltybetalingen aan laagbelastende jurisdicties en breidde deze heffing in 2024 uit naar dividenden. Daarnaast is sinds vorig jaar de wereldwijde minimumbelasting van 15 procent voor grote multinationals van kracht. Volgens DNB hebben deze maatregelen zichtbaar effect gehad op de geldstromen.
Belastingparadijzen
Sinds 2020 is sprake van een scherpe en structurele daling van inkomensstromen vanuit Nederland naar belastingparadijzen. In 2019 ging het nog om 37 miljard euro, een jaar later was dit teruggelopen tot 5 miljard euro. Daarna bleven de bedragen op een beduidend lager niveau, met in 2024 een waarde van ruim 6 miljard euro. Vooral de royalty-inkomsten zijn vrijwel verdwenen: waar deze tussen 2015 en 2019 gemiddeld nog 24 miljard euro per jaar bedroegen, bleef daar vorig jaar minder dan 1 miljard euro van over. De resterende stromen bestaan inmiddels voornamelijk uit dividenduitkeringen.
Volgens DNB wijst deze ontwikkeling erop dat het gebruik van Nederland als doorstroomland voor winstverschuiving naar laagbelastende jurisdicties duurzaam is afgenomen, al blijft de omvang van internationale investeringsposities groot.
Geef een reactie