ABN Amro heeft de rekeningen van houthandelaar Rowood afgelopen zomer te snel opgeheven wegens het vermoeden dat het bedrijf de sanctiewetgeving overtrad, zo oordeelt de Rotterdamse voorzieningenrechter in kort geding. Zo is in de ‘vage’ opzeggingsbrief geen verwijzing gemaakt naar witwaswet Wwft.
Rowood is een groothandel in zachthout en plaatmateriaal en heeft zeven rekeningen bij ABN Amro. Die biedt een kredietfaciliteit tot 2 miljoen euro en er lopen nog twee leningen van 7 ton. Na de Russische inval in Oekraïne zijn hout en houtproducten op de lijst van gesanctioneerde producten geplaatst. Voor op dat moment bestaande overeenkomsten gold de uitzondering dat producten die daaronder vielen tot 10 juli 2022 in de EU mochten worden geïmporteerd. De grootaandeelhouder van de Russische Rowood-leverancier Sveza is eind februari 2022 op de sanctielijst gezet; daar heeft Rowood actie op ondernomen door de bestaande raamovereenkomsten met het bedrijf te beëindigen. Wel wordt begin maart nog een kleine drie ton overgemaakt voor al geleverde goederen.
De FSC-organisatie voor duurzaam bosbeheer meldt daarnaast dat alle Russische FSC-certificeringen met ingang van 8 april 2022 worden opgeschort. Wel kunnen tot die datum overeenkomsten worden gesloten met certificaathoudende Russische leveranciers; dat hout mag tot 30 juni worden geleverd. Op 23 maart 2022 sluit Rowood een koopovereenkomst met Plywood Systems, een tussenhandelaar die hout inkoopt bij de fabriek Murashinskiy. Maar Plywood zou ook banden hebben met de gesanctioneerde Russische Szeza-eigenaar.
‘Illegaal hout stimuleren’
Bij Rowood ontstaat een morele spagaat: voor de inkoop uitwijken naar China is verre van duurzaam: ‘Door in China te kopen, zullen we alleen illegaal gekapt hout stimuleren, wat ze papiertechnisch wel goed op orde weten te krijgen in China. Maar de hoeveelheid gecertificeerde bossen zijn er niet! Om maar te zwijgen wat voor milieuvervuiling het extra transport uit China kost. Het is allemaal zo onlogisch. Bovendien leveren alleen Russische bedrijven een specifieke maat, waardoor veel Rowood-klanten andere machines moeten aanschaffen om het hout te kunnen verwerken. ‘Veel van jullie en onze klanten gaan productietechnisch gewoon stilstaan. Maar helaas begrijpt onze overheid dat niet.’
In juni 2022 start ABN Amro een klantenonderzoek en in november schrijft het FD over Rowood, dat volgens een expert een ontheffing had moeten aanvragen voor het importeren van hout van Plywood. De bank stelt daar vragen over; er blijkt in juni en juli voor 2,6 miljoen euro te zijn betaald aan Plywood. Maar met dat bedrijf is al voor 8 april een contract gesloten en het staat niet op de Europese sanctielijst. Miks aan de hand dus, vindt Rowood: ‘Wij hebben alleen uitvoering gegeven aan reeds bestaande contracten en deze contracten bovendien uitgevoerd vóór de deadline van 10 juli 2022.’
Relatie opgezegd
Maar ABN Amro concludeert dat er zwaarwegende risico’s zijn op sanctieovertredingen en witwassen. Na een volgende FD-publicatie besluit de bank ‘beperkende maatregelen’ te treffen: opdrachten voor uitgaande betalingen moeten vanaf dan worden onderbouwd met relevante documenten. En in juli wordt de relatie (per 11 september) beëindigd: er wordt niet in voldoende mate inzicht geboden in Rowood en gelieerde ondernemingen.
Buitengewoon vaag
De rechter overweegt onder meer dat pas voor de rechtbank duidelijk is geworden dat de Wwft grondslag is voor het opzeggen van de relatie. Ook een onderzoek van warenautoriteit NVWA wordt niet genoemd. De opzegbrief is ‘buitengewoon vaag’, aldus de rechter. ‘Zo wordt niet geconcretiseerd welke informatie ontbreekt waardoor de bank risico’s niet kan inschatten en noemt de bank niet op welke openbare bronnen zij zich baseert.’
Rowood kon begin maart niet weten dat Szeva op de sanctielijst stond, is het voorlopige oordeel, mede omdat ABN Amro niet heeft aangetoond op welke manier het bedrijf daar achter had kunnen komen. Een e-mailbericht over de betaling die toen is gedaan, is onvoldoende duidelijk. Ook de overeenkomst met Plywood kan door de beugel, nu de link met Sveza niet bekend was, en dat betalingen aan andere door partijen risico’s opleverden, heeft de bank niet voldoende onderbouwd. Tot slot is niet aangetoond dat Chinese leveranciers Russisch gesanctioneerd hout leverden.
ABN Amro is slordig te werk gegaan en lijkt informatie van Rowood niet of niet goed gelezen te hebben, aldus de voorzieningenrechter. ‘De opzeggingsbrief lijkt met de Franse slag te zijn geschreven en is op een aantal punten vaag, onvolledig en zelfs op een enkel punt onjuist.’ De opzegging is daarmee niet zorgvuldig en naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar.
Geef een reactie