Iedereen levert in: koopkrachtdalingen tot ruim 100 euro per maand

Gemiddeld gaan we er dit jaar in Nederland zo’n 40 euro per maand op achteruit. Dit blijkt uit nieuwe koopkrachtberekeningen van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud). Het Nibud ziet dat alle voorbeeldhuishoudens inleveren. De dalingen variëren van -0,5 procent tot -1,9 procent. In euro’s varieert het van min 9 euro tot min 116 euro.

Het Nibud was in september al somber over de koopkracht en zag aankomen dat het nog negatiever zou worden. Maar de plotseling sterke stijging van de energieprijzen heeft een veel sterkere daling van de koopkracht gebracht dan het Nibud in september kon voorzien. Nibud-directeur Arjan Vliegenthart: “We zien dat grote groepen huishoudens iedere maand tientallen euro’s minder te besteden hebben. Dat is des te nijpender voor de meer dan twee miljoen huishoudens die zich nu al suf budgetteren om alle rekeningen betaald te krijgen. Deze koopkrachtdaling maakt het voor hen nog veel lastiger. Velen krijgen deze week een loonstrookje waarbij het netto salaris hoger is dan wat ze vorig jaar kregen, en toch vliegt het geld sneller de portemonnee uit.”

Zonder loonstijging ruim 200 euro minder te besteden

Huishoudens die hun loon niet zien stijgen, moeten rekening houden met een koopkrachtdaling die kan oplopen tot ruim 200 euro per maand. De grootste boosdoener is de hoge inflatie, met als belangrijkste onderdeel de sterk gestegen energieprijzen. Het Nibud heeft gerekend met een inflatiecijfer van 3 procent, dat DNB verwacht voor dit jaar. Hoe de inflatie zich daadwerkelijk zal ontwikkelen is echter nog erg onzeker.

Gemeenten en energiecompensatie

Het Nibud maakt zich vooral zorgen over de lage inkomensgroepen. Velen van hen, zoals diegenen met een bijstandsuitkering en mensen met een hoge huur, zitten structureel klem. Maar ook voor ouderen met alleen AOW en een klein pensioen is deze koopkrachtdaling zwaar. Zij komen vaak al moeilijk rond vanwege hoge zorg- en energiekosten en hebben weinig tot geen ruimte om deze prijsstijgingen te betalen.

De lagere belasting op de energie compenseert een deel en zit al in deze koopkrachtcijfers verwerkt. Daarnaast kunnen huishoudens met een laag inkomen van de gemeente een extra tegemoetkoming van 200 euro krijgen voor de energiekosten. Deze tegemoetkoming is onvoldoende om de gehele koopkrachtdaling mee op te vangen, maar desalniettemin hard nodig. Het Nibud adviseert gemeenten echt vaart te maken met deze compensatie. Tegelijkertijd raadt het Nibud huishoudens die moeilijk rondkomen aan om contact op te nemen met de gemeente om te kijken of zij in aanmerking kunnen komen. Arjan Vliegenthart: “Inkomensondersteuning is voor deze groepen nu echt een must. Het moet voor mensen veel makkelijker gemaakt worden om die te krijgen, zonder dat ze zich door een oerwoud van ingewikkelde regels voor diverse toeslagen en andere potjes hoeven te worstelen.”

Bron: Nibud