De overname van Accon avm door Flynth is zonder twijfel de meest spraakmakende overname in de accountancybranche van het afgelopen jaar. Maar er gebeurde nog veel meer. Ook kleinere partijen waren op het overnamepad. Al neemt de animo bij accountantskantoren wel af, signaleert Arjen Schutte van Full Finance. Hij ziet dat met name private investeerders meer geïnteresseerd raken.
Grosso modo is het aantal fusies en overnames in de branche ongeveer gelijk gebleven, aldus Schutte. ‘Maar de impact ervan is wel groter, vooral door de overname van Accon avm door Flynth.’ Opmerkelijke overnames in de AV-Top 50 vindt Schutte, naast het samengaan van Witlox Van den Boomen en HLB Van Daal, ook de aansluitingen bij ETL Nederland. ‘Die partij volgt echt een groeistrategie en wil geen kans missen om een goede overname te doen. Daarnaast gebeurt er veel net onder de AV-Top 50. Nog wel meer dan uit onze gegevens blijkt, want veel overnames komen niet in beeld.’
Kapitaaloverschot, personeelstekort
Er gebeurt dus veel, maar toch wordt het sentiment wat minder gunstig in 2022, zegt Schutte. ‘Er zijn nog steeds meer kopers dan verkopers, waarbij het aantal kritische kopers toeneemt. Ze zijn vooral geïnteresseerd in mensen en veel minder in omzet. Dat heeft zijn effect op de prijs en horen we vooral in 2022.’ De overnamesommen zitten ook dit jaar rond de 80 procent van de omzet. ‘We hadden verwacht dat dat wat hoger zou zijn, omdat de rendementen van de accountantskantoren zijn verbeterd.’
Er is nog altijd meer vraag dan aanbod op de overnamemarkt, maar meer kandidaat-kopers haken af. Het personeelstekort speelt daarin een grote rol. ‘Eigenaren die ermee stoppen, kunnen in de eigen organisatie geen mensen vinden die hun aandelen willen overnemen. Er is wel genoeg kapitaal in de markt, maar het ontbreekt aan management dat de positie van een terugtredende eigenaar kan invullen.’
Afnemend animo voor overnames
De afnemende animo komt ook doordat er minder ondernemersgeest is in de generatie die nu aan het roer staat bij accountantskantoren, zegt Schutte. ‘Dat heeft ermee te maken dat accountants worden getraind om risico’s te onderkennen. Als je ondernemer wilt zijn, moet je echter ook lef hebben en juist risico’s willen nemen.’ Schutte ziet ook dat kandidaten voor een management buy-in (MBI) anders in de wedstrijd zitten de laatste jaren. ‘Zulke trajecten lopen moeizaam. Vaak zien kandidaten ervan af, bijvoorbeeld omdat ze bang zijn dat de werk-privébalans doorslaat naar de verkeerde kant. Gaan ze vijftig uur per week werken, dan wordt dat thuis niet geaccepteerd, want de zorg voor de kinderen wordt tegenwoordig gedeeld.’
Participatie als kans
Schutte ziet daarom meer kansen in het toetreden van eigen medewerkers als aandeelhouder. ‘En dat het traditionele partnermodel in de accountancy geen toekomst heeft, zoals wordt beweerd, vind ik wat simplistisch gesteld. Liefst 95 procent van de kantoren werkt met zo’n model. Toch is het ondernemerschap afgenomen. Het heeft er ook mee te maken dat het financieren moeilijker is geworden. Banken herkennen het model niet: als een kandidaat-partner een belang van 20 procent wil financieren, denken ze dat zo iemand geen zeggenschap krijgt. Terwijl het model nu juist is gebouwd op gezamenlijke verantwoordelijkheid. Vaak is er sprake van pariteit: dan zijn er dus nog vier partners met hetzelfde belang. Juist dat maakt het model sterk: je kunt tegen een stootje als iemand wegvalt. Een alternatief is dat kantoren zelf voor de financiering zorgen. Want het knelpunt is dat kandidaat-partners van in de dertig geen geld hebben om zich in te kopen én dat je in deze arbeidsmarkt in een kleine vijver vist.’
Nieuwe, kapitaalkrachtige toetreders lonken
Op de overnamemarkt zouden zich op korte termijn weleens branchevreemde partijen kunnen melden, zegt Schutte. ‘De interesse van investeerders in accountantskantoren neemt toe. De combinatie van een aandeelhouder op afstand en een management met kennis van zaken werkt goed. ETL zou je ook als zo’n investeerder kunnen zien. Ze nemen een belang in een aantal kantoren, die verder operationeel onafhankelijk blijven.’ Accountantskantoren zijn volgens Schutte interessant voor investeerders omdat ze minder gevoelig zijn voor conjuncturele ontwikkelingen. ‘Ze hebben meestal een goede spreiding in hun klantenbestand, dus de risico’s zijn klein. Het grootste risico is feitelijk de continuïteit van het management.’
Overnames in beeld
Auteur: Rob van der Laar
Deze bijdrage komt uit de tweede editie van het AV-magazine dat gaat over bedrijfsoverdracht. Dit magazine is verschenen in mei 2022.
Naschrift
In een eerdere versie van dit artikel werd per abuis melding gemaakt van de overname (in de vorm van een samenwerking) van Stielstra & Partners in Rijswijk en Wassenaar. In werkelijkheid is een van de toenmalige partners van dat kantoor in 2021 overgestapt naar een ander accountantskantoor.
Geef een reactie