Arbeidsproductiviteit overheid verder gedaald

Uit nieuw onderzoek van PwC blijkt de arbeidsproductiviteit bij de overheid tussen 2015 en 2022 met 14 procent gedaald ten opzichte van het bedrijfsleven. Vorig jaar werd nog een daling van 9 procent gemeten.

Dat stelt econoom Selwyn Moons in het Financieele Dagblad. Hij leidt sinds 2018 een praktijkgroep bij PwC die zich richt op de publieke sector. ‘Helaas zet de eerder geconstateerde dalende lijn bij de overheid zich voort’, zegt hij. ‘En dat terwijl de markt is aangetrokken.’ Concreet betekent dit dat overheidsinstanties steeds minder voor elkaar krijgen, wachtrijen langer worden en geld niet op de juiste plaats terechtkomt maar blijft liggen.

Meetmethode

Moons’ team houdt bij PwC van de vijftig grootste uitvoeringsorganisaties in Nederland bij wat zij presteren. Voorbeelden zijn UWV, de Sociale Verzekeringsbank, de Belastingdienst, DUO, Rijkswaterstaat, RDW, KvK, TNO, Cito, DNB en AFM. De productiviteit wordt gemeten op basis van openbare informatie zoals het aantal uitgegeven kentekenbewijzen of paspoorten, verwerkte belastingaangiften en het aantal onder toezicht staande instellingen. Daarmee wijkt hun methode af van die van het CBS, dat zich baseert op ambtenarensalarissen.

Oorzaken

Als oorzaken van de achterblijvende productiviteit wordt allereerst gewezen op de voordelen van schaalvergroting. Die heeft de overheid in het verleden overschat. Daarnaast hebben instanties moeite met het ‘realiseren van bezuinigingstaakstellingen’. Maar misschien wel de belangrijkste oorzaak blijkt dat overheidsinstanties aanbevelingen uit wettelijk verplichte vijfjaarlijkse evaluaties naast zich neerleggen. In 11% van de gevallen worden aanbevelingen genegeerd, en in nog eens 17% van de gevallen worden deze slechts deels uitgevoerd.

PwC stelt dat er tot en met 2032 40.000 extra ambtenaren nodig zijn om de personeelsproblemen op te lossen en de productiviteit bij de overheid niet verder te laten afnemen. Dat zou per jaar €5,5 mrd aan ambtenarensalarissen kosten. Als de vervanging van personeel door natuurlijk verloop wordt meegerekend, zijn dat er zelfs 95.000. Moons: ‘Ik zou niet weten waar de overheid zoveel nieuwe medewerkers kan vinden.’

Bron: FD