In 2018 zwengelde Duitsland de kwestie al aan met de vraag of een gebruiker die een gratis ICT-dienst ontvangt economische waarde levert aan de aanbieder door toestemming te geven voor registratie en gebruik van zijn data. De Europese Commissie vond toen dat het verstrekken van persoonsgegevens door socialemediagebruikers geen economische activiteit is en dus geen belastbare dienst.
Ruiltransactie
Maar Italië legde desondanks een btw-claim van rond het miljard op aan Meta, LinkedIn en X. Een socialmediaplatform verleent toegang in ruil voor persoonsgegevens en dat is een ruiltransactie, vindt de fiscus aldaar. Door veranderende businessmodellen kan er soms een directe link bestaan tussen de kwaliteit en kwantiteit van data en de omvang van de dienst. Want als gebruikers de toegang tot data beperken, dan verzamelt het platform minder data en krijgt de gebruiker minder functies.
‘Wetgeving moet anders’
De Italianen hebben de materie weer voorgelegd aan de btw-commissie in Brussel. Die blijft erbij dat de gebruiker geen economische activiteit verricht bij het verstrekken van persoonsgegevens. Er is één belastbare handeling mogelijk, namelijk het verlenen van de ICT-dienst van het platform aan de gebruiker, waarbij de persoonsgegevens als vergoeding zouden fungeren. Daarbij meldt de commissie dat niet de contracten van een specifiek bedrijf worden beoordeeld, maar de algemene problematiek.
Er is mogelijk een link tussen dienst en tegenprestatie, maar voorzichtigheid is geboden, aldus de commissie. Soms is minder functionaliteit een logisch technisch gevolg van minder data en niet een waardering van die data door het platform. In het geval de gebruiker instellingen niet beperkt en alle gebruikers dezelfde functionaliteit krijgen, ongeacht hoe vaak ze de dienst gebruiken, dan is er geen belastbare handeling.
Is er een betaald abonnement in het spel, dan is er sprake van een klassieke belastbare dienst. Er is echter ook een schemergebied waarbij de gebruiker zelf de instellingen beperkt, met minder data-afdracht en minder functionaliteit. Dat moet per geval worden beoordeeld. “De wetgeving zou eigenlijk moeten worden verduidelijkt”, vindt de btw-commissie.
‘Nederland moet zo snel mogelijk aanslag opleggen’
Het FD vroeg een paar fiscalisten naar de materie. Hoogleraar indirecte belastingen en Forvis Mazars-partner Redmar Wolf raadt de Nederlandse fiscus aan om ook zo snel mogelijk een btw-claim bij de platforms neer te leggen. Dat zou bijvoorbeeld Meta in alle EU-landen alleen al € 27 miljard kosten op jaarbasis, berekende Michel Schrauwen van Deloitte.
Meta, LinkedIn en X hebben de Italiaanse aanslag aangevochten: het Europese Hof zal daar nog uitspraak over gaan doen. Volgens Wolf heeft de andere blik van Brussel te maken met nieuwe verdienmodellen, waarbij gebruikers kunnen kiezen voor een betaald abonnement zonder advertenties en zogeheten gratis toegang met reclameboodschappen. Daarmee zou het leveren van data door gebruikers ook in geld gewaardeerd kunnen worden. Wolf juicht dat toe: “Er vindt een gigantische ruil van prestaties plaats die buiten de belasting wordt gehouden, waardoor techbedrijven belastingvrij enorme winsten maken. Dat is toch niet rechtvaardig.”
Geef een reactie