Het overheidstekort kwam uit op 1,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp), tegen 0,7 procent in 2024. Nederland bleef daarmee onder de Europese tekortnorm van 3 procent. Het Centraal Planbureau verwacht volgens het CBS dat het tekort in 2026 oploopt naar 2,8 procent van het bbp.
Het tekort van de Rijksoverheid nam toe van €20,2 miljard naar €25 miljard. De socialezekerheidsfondsen boekten een overschot van €9,6 miljard, €4,5 miljard minder dan een jaar eerder. Gemeenten sloten 2025 af met een tekort van €2,5 miljard, het grootste tekort sinds 2012.
Meer vpb en btw binnen
De overheidsinkomsten stegen met 4 procent tot €510,2 miljard. Belastingen en sociale premies brachten €460,5 miljard op, 5 procent meer dan in 2024. De collectievelastendruk bleef met 38,8 procent gelijk aan de twee voorgaande jaren.
De vennootschapsbelasting leverde volgens het CBS de grootste bijdrage aan de stijging van de belasting- en premieontvangsten. De opbrengst nam met €4,7 miljard toe tot €49,9 miljard. De btw-opbrengst steeg met 5 procent naar €83,2 miljard.
De loon- en inkomstenheffing bracht €147,2 miljard op, 2 procent meer dan een jaar eerder. De stijging werd volgens het CBS gedrukt door lagere inkomsten uit box 2. Het statistiekbureau wijst op de tariefwijziging in 2024. Dga’s hebben waarschijnlijk vanwege die wijziging eind 2023 meer winst aan zichzelf uitgekeerd, zodat de winstuitkering nog onder het oude tarief viel. Dat zorgde volgens het CBS voor een hogere opbrengst van de inkomstenbelasting in 2024.
Ook de overdrachtsbelasting leverde meer op. De inkomsten stegen met bijna een kwart, van €3,8 miljard naar €4,7 miljard. Volgens het CBS hing dit samen met zowel het hogere aantal verkochte woningen als de gestegen gemiddelde verkoopprijs.
Uitgaven naar €529 miljard
De overheid gaf in 2025 €529,1 miljard uit, 6 procent meer dan in 2024. De uitgaven groeiden volgens het CBS opnieuw sneller dan het bbp en kwamen uit op 45,2 procent daarvan. Sociale uitkeringen waren met €249,8 miljard goed voor bijna de helft van alle overheidsuitgaven.
De investeringen stegen van €36,7 miljard naar €41 miljard. Volgens het CBS kwam dit onder meer door hogere uitgaven aan militair materieel. Gemeenten investeerden meer in gebouwen en grond-, weg- en waterbouwkundige werken.
De rentelasten liepen op van €7,9 miljard naar €8,5 miljard. Volgens het CBS nemen deze lasten sinds 2022 weer toe doordat de rentetarieven zijn gestegen en de overheidsschuld in de afgelopen vier jaar met ruim €70 miljard is opgelopen.
In 2024 had de overheid ook een incidentele last van €4,3 miljard vanwege de uitspraken van de Hoge Raad over box 3. De Hoge Raad oordeelde in juni 2024 dat aanvullend rechtsherstel nodig kan zijn als het forfaitaire rendement hoger is dan het werkelijke rendement. Accountancy Vanmorgen schreef destijds over die uitspraken. Het bedrag van €4,3 miljard is volgens het CBS een schatting op basis van informatie van het ministerie van Financiën. De daadwerkelijke terugbetalingen hadden op het moment van publicatie nog niet plaatsgevonden.
€12 miljard aan leningen voor Tennet
De overheidsschuld nam in 2025 toe tot €524 miljard. Het CBS noemt dit de grootste stijging sinds 2020. Behalve het overheidstekort van €18,9 miljard droegen ook leningen van de Staat aan Tennet van in totaal €12 miljard bij aan de stijging.
De leningen hebben geen direct effect op het overheidstekort, maar werken wel door in de overheidsschuld doordat de overheid ze moet financieren.
De schuldquote steeg van 44,0 naar 44,7 procent van het bbp. Daarmee kwam voorlopig een einde aan de dalende trend van de afgelopen jaren. Met uitzondering van 2020 nam de schuldquote tussen 2014 en 2024 ieder jaar af. Het CBS noemt de huidige schuldquote historisch gezien nog altijd zeer laag. Het CPB verwacht dat de schuldquote eind 2026 uitkomt op 46,1 procent.
Geef een reactie