‘Pensioenakkoord funest voor arbeidsmobiliteit’

Minister Koolmees moet met werkgevers en werknemers terug naar de tekentafel voor een nieuw pensioenakkoord, vindt de Pensioenorde. Die ziet in het huidige akkoord een belemmering van de arbeidsmobiliteit, waarbij werkgevers mogelijk gaan kiezen voor het helemaal stoppen met pensioenregelingen.

De orde van pensioendeskundigen en -adviseurs vindt het maar vreemd dat de vakbonden hun achterban laten stemmen over het akkoord. ‘Dit blijft toch een vreemde gewaarwording, dat opeens de sociale partners aan tafel zitten en onder meer beslissingen gaan nemen over verzekerde DC-regelingen. Dergelijke pensioenregelingen zijn van toepassing voor circa 1,3 miljoen werknemers, die hierover civielrechtelijke afspraken hebben lopen met hun werkgevers.’

Problematiek geldt niet voor DC-regeling

Net als onder meer het Verbond van Verzekeraars vindt de Pensioenorde dat er weeffouten in het akkoord zitten. Het huidige stelsel is bovendien niet per se achterhaald, is het betoog. De achterhaaldheid zit hem meer in het type pensioenuitvoerder. ‘Onze economie is de laatste decennia sterk gewijzigd. Werknemers blijven niet meer hun hele leven in hetzelfde beroep actief maar wijzigen gemiddeld om de zeven jaar. Gevolg is dat de doorsneepremiesystematiek geheel niet meer aansluit bij de huidige tijd. Immers, jonge werknemers betalen in een pensioenfonds veel ten opzichte van oude werknemers. Daarnaast hebben wij te maken met een kunstmatig lage rente, waardoor nominale aanspraken de laatste jaren boterzacht zijn gebleken. Deze problematiek is niet van toepassing op de moderne pensioenuitvoerder. Die werkt met moderne defined contribution-regelingen, die toekomstbestendig zijn en waar er oplossingen zijn voor de renteschommelingen. Waarom worden zij dan het kind van de rekening?’

Van stijgende naar gelijkblijvende staffel

Het pensioenakkoord bevat volgens de orde een cruciale fout. ‘Huidige regelingen bij verzekeraars mogen ongewijzigd worden voortgezet. Nieuwe werknemers moeten vanaf een bepaalde datum een vlakke premie gaan betalen in plaats van een oplopende premie, volgens een actuariële staffel. Dit gaat voor veel problemen zorgen. Werkgevers worden hierdoor binnen hun onderneming opgezadeld met meerdere regelingen. Dit is kostenverhogend en foutgevoelig. Daarnaast zorgt het voor onderscheid op datum ‘in dienst’. Op zich een toegestaan onderscheid vanuit de wetgeving, maar dit zal zeker de transitie van werknemers naar andere werkgevers gaan tegenhouden. Immers, de kans wordt groot dat je als werknemer van een stijgende staffel gaat overstappen naar een lagere, gelijkblijvende staffel. Met steeds meer pensioenbewustzijn onder de werknemers zal dit ongetwijfeld de arbeidsmobiliteit gaan beperken.’

Stoppen met pensioen of verplichtstellen?

De Pensioenorde denkt op basis van de kostenverhogingen dat werkgevers in de toekomst andere keuzes gaan maken. ‘Indien mogelijk gaan zij wellicht stoppen met pensioenopbouw. Dit zal tot een verschraling van de pensioentoezeggingen in Nederland leiden. Waarom kiest onze wetgever niet voor twee fiscale regiems: één voor pensioenfondsen en één voor verzekerde regelingen met de mogelijkheid van stijgende staffels?’
Er blijven ondanks de aandacht voor het ZZP-pensioen nog steeds groepen over die geen pensioen hoeven op te bouwen, constateert de orde, die veel voelt voor een algemene verplichtstelling om pensioen op te bouwen. ‘Een pensioenverplichting zonder de verplichting het pensioen te moeten onderbrengen bij een pensioenfonds. Keuzevrijheid in de pensioenuitvoerder, maar wel met veel solidariteit. Wij denken dat de partijen terug moeten naar de onderhandelingstafel om het pensioenstelsel echt te moderniseren. Dan maar een jaar later een nieuw stelsel, want dit nieuwe stelsel moet weer vele decennia gaan gelden.’