Hoe welkom is een private equity-partij bij jouw kantoor?

Private equity-partijen hebben interesse in aab-kantoren, omdat de inkomensstromen weinig conjunctuurgevoelig (veel loyale klanten) en daarmee voorspelbaar zijn. De vraag naar de dienstverlening en daaraan gerealiseerde inkomsten is stabiel en dat geldt ook voor de besturen van de ondernemingen. Dat plaatje maakt deze kantoren aantrekkelijk voor investeerders. De markt voor mkb-kantoren is nog sterk gefragmenteerd en het aantal te koop staande accountants- en administratiekantoren groeit. Allemaal factoren die zorgen voor een aanzuigende werking van de sector richting investeerders.

Wat is private equity precies?

Private equity is een overkoepelende term voor investeerders die buiten de aandelenbeurs om participeren in bedrijven. Deze investeerders werven kapitaal bij institutionele beleggers en vermogende particulieren om bedrijven aan te kopen en later weer te verkopen. Vaak richten zij zich op volwassen ondernemingen met stabiele kasstromen, waarbij zij waarde creëren door operationele verbeteringen en financiële optimalisatie. Het uiteindelijke doel hiervan is om het bedrijf te doen groeien, rendement te verbeteren en daarmee extra waarde te creëren, waardoor de PE-partij na een aantal jaren kan cashen bij verkoop. De meeste partijen hanteren daarbij een termijn van vijf tot zeven jaar, die bepaald wordt door de afspraak met kapitaalverstrekkers. Veelal wordt op het geïnvesteerde vermogen een rendement verwacht van rond de twintig procent. 

Pre-exit

Het instappen van een PE-partij staat voor een overname in verschillende fasen. Met PE komt er een eigenaar bij, maar het is geen volledige overname. De huidige eigenaren wordt de mogelijkheid geboden om een (groot) deel van hun vermogen veilig te stellen, waarvoor zij in ruil de betrokkenheid van de ondernemer vereisen gedurende een aantal jaren. Bij een pre-exit wordt een deel van de koopsom direct voldaan bij de overdracht van de aandelen, terwijl het resterende bedrag na enkele jaren wordt betaald. Hoe hoog dit restant is, is afhankelijk van de gemaakte afspraken. Een belangrijk aandachtspunt daarbij zijn de gevolgen bij een mogelijk voortijdig vertrek van een eigenaar op de nabetaling. Aan verkopende eigenaren wordt daarnaast soms de mogelijkheid geboden om aandelen te verkrijgen in de vennootschap die de PE-partij (nieuw) heeft opgericht. 

Voor- en nadelen van private equity

Voordelen

• PE-financiering kan een groter deel van de financieringsbehoefte dekken, waardoor de eigenaren minder afhankelijk zijn van banken.
• Kantoren kunnen zich verder professionaliseren doordat de PE-partij expertise en ervaring inbrengt over de strategie en door te helpen bij groei via overnames. Die inbreng kan de efficiëntie van het kantoor vergroten, de kwaliteit van de dienstverlening verbeteren en de groei versnellen.
• Geen rente en aflossingen bij inbreng van risicodragend kapitaal.

Nadelen

• PE-partijen kunnen onrealistische verwachtingen hebben ten aanzien van het verwachte rendement. Zij hebben vaak een duidelijke exit-strategie, die gericht is op een economischewaardecreatie in een periode van vijf tot zeven jaar. Dit kan druk leggen op het management.
• Het rendement op korte termijn kan ten koste gaan van de strategie op lange termijn en duurzame groei. In de accountancysector, waar persoonlijke aandacht, vertrouwen en kwaliteit cruciaal zijn, kan dit spanningen veroorzaken bij zowel klanten als medewerkers.
• De kwaliteit van de dienstverlening kan onder druk komen te staan door het streven naar hogere rendementen, wat gepaard gaat met kostenbesparingen en reorganisaties. Het is daarbij zeer belangrijk om de juiste balans te vinden.
• Een deel van de zeggenschap/het eigenaarschap verschuift. Daarbij verandert ook de invloed op de strategie, wat kans geeft op conflicten.
• Veranderingen in de bedrijfscultuur kunnen optreden. Deze cultuur is essentieel voor de binding van personeel en klanten. Een te sterke verandering van de bedrijfscultuur kan ontevredenheid tot gevolg hebben.
• Doordat meerdere partijen betrokken zijn bij het besluitvormingsproces, kan dit langer gaan duren.

Bijdrage aan langetermijnwaardecreatie?

Accountantskantoren vervullen een belangrijke maatschappelijke rol door de betrouwbaarheid en transparantie van financiële en niet-financiële informatie te waarborgen binnen de kaders van wet- en regelgeving. Dit doen zij door hoogwaardige dienstverlening aan te bieden, en door duurzame relaties aan te gaan met klanten, medewerkers en andere stakeholders. De discussie die nu gaande is, spitst zich toe op de vraag of de cultuur en strategie van een PE-investeerder nu ook een bijdrage kunnen leveren aan de langetermijnwaardecreatie van het kantoor waarin wordt geïnvesteerd. 

Duidelijk is dat PE-investeringen in de accountancymarkt zowel kansen als uitdagingen met zich meebrengen. Elk kantoor moet daarin zijn eigen afwegingen maken. 

Drs. Anton Koning RA MFP is als adviseur kantooropvolging verbonden aan Fiscount.