Voorzitter Laura van Geest legt tijdens de persconferentie uit dat het momenteel ‘onzekere tijden’ zijn en het ‘een komen en gaan van risico’s’ is. “De wereld is onvoorspelbaar geworden, ontwikkelingen gaan snel en tellen ook nog eens bij elkaar op; er is in die zin weinig tijd om bij te komen en hier moeten we met z’n allen aan wennen.” De AFM-bestuursvoorzitter draagt aan dat het belangrijk is om wendbaar en weerbaar te worden. “Het goede nieuws is dat de markten het nog kunnen opvangen, maar samenwerking is meer dan ooit belangrijk. Tussen de overheid en de sector, maar ook op Europees niveau. Hierover voeren we gesprekken met de ACM en DEB, maar ook met ESMA. Je wordt namelijk minder bang voor de wind als je stevig op je voeten staat.”
Meer toezichtdruk zichtbaar in cijfers
Voor de accountancysector betekenen deze ontwikkelingen dat de lat hoger komt te liggen. De AFM richtte zich in 2025 op vier speerpunten, zo blijkt het uit het jaarverslag: meer inzicht in kwaliteit en risico’s bij accountantsorganisaties, een cultuur van continue kwaliteitsverbetering, meer scherpte op fraude- en continuïteitsrisico’s en betere ESG-informatie. De toezichthouder bracht risico’s in kaart die de controlekwaliteit kunnen ondermijnen, zoals een sterke focus op financiële prestaties, afhankelijkheid van audit-tooling en voorspelbare dossierselectie. Via onderzoeken, gesprekken en een self-assessment kregen kantoren handvatten om hun kwaliteitsstelsel te versterken. Tegelijk werd het toezicht meer risicogestuurd ingericht en was er aandacht voor governance, cultuur, examenfraude, beloningsbeleid en de invloed van private equity.
Op het gebied van fraude en discontinuïteit constateert de AFM dat accountants nog niet altijd scherp genoeg zijn, al ziet zij verbetering in de frauderisicoanalyse en meer aandacht voor continuïteit. De toezichthouder diende twee tuchtklachten in en benadrukt dat blijvende focus nodig is. Positief is dat ondernemingen en accountants volgens de AFM een lerende houding tonen bij ESG-rapportages en aanbevelingen rond CSRD oppakken. Uit de doorlopende toezichtactiviteiten blijkt bovendien dat de toezichtdruk toeneemt: het aantal verleende vergunningen steeg naar 16, het aantal waarschuwingen naar 6 en er werden drie boetes opgelegd. Ook het aantal toezichtbrieven nam toe.
Vertrouwen markten
Hanzo van Beusekom, toezichthouder accountancy bij de AFM, benadrukte vanmorgen dat de accountancy in deze tijd een onmisbare maatschappelijke rol vervult. “Juist in een periode van geopolitieke onrust, snelle technologische ontwikkelingen en onzekerheid op de kapitaalmarkten is de rol van accountants belangrijker dan ooit. Zij voegen zekerheid toe bij complexe vraagstukken en helpen ook beleggers en andere stakeholders om weloverwogen beslissingen te nemen.” Volgens Van Beusekom is dat bovendien van groot belang voor het vertrouwen in markten en in toezicht. Over de grotere kantoren is hij voorzichtig positief: “Bij de OOB-organisaties die wij volgen, zien we dat er stap voor stap wordt gewerkt aan kwaliteitsverbetering. Dat is positief nieuws.” Tegelijk wijst hij op kwetsbaarheden in het bredere stelsel. “Bij kleinere kantoren zien we dat beeld nog minder scherp, ook omdat we daar minder meten. Juist daarom zijn druk en tegendruk nodig in een systeem dat kwetsbaar blijft.”
Daarbij noemt hij digitale weerbaarheid een cruciaal aandachtspunt. “Digitale incidenten laten zien hoe kwetsbaar organisaties zijn. Dat raakt niet alleen het bedrijf zelf, maar ook leveranciers en klanten. Voor de accountancy is digitale veiligheid daarom van groot belang.” Van Beusekom noemt daarnaast wetswijziging van de Wta die vanaf 1 juli in zal gaan, een belangrijke stap. “Het is positief dat de organisatie medeverantwoordelijk wordt voor de kwaliteit van de controle, en niet alleen degene die de handtekening zet. Dat vinden wij logisch.” Ten slotte noemde hij een raad van commissarissen bij reguliere vergunninghouders ‘een mooie stap vooruit’.
Geef een reactie