Dit jaar focust de ACM op vier aspecten van de digitale economie: eerlijke toegang tot online markten voor mensen en bedrijven, samenwerken om gaten en overlap in het toezicht te voorkomen, het beschermen van online gebruikers en zeker en betrouwbaar data delen voor innovatie.
Grote platforms
De waakhond houdt de marktmacht van grote internationale technologiebedrijven in de gaten: ‘Dat kan eerlijke concurrentie verstoren. Zij kunnen zichzelf en bepaalde bedrijven bevoordelen.’ Platforms kunnen ook oneerlijk concurreren door data van andere bedrijven voor zichzelf te gebruiken. ‘Grote internationale technologiebedrijven mogen geen misbruik maken van de afhankelijkheid van afnemers van hun producten en diensten. Grote techbedrijven koppelen bijvoorbeeld soms bewust allerlei diensten aan elkaar, waardoor consumenten minder snel overstappen naar alternatieven. Overstappen van online diensten moet niet te moeilijk zijn.’ De zeer grote internationale techbedrijven hebben als ‘poortwachter’ extra regels opgelegd gekregen in de EU. Dat zijn Alphabet (Google), Amazon, Apple, Booking.com, Bytedance (Tiktok), Meta (Facebook) en Microsoft.
De ACM heeft dit jaar extra bevoegdheden gekregen onder de Europese Digital Markets Act en kan zelfstandig onderzoek doen naar grote platforms. De autoriteit roept mensen en bedrijven op om klachten in te dienen over grote techbedrijven en platforms. ‘De klachten kunnen bijvoorbeeld gaan over platforms die ondernemers benadelen, bijvoorbeeld door te veel diensten aan elkaar te koppelen of door oneerlijke voorwaarden of tarieven te hanteren.’
Voorwaarden voor zakelijke gebruikers
Dit jaar geeft de ACM speciale aandacht aan de duidelijkheid van de voorwaarden die online platforms en zoekmachines hanteren voor zakelijke gebruikers. ‘Om klanten te bereiken zijn ondernemers steeds afhankelijker van online zoekmachines en platforms, zoals marktplaatsen en e-commerce-platforms. Ondernemers weten bij het handelen op deze online platforms niet altijd onder welke voorwaarden zij hun producten of diensten aan consumenten aanbieden. Ook weten ze niet altijd waar ze klachten kunnen indienen tegen besluiten van het online platform. Online platforms en zoekmachines zijn op grond van de Platform to Business Verordening verplicht duidelijkheid te geven aan zakelijke gebruikers, bijvoorbeeld over hoe zij aanbod rangschikken en wanneer een account van een onderneming opgeschort of gesloten kan worden. Ook moeten zij informatie geven over de afhandeling van klachten.
Zo kunnen zakelijke gebruikers in een concurrerende, eerlijke en transparante online omgeving beter
gebruikmaken van platforms en zoekmachines om consumenten te bereiken. De ACM gaat in 2025 in gesprek met ondernemers die zaken doen op online platforms en online zoekmachines om hun ervaringen te horen.’
Afhankelijkheid van cloudaanbieders
Daarnaast gaat de schijnwerper op bedrijven in de cloud. ‘Cloud-aanbieders zijn belangrijk voor het functioneren van bedrijven en organisaties. Die zijn in hoge mate afhankelijk van een enkele grote cloudpartijen. Er worden vraagtekens gezet bij de wenselijkheid dat gevoelige informatie wordt opgeslagen bij slechts een klein aantal (niet-Europese) grote techbedrijven.’ De ACM vindt dat overstappen van cloudaanbieder of het combineren van diensten van verschillende aanbieders
eenvoudiger moet worden. ‘Zo kunnen nieuwe spelers toetreden of groeien en wordt de markt concurrerender. Dat is goed voor de prijs en de kwaliteit van clouddiensten en voor het streven naar meer strategische autonomie voor Europa.’ De ACM gaat proactief controleren of online platforms op grond van de Europese regels eenvoudig beschikbare algemene voorwaarden hebben.
Machtsmisbruik bij groot platform
Dit jaar denkt de ACM een onderzoek af te ronden naar een specifiek online platform dat in Nederland
mogelijk misbruik maakt van zijn machtspositie. ‘Het platform bevoordeelt mogelijk zichzelf en bepaalde ondernemers op het platform en gebruikt mogelijk data van ondernemers op het platform om haar eigen concurrentiepositie te versterken. De ACM kan dit platform verplichten haar gedrag aan te passen of een boete opleggen.’
Vendor lock-in door softwarebedrijf
Daarnaast wordt een toezichtsonderzoek gestart naar mogelijk misbruik van een economische machtspositie door een softwarebedrijf. ‘Bedrijven en overheden kunnen afhankelijk zijn van een specifieke softwareleverancier. Dit wordt ook wel vendor lock-in genoemd. Uit het onderzoek moet blijken of de ACM het softwarebedrijf verplicht haar gedrag aan te passen of bijvoorbeeld een boete oplegt.’
De ACM is verder twee onderzoeken gestart om te controleren of grote internationale techbedrijven de Europese regels goed naleven.
Lees hier het volledige toezichtsprogramma Focus op digitale economie
Geef een reactie