De rechter moest zich buigen over een naheffingsaanslag parkeerbelasting die de gemeente Den Bosch had opgelegd aan een man die in maart 2022 bij zijn vader op bezoek ging en zijn auto parkeerde in de Baselaarstraat (nu goed voor een tarief van € 3,62 per uur). Hij had niet betaald en kreeg daarom een prent van € 70,21.
Maar daar was de man het niet mee eens: zijn vader wilde hem namelijk zoals gebruikelijk als bezoeker aanmelden via een parkeerapp, maar maakte daarbij een invoerfout. Die vergissing ontdekten ze te laat. De gemeente kan via de parkeerhistorie controleren dat de vader zijn zoon al vele keren daarvoor wel goed had aangemeld. Reden voor coulance, zo betoogde hij bij de rechtbank.
Prejudiciële vragen
De gemeente stelde daar tegenover, zoals vrijwel altijd in rechtszaken over parkeerboetes, dat de man heeft geparkeerd en dat er geen parkeerbelasting is voldaan: voldoende reden voor een naheffingsaanslag. De rechtbank was het daarmee eens, maar stelde daarnaast prejudiciële vragen aan de Hoge Raad om erachter te komen of de belastingrechter de bevoegdheid heeft om het bedrag van de boete te matigen vanwege de (persoonlijke) omstandigheden van het geval.
Geen ruimte voor coulance
De Hoge Raad deed daar in oktober uitspraak over en die was duidelijk: de wet biedt daar (bijna) geen ruimte voor. De rechtbank kan de kosten van de naheffing niet uit coulance matigen of op nihil stellen. “Dit had slechts gekund als er sprake was van een noodsituatie of als de man onvoldoende tijd had gehad om bij een parkeerautomaat te betalen of om zich aan te melden in een parkeerapp. Daarvan was in dit geval geen sprake.”
Voldoende rechtsbescherming?
Geen terugbetaling van de naheffing dus. Maar de rechter vindt de uitkomst wel reden om “signalen aan de hogere rechter en de wetgever” af te geven en aandacht te vragen voor de vraag van de burger om maatwerk. “De Tweede Kamer nam vanwege haar eigen rol bij de toeslagenaffaire een motie aan waarin is overwogen dat ‘de wetgever wetten zo moet formuleren dat een uitvoeringsorgaan altijd enige ruimte heeft om maatwerk te leveren, en de rechter voldoende rechtsbescherming kan bieden aan de burger’. Met de wetgeving over parkeerbelasting kan worden afgevraagd of die rechtsbescherming kan worden geboden.”
Vertrouwen ondermijnen
Wetgeving die de rechter verhindert om maatwerk te leveren kan allereerst het vertrouwen van de maatschappij in de rechtspraak ondermijnen, zo vindt de rechtbank. “Als de rechtbank in een concreet geval namelijk geen maatwerk toepast waar dat op zich op zijn plaats is, kan dat worden gezien als een te starre houding van de rechter die daarmee te ver afstaat van de maatschappij. Dit terwijl de oorzaak van het niet kunnen bieden van maatwerk in dit geval niet bij de rechter ligt, maar in de wetgeving. Daarnaast kan deze wetgeving het vertrouwen van de maatschappij in de wet(gever) ondermijnen.”
Nog steeds als boete ervaren
Daarom vraagt de rechter aan regering en parlement om zich af te vragen of de wetgeving nog langer adequaat is. “Daarbij betrekt de rechtbank dat de maatschappij een naheffingsaanslag parkeerbelasting nog altijd als een boete ervaart, ondanks dat het al ruim dertig jaar geleden in de juridische constructie van het (fiscale) kostenverhaal is ondergebracht.” En die constructie zou te veel los kunnen staan van de werkelijkheid. “Als dat zo is, dan vormt dat wel een wankele basis voor een belastend besluit waarmee veel burgers dagelijks te maken hebben.”
Misschien kan de rechtbank, kunnen de rechtbanken, beter de opgelopen achterstand(en) eerst eens wegwerken voordat ze een mega partij zaken over zich heen gaat trekken omdat “de burger” iets zegt te ervaren, en dat dan omdat het correct naleven van de voorschriften te veel eisend zou zijn. M.a.w. we controleren niks meer {t.w. dat er betaald is} want we moeten uitgaan van vertrouwen. Althans dat zal deze burger in dit geval zeker vinden, want die zeven tientjes is mijn dierbare geld dat in de grote, altijd lege, zak van een graaiende Overheid verdwijnt. Dat de procedure over die zeven tientjes vele duizenden euro’s kost is natuurlijk eigen schuld dikke bult, want dan moeten ze maar stoppen met controleren. Dan pas is iedereen gelukkig, ik met die zeven tientjes en de rechterlijk macht met wat rust.