Dat verwachten wetenschappers die in opdracht van het World Economic Forum het Future of Jobs Report 2025 hebben opgesteld. Meer dan 1000 werkgevers, samen goed voor ruim 14 miljoen werknemers verspreid over 55 economieën wereldwijd, leverden data voor het rapport over de toekomst van werk. In Nederland gebeurde dat onder leiding van Henk Volberda, hoogleraar strategie en innovatie aan de Universiteit van Amsterdam.
Banen veranderen
Het is niet zo dat banen helemaal verdwijnen. Maar ze veranderen wel ingrijpend en dat betekent dat ook werknemers andere skills moeten ontwikkelen. Een op de vijf banen zal veranderen als gevolg van kunstmatige intelligentie (AI) en robots en bijna de helft van de vaardigheden van werknemers van nu zal over vijf jaar verouderd zijn. Een schoonmaker zal niet meer zelf dweilen maar zal wel moeten weten hoe hij een dweilrobot aanstuurt. Caissières, maar ook directiesecretaresses, bestaan over vijf jaar niet meer. “Mensen in een callcenter verliezen ook hun baan. Dat gaan chatbots doen,” zegt Volberda. De hoogleraar haalt ook de accountant aan: “Een accountant die naar onregelmatigheden in de boekhouding speurt, zal zien dat een algoritme dat deel van zijn werk met behulp van big data ook kan.” En vragen of je nog een kopje koffie lust bij de autodealer kan een robot ook wel.
Omscholen
Het is niet voor het eerst dat wetenschappers voorspellen dat banen op korte termijn verdwijnen of veranderen. Maar dat dit binnen vijf jaar tweederde van het huidige werk zal betreffen is wel fors meer dan de 50 procent waar tot nu toe van werd uitgegaan. Volberda: “Je ziet dat er op de arbeidsmarkt zo’n krapte is dat de druk om te automatiseren groeit. Robots in de kassen voor de tomatenpluk bijvoorbeeld. Het was altijd lastig om precisiewerk door robots te laten doen, maar dat verandert.” De onderzoekers denken niet dat AI tot minder werkgelegenheid leidt. Integendeel, netto zien ze de werkgelegenheid met 7 procent groeien. Om aan de vraag te voldoen zullen mensen wel massaal moeten worden bijgeschoold en omgeschoold.
De wereldwijde tendens die de onderzoekers zien, speelt in Nederland nog veel meer. “Van de Nederlandse bedrijven zegt 86 procent dat ze vanwege de krapte op de arbeidsmark alles wat ze kunnen met robots of algoritmes zullen automatiseren. En ze gaan investeren in her- en bijscholing. Ze moeten wel, want anders blijven ze zitten met een verouderd personeelsbestand.” Nederland loopt met Denemarken voorop in om- en bijscholing.
Productiviteitsstijging
Volberda: “Naar verwachting zullen we in 2030 productiviteitsstijging gaan zien door AI en robotisering. Bij fabrieken met herhalende monotone taken kunnen het licht en de kachel uit en robots doen het werk. Maar in de zorg gaat het om minder voorspelbare werktaken. Daar zal het lastiger zijn, maar het is al wel gaande. Er zijn al verpleegbedden met sensoren zodat zorgpersoneel een signaal krijgt als de patiënt van plan is op te staan. In Japan zijn er troetelrobots die ouderen laten weten wanneer ze hun medicatie moeten nemen en die ze het nieuws voorlezen.”
Bron: Parool
Eigenlijk is het vaak zo, als er zulke ‘grote sprongen’ vooruit worden gemaakt, dat er genoeg werk overblijft voor de mens. Het werk verandert wel maar verdwijnt niet. Ik ben benieuwd of AI een zelfde effect heeft.