Stel, een vaste klant vraagt jou of hij een buitenlandse leverancier contant mag betalen, omdat die dat handiger vindt. Op het eerste gezicht vrij onschuldig, maar je voelt ook spanning. Is dit een ongebruikelijke transactie? Moet ik dit melden volgens de Wwft? Of is dit louter een praktische oplossing? Met dit soort dilemma’s krijgen accountants regelmatig te maken. Hier botst de vertrouwensrelatie met de klant soms met je wettelijke poortwachtersplicht. Melden voelt als verraad, vooral bij jarenlange plezierige samenwerking. Maar doe je niets? Dan kun je – (on)bewust – meewerken aan financieel-economische criminaliteit.
Nieuwe risico’s door digitalisering
Veel accountants denken dat het witwasrisico afneemt nu contant geld steeds minder wordt gebruikt. Maar de realiteit is weerbarstig. Digitale ontwikkelingen creëren nieuwe fraudemogelijkheden. Denk aan een horecaondernemer die een pinautomaat aanschaft om een deel van de omzet buiten de boeken te houden. Of de klusjesman die liever een ‘tikkie’ stuurt dan een factuur, zodat de fiscus die inkomsten niet kan zien. Kortgezegd: het speelveld verandert snel. Was vroeger de schoenendoos met bonnetjes het grootste risico, nu zorgen digitale betaalmethoden en cryptovaluta voor uitdagingen. Je moet dus zowel de regels kennen als technologisch bijblijven.
Belang gesprek
Ga het gesprek met je klant aan als deze grijze gebieden nadert of er zich al in begeeft. Een open dialoog volstaat vaak al om risicovol gedrag bij te sturen of te voorkomen. Leg uit waarom bepaalde transacties vragen oproepen en welke gevolgen dit kan hebben – voor jou als accountant én voor je klant. Let daarbij op de verbale antwoorden en de non-verbale signalen. Regel ook voldoende gesprekstijd; een klant op hete kolen kan jouw boodschap en uitleg tijdens het gesprek minder goed ontvangen. Transparantie en uitleg zijn nodig om samen oplossingen te vinden binnen de kaders van de wet.
Tot slot
Is melden onvermijdelijk? Dan vergt dat lef en een stevig moreel kompas. Documenteer zorgvuldig waarom je wel of niet hebt gemeld, om je keuzes later altijd te kunnen verantwoorden. De rol van de accountant verandert; van controleur naar óók poortwachter en óók vertrouwenspersoon. Dat vraagt om actuele kennis, professionele moed en kunnen laveren tussen vertrouwen en verantwoordelijkheid – een boeiende spagaat.
Tekst: John Weerdenburg AA, mede-oprichter van de Auxilium Adviesgroep.
Deze bijdrage komt uit het AV-Top 50 magazine van december 2025. Het volledige magazine vind je hier (gratis download): https://www.accountancyvanmorgen.nl/kennisdoc/av-3-2025-av-top-50/
Geef een reactie