De AFM zet in de accountancysector steeds meer data in om actief risico’s te beperken. Onder die risico’s vallen ook kleinere accountantskantoren die de controle uitvoeren voor mogelijk niet-passende omvangrijke bedrijven, zo meldt de toezichthouder in het jaarverslag over 2023.
De AFM is druk bezig om datagedreven toezicht inhoud en vorm te geven. ‘Onze analyses, onderzoeken en besluiten worden daarom stapsgewijs steeds meer gevoed door data, en processen zijn of worden waar mogelijk gestandaardiseerd en geautomatiseerd. Dit komt ook onze wendbaarheid ten goede en verkort de doorlooptijd van onderzoeken.’ Afgelopen jaar hebben accountantsorganisaties met reguliere vergunning data over ongeveer 9.000 wettelijke controles aangeleverd. ‘Het is daarbij ook belangrijk om de datakwaliteit te bewaken. Daarom zijn gedurende 2023 de formulieren verbeterd, waardoor meer controle over de datakwaliteit is ontstaan en invoerfouten minder voorkomen.’
Passendheid van risicovolle klanten
Enkele accountantsorganisaties leveren de data al grotendeels geautomatiseerd aan en gebruiken de data ook voor hun eigen stuurinformatie ten aanzien van kwaliteit. ‘De komende jaren verwachten we met deze data actief te sturen op risico’s.’ Een voorbeeld hiervan is de passendheid van risicovolle klanten bij kleinere AO’s met een reguliere vergunning. ‘Wij zien regelmatig dat wettelijke controlecliënten van grote omvang en met een risicovol profiel gecontroleerd worden door kleine reguliere vergunninghouders. Wij gaan hierover in gesprek met deze AO’s-RV.’
Data per benchmark teruggeven aan accountants, zoals het plan was vorig jaar, bleek overigens nog niet haalbaar. ‘In 2024 willen we hier alsnog een begin mee maken.’
Meer signalen, geen waarschuwingen
Vorig jaar zijn fors meer signalen binnengekomen over accountants: 319 tegenover 234 in 2022, een stijging van 36 procent. Maar waarschuwingen of boetes bleven achterwege, terwijl 2022 nog drie waarschuwingen en een boete hadden opgeleverd. Wel waren er twee mededelingen aan ondernemingen bij verslaggeving (2022: 1) en werden er twee tuchtklachten ingediend (2022: 1).
Heffingen 2,4 miljoen omhoog
De sector betaalt dit jaar 2,4 miljoen euro meer aan heffingen. ‘Dit heeft te maken met de kwaliteitsverbetering in de sector die aanvankelijk onvoldoende van de grond kwam, waardoor een intensivering van het toezicht nodig was. De komende jaren zullen de kosten stijgen vanwege de uitbreiding en intensivering van het toezicht.’
Zorgen over crypto en achteraf betalen
In het jaarverslag besteedt de AFM ook aandacht aan nieuwe risico’s op het gebied van schulden. ‘Die stapelen zich op. Met name jongeren staan bloot aan verlokkingen van buy now pay later (BNPL), overmatig handelen in crypto’s en finfluencers’, stelt voorzitter Laura van Geest. ‘Wetgeving is in aantocht, maar het is zaak daarop tijdig in te spelen zodat er in de tussentijd geen grote brokken worden gemaakt.’
Zo blijkt dat minderjarigen onrechtmatig gebruik maken van de optie om achteraf te betalen voor aankopen. ‘In 2023 zijn er bijna 600.000 iDEAL-transacties verricht via rekeningen op naam van minderjarigen, die te linken zijn aan BNPL-aanbieders. Het gemiddelde bedrag was zo’n 50 euro. Het gaat hierbij om (hoofdzakelijk) gebruikers in de leeftijd 13 tot en met 17 jaar oud die waarschijnlijk de leeftijdscontroles van BNPL-aanbieders omzeilen.’
De toezichthouder is ook kritisch op de cryptowereld: apps van drie Nederlandse cryptodienstverleners sturen gebruikers richting het regelmatig en gemakkelijk handelen in bepaalde crypto’s of het activeren van aanvullende diensten. ‘Dit brengt het risico met zich mee dat consumenten keuzes maken die niet in hun eigen belang zijn.’
De AFM zou beter meer aandacht besteden aan de grotere kantoren die zelf frauderen (met hun pe verplichting)
Je kan kpmg toch niet met droge ogen een beursgenoteerde onderneming laten controleren
AFM kan beter op kpmg letten