Sommige influencers lijken gewiekste zakenlieden die nog weleens de grenzen opzoeken van wat belastingtechnisch geoorloofd is – met soms aanhoudingen en veroordelingen tot gevolg – en andere influencers lijken de onschuld zelve. Of is een honderdduizenden volgers tellende ‘foodfluencer’ uit Nijmegen vooral goed in het spelen van de vermoorde onschuld?
Geen geld verdiend tot 2023
De inmiddels 44-jarige Insta-ster boekte veel succes in coronatijd, al had ze wel een bijstandsuitkering omdat ze na haar opleiding tot docent Engels geen baan kon vinden. In 2015 was ze uit Syrië gevlucht en met haar account Syrianfoodie begint ze vegetarische Syrische recepten te delen. In 2021 groeide het aantal volgers tot 100.000, nu staat de teller op meer dan een half miljoen.
In april 2023 meldt iemand bij de gemeente dat de influencer regelmatig in Dubai en Turkije te vinden is en geld verdient met haar Instagram-account. De Sociale Recherche gaat op onderzoek uit. Drie maanden later schrijft ze zich in bij de Kamer van Koophandel en in augustus stopt haar uitkering – op eigen verzoek. Pas dan gaat ze geld verdienen met haar account, claimt ze.
Genoeg om geld mee te kunnen verdienen
Maar daar is de gemeente het niet mee eens: ze moet haar uitkering terugbetalen vanaf september 2021. Toen had ze namelijk meer dan 100.000 volgers. Volgens de gemeente was dat genoeg om geld mee te verdienen. De influencer is het er niet mee eens en stapt naar de rechter. Die is het echter met de gemeente eens, wijzend naar artikelen van de Financial Times, Forbes en de Rabobank.
Syrianfoodie vindt het maar raar: “De één verdient al geld bij vijfduizend volgers, de ander bij een half miljoen. Dat ligt eraan wat je doet.” Maar dat is niet genoeg: ook als ze helemaal geen geld ontving, had ze haar influencewerk moeten melden toen ze ‘groot’ werd. Je moet de gemeente namelijk ook op de hoogte stellen van op geld waardeerbare activiteiten. En daar was sprake van: gratis maaltijden in twee hotels en twee restaurants in Dubai, in ruil voor wervende berichten op Instagram. In de Emiraten was ze meer dan welkom: Dubai verstrekte een Gold Visa waarmee ze tien jaar mocht blijven. “Dit onderstreept dat ze met haar activiteiten in elk geval reële inkomsten (tegenprestaties) had kunnen verwerven, voor zover ze die niet daadwerkelijk heeft ontvangen”, aldus de rechter. En tegenprestaties had ze moeten doorgeven.
‘Geen dollar ontvangen’
Maar dat wist de influencer niet, stribbelt ze tegen. “Ik had geen idee dat ik dit al had moeten melden, zonder er ook écht geld mee te verdienen. Ik kreeg er geen geld voor, alleen iets gratis in ruil voor een post.” Ook een volledig door de BBC betaalde reis naar Libanon, inclusief maaltijden, ziet ze niet als inkomen. “Ze hebben me een vliegticket gestuurd en een hotel geboekt. In ruil ervoor gaf ik een interview over mijn influencewerk. Het is niet dat ik ook maar één dollar heb gehad.” De trips naar Turkije zouden zijn betaald door familie.
De rechter vindt dat lastig te beoordelen zonder boekhouding of administratie. “Maar ik heb geen accountant, ik runde geen groot bedrijf. Ik maakte gewoon video’s die viraal gingen”, werpt ze nog tegen. Het mag niet baten. In totaal moet ze ruim € 38.000 terugbetalen, maar daar mag ze wel 52 jaar over doen – omgerekend een maandlast van € 61.
Een apart geval en een aardige uitspraak. Het vonnis betekent dat de rechter oordelen kan en oordeelt over de mogelijkheid om geld te verdienen, dus inkomen te kunnen verwerven. Dat is een hele gevaarlijke. Uiteindelijk valt het allemaal wel weer wat mee, lijkt het, want 52 jaar lang in de Bijstand blijven is erg lang. Want gaan werken loont in deze situatie niet meer.