Mesters is Sector Banker Zakelijke Dienstverlening bij ABN AMRO en volgt de accountancywereld al jaren. Hij ziet ook vanuit zijn rol dat de opkomst van AI en schaalvergroting de sector beheersen. AI speelt binnen ABN AMRO een steeds grotere rol, met gevolgen voor accountants: “Wij laten financieringen aan het mkb steeds meer door algoritmes beoordelen. Wij willen dan zeker zijn dat de cijfers die worden aangeleverd ook kloppen. Vanuit banken zal er daarom een beweging komen om samenstelverklaringen van hoge kwaliteit te gaan vragen. Wij gaan bijhouden welke kantoren hun samenstelpraktijk op orde hebben.”
Tweedeling
Het is een van de redenen dat Mesters een tweedeling ziet ontstaan tussen kantoren die volledig de auditkant op willen en bedrijven die willen groeien door overnames om een soort ‘fabriek’ voor samenstelverklaringen op te zetten. “Voor allebei is er ruimte. Heel grote partijen kunnen op beide kanten mikken, maar kleinere spelers moeten bewuste keuzes maken. Veel van hen hielden tegen beter weten in de vergunning voor audits in de lucht, terwijl ze best veel kosten maakten voor de kleine groep klanten die ze daarvoor hadden. Ik denk dat het inzicht nu wel is gekomen dat je schaal moet hebben om je auditpraktijk in de lucht te houden.” Als je schaalgrootte noemt, is de term private equity niet ver weg. Hoe kijken die tegen zo’n tweedeling aan? “Ik denk dat ze een voorkeur hebben voor de high-endkant van de audits, door hoge marges en doordat je bij grotere bedrijven veel advieswerk kunt doen.”
Niet investeren maakt kwetsbaar
Private investeerders kunnen een oplossing zijn voor een van de grote problemen waar accountants tegenaan lopen, zegt Mesters: gebrek aan investeringskracht. “Het bedrijf is traditioneel het vehikel voor de partneruitkering. Bij veel partnerkantoren is de EBITDA bijna nul omdat alles wordt verdeeld onder de partners. Door die ingehouden winst is er geen geld voor investeringen of innovatie. Visser & Visser is daarin trouwens een uitzondering, want die hebben altijd veel geld gestoken in innovatie. Maar doe je dat niet, dan maak je jezelf kwetsbaar in tijden dat er juist veel innovatie wordt gevraagd.”
Professioneler bestuur
Met een kapitaalinjectie of een belang van private equity kun je het geld aantrekken voor die broodnodige investeringen. Maar dat is niet het enige voordeel, zegt Mesters: “Investeerders kunnen ook professioneel management versterken. Uiteindelijk is de baas van een accountantskantoor vaak ook maar een accountant die toevallig op die plek is komen te zitten.” Hij is daarom geen tegenstander van de grotere rol die investeerders zijn gaan spelen in de branche. “PE kan ook aan de governancekant dingen veranderen, met een raad van commissarissen en een raad van bestuur. De manier van besturen gaat daardoor meer lijken op die van een beursgenoteerd bedrijf.”
De achilleshiel van de partnerstructuur is bovendien dat de klantvragen steeds complexer worden, voegt Mesters toe. “Als jij het fiscale baasje bent, zie je de wereld door een fiscale bril. Dan mis je misschien andere behoeftes van de klant. Klantproblemen zijn vaak zo complex dat je wel met meerdere disciplines aan tafel móet zitten. En probeer bij partners maar eens alle neuzen dezelfde kant op te krijgen.”
Trusted advisor
Banken hebben door de jaren heen hun dienstverlening aan het mkb minder mensintensief gemaakt en bovendien zijn er nieuwe partijen ontstaan die zich met financiering bezighouden. Dat heeft ook voor accountants kansen gecreëerd.
“Zij zijn daardoor de trusted advisor geworden voor het mkb. Die rol laten ze alleen nog liggen, terwijl een mkb’er met een probleem juist als eerste naar zijn accountant stapt. Er zijn dus heel veel mogelijkheden om die diensten uit te breiden.”
Daarvoor moet je als accountant wel het vermogen hebben behoeften te herkennen én aanvullende diensten kunnen bieden. “Die hoeven ze alleen niet allemaal in huis te hebben. Zorg dat je een netwerk van specialisten kunt inschakelen, zolang jij maar de trusted advisor bent.”
Als je er wel voor kiest om te schakelen naar een AI-gedreven samenstelpraktijk, moet je goed in de gaten houden wie jouw concurrent daarin is. “Misschien zit in die beweging meer een ICT-bedrijf aan het roer dan een accountant. De klassieke valkuil is dat je in de concurrentieanalyse alleen kijkt naar collega-accountants. Kijk ook naar partijen van buiten de branche.”
Een risico in de consolidatie via PE is dat bedrijfsculturen gaan botsen. “Afhankelijk van de specifieke signatuur van een PE-partij zijn ze over het algemeen allemaal sterk bottom line gefocust. Niet alle partners trekken dat, en veel medewerkers ook niet. Je moet goed nadenken of je als kantoor ook wilt overstappen op zo’n andersoortige bedrijfscultuur.” Wees dus kritisch op de PE-partij met wie je in zee gaat. “Er zijn vele smaken.”
Duurzaamheid
Het is niet verstandig de aandacht voor duurzaamheidsrapportage te laten versloffen, denkt Mesters. “De CSRD-regels zijn versoepeld, maar het thema komt vanzelf terug. Rapporteren over niet-financiële criteria wordt straks belangrijker dan de financiële rapportage. Dat zien accountants zelf ook, maar private equity speelt er niet op in. Veel bedrijven gaan nu uit zichzelf rapporteren over duurzaamheid omdat ze dat belangrijk vinden. Je ziet het vooral bij jongeren, ook in accountancy. Ze zien dat de ESG-rapportage goed kan worden benut in de employer branding.”
Genoegen nemen met minder
Dat is noodzaak in een krappe arbeidsmarkt. “De startsalarissen in de accountancy zijn best laag. Daar moet de branche wel wat aan doen; het salaris is een hygiënefactor. Daarnaast moet je sleutelen aan de bedrijfscultuur en met name aan de werk-privébalans. De jongere generatie hecht daar waarde aan.” Mesters geeft Eshuis als voorbeeld: “Zij zien dat en gaan al uit van minder declarabele uren. Dat betekent dat de winst daalt en dat de partners met minder genoegen moeten nemen. Dan heb je het begrepen wat mij betreft.”
HR is chefsache
Als je mensen wilt binnenhalen, moet je verbinding weten te maken tussen iemands persoonlijke drijfveren en de bedrijfs-KPI’s, zegt Mesters. “Geef iemand de ruimte om zich te ontwikkelen, maar zorg wel dat diegene bij je blijft. Kijk bijvoorbeeld naar jobcrafting: het werk opknippen in de stukken waarvan iemand energie krijgt. Wil iemand het liefst alleen maar complexe zaken doen, geef die ruimte dan. Dat gebeurt nu te weinig.”
Jongeren kijken bovendien kritisch naar je website, de kantine, de sfeer: zorg dat je dat op orde hebt, is het advies van Mesters. “Dat kost een paar centen, maar je ontkomt er niet aan. HR is inmiddels chefsache, dus je moet ermee aan de slag. Misschien heb je wel iemand nodig in de leiding van het kantoor die het volledige HR-gedeelte gaat managen. AI is aan de ene kant niet meer weg te denken, maar de uitdaging is juist je óók meer op het menselijke aspect te richten.”
Tekst: Rob van de Laar
Deze bijdrage komt uit het AV-Top 50 magazine van december 2025. Het volledige magazine vind je hier (gratis download): https://www.accountancyvanmorgen.nl/kennisdoc/av-3-2025-av-top-50/
Geef een reactie