Voor accountants is dat geen abstract toekomstbeeld: overheden, zoals gemeenten, worden bijvoorbeeld nog dit jaar verplicht om een wallet-gebaseerde inlogmogelijkheid aan te bieden. Allerlei Europese en Nederlandse pilots zijn al achter de rug, de technische kant is voorbereid. De vraag is dus niet óf dit impact heeft, maar hoe en wanneer je erop kunt inspelen.
Waarom het huidige model piept en kraakt
Wie nu bijvoorbeeld werkt met eHerkenning, herkent de frictie. Inloggen verloopt met behulp van verschillende leveranciers, machtigingen zijn los georganiseerd en beheer vraagt veel handwerk. Rollen en bevoegdheden zijn vaak ondoorzichtig en fouten worden meestal pas zichtbaar op het moment dat het proces vastloopt — bijvoorbeeld bij het indienen van stukken of het ondertekenen bij klanten.
Dat is geen incident, maar een gevolg van het huidig model: authenticatie, autorisatie en attributen (zoals rol of relatie tot een organisatie) leven in gescheiden systemen. Toegang is iets wat je náást het proces regelt, in plaats van erin.
De EUDI-wallet: identiteit als drager van rechten
De EUDI-wallet draait dat principe om. In plaats van dat systemen bepalen wat iemand mag, draagt de gebruiker zelf een digitale identiteit waarin attributen — zoals rol, bevoegdheid of vertegenwoordiging — cryptografisch zijn vastgelegd en gecontroleerd kunnen worden. Die zogeheten verifiable credentials kunnen in de toekomst direct worden gebruikt om toegang te krijgen, zonder losse machtigingsregisters of extra beheerlagen.
Daarmee ontstaat een ander model:
- identiteit, rol en bevoegdheid komen samen in één middel
- minder afhankelijkheid van externe autorisatiestructuren
- herbruikbare, betrouwbare gegevens in plaats van losse inlogaccounts
Daarbij is het goed om te weten dat de EUDI-wallet in zowel het publieke als het private domein beschikbaar komt.
UBO-identificatie: minder handwerk, meer zekerheid
Voor accountants die te maken hebben met de Wwft is dit een grote stap vooruit. Het vaststellen van UBO’s is nu vaak een arbeidsintensief proces, waarbij documenten worden opgevraagd, gecontroleerd en vastgelegd. Met de EUDI-wallet kunnen gevalideerde identiteitsgegevens direct vanuit een betrouwbare bron worden gedeeld en geverifieerd.
Dat betekent minder handmatige controles, een sterkere audittrail en een efficiënter proces — met behoud van compliance en controle.
Gekwalificeerd ondertekenen als uitgangspunt
Ook op het gebied van digitaal ondertekenen verandert het speelveld. De EUDI-wallet stimuleert het gebruik van gekwalificeerde elektronische handtekeningen onder de Europese eIDAS-wetgeving. Doordat identiteit en handtekening direct aan elkaar gekoppeld zijn, wordt ondertekenen op het hoogste betrouwbaarheidsniveau eenvoudiger en logischer.
Wat nu nog een bewuste keuze is, wordt straks steeds vaker de standaard.
Wat betekent dit voor accountantskantoren?
De introductie van de EUDI-wallet gaat stapsgewijs, maar de richting is onmiskenbaar. Kantoren die nu al nadenken over digitale identiteit, gekwalificeerd ondertekenen en procesintegratie, hebben straks een voorsprong.
Het vraagt om keuzes:
- hoe richt je identificatie en ondertekening structureel in?
- welk betrouwbaarheidsniveau wil je hanteren?
- hoe voorkom je nieuwe afhankelijkheden of fragmentatie?
Oplossingen die nu al uitgaan van gekwalificeerde handtekeningen en die voorbereid zijn op aansluiting met wallet-providers, sluiten goed aan op deze ontwikkeling.
Vooruitkijken in plaats van afwachten
De EUDI-wallet is geen losstaande innovatie, maar onderdeel van een bredere Europese beweging richting digitale autonomie en betrouwbaarheid. Voor accountants raken deze aspecten ook aan het vak: zekerheid over identiteit, intentie en bevoegdheid.1
Op de korte termijn zullen DigiD en eHerkenning (in het publieke domein) nog dominant blijven, waarbij de EUDI-wallet dan een alternatief is. Naar verwachting zal dat echter snel kunnen veranderen, zodra rollen en bevoegdheden worden gekoppeld en ingewikkelde machtigingen overbodig zijn.
Tot dat moment is het goed om alvast kennis te maken met deze nieuwe technologie, bijvoorbeeld door UBO’s alvast digitaal te identificeren en gekwalificeerd te ondertekenen. Wie op tijd anticipeert, houdt de regie.
Wil jij weten hoe deze ontwikkelingen in de praktijk uitwerken? Ontvang een vrijblijvende demo.
- Lees ook het AFM rapport “Europese Digitale Identiteit: de komst van de EDI-wallet” ↩︎
Geef een reactie