De regels treden op 1 april 2025 in werking en moeten bijdragen aan een eenduidige en uitvoerbare controlepraktijk.
Verantwoordingsplicht en noodzaak accountantsprotocol
Politieke partijen die zetels bezetten in de Eerste of Tweede Kamer zijn op basis van de Wfpp verplicht om vóór 1 juli hun financiële verslaglegging over het voorgaande kalenderjaar te deponeren. Dit financieel verslag dient te zijn gecontroleerd door een onafhankelijke accountant.
De Ctfpp en de Auditdienst Rijk (ADR) constateerden dat financiële verslagen niet altijd voldoen aan de informatievereisten uit de Wfpp. Om de reikwijdte en diepgang van het accountantsonderzoek te verduidelijken, adviseerde de Ctfpp al in 2019 om een accountantsprotocol op te stellen. Dit protocol is nu, na overleg met de werkgroep Controleprotocollen (COPRO), definitief vastgesteld.
Uitvoeringsproblemen en aangepaste controlemethodiek
COPRO bestaat uit vertegenwoordigers van openbare accountantskantoren en ADR. Indien de COPRO een accountantsprotocol beoordeelt als niet uitvoerbaar, dan kan dit als gevolg hebben dat de accountant de opdracht niet kan aanvaarden. Om dit te voorkomen is besloten om de controlemethodiek ten aanzien van een tweetal Wfpp-verplichtingen anders vorm te geven. Hierna wordt dit nader toegelicht.
Bijdragen niet-Nederlanders
Politieke partijen mogen op grond van artikel 23a van de Wfpp uitsluitend geldelijke bijdrage of bijdrage in natura van een Nederlandse gever ontvangen. Onder een Nederlandse gever wordt in de zin van de Wfpp verstaan een persoon die voor de Tweede Kamerverkiezingen kiesgerechtigd is of een rechtspersoon die in het Nederlandse Handelsregister is ingeschreven. Omdat de registratie over de kiesgerechtigdheid niet openbaar is, is het naar het oordeel van de COPRO niet uitvoerbaar om accountants te laten controleren of alle bijdragen aan een politieke partij afkomstig zijn van Nederlandse gevers. Hierdoor behoort een onderzoek naar de kiesgerechtigdheid van de gever niet tot de werkzaamheden die een accountant op basis van het accountantsprotocol moet verrichten. Het accountantsprotocol bevat wel aanvullende eisen om te waarborgen dat politieke partijen uitsluitend bijdragen ontvangen van Nederlandse gevers. Zo is in het accountantsprotocol bepaald dat wanneer tijdens een accountantsonderzoek een bijdrage met gebruikmaking van een niet-Nederlandse rekeningnummer gesignaleerd wordt, de accountant hierover een melding maakt in het verslag van bevindingen dat samen met de accountantsverklaring wordt ingediend. Deze melding zal door het ministerie altijd onderzocht worden om na te gaan of het opleggen van een sanctie opportuun is. Daarnaast zal deze melding aanleiding geven om het betreffende accountantsdossier aan de ADR voor te leggen voor een nadere review. Van politieke partijen wordt verwacht dat zij alle nodige maatregelen treffen om te borgen dat zij geen bijdragen van niet-Nederlandse gevers aanvaarden. Daarnaast zal in het geval van een melding, de betreffende politieke partij moeten aantonen dat de gever aan de criteria voldoet om aangemerkt te worden als een Nederlandse gever.
Bijdragen in natura
Ook heeft de COPRO kenbaar gemaakt dat de controle op de in het financieel verslag opgenomen bijdragen in natura onuitvoerbaar is voor accountants. Om deze reden kwalificeren deze bijdragen als andere informatie. Dit brengt met zich mee dat de accountants geen afzonderlijk oordeel zullen vellen over de juistheid en volledigheid van de administratie rondom de ontvangen bijdragen in natura. De verplichting die op de politieke partijen rust om inzicht te geven over alle ontvangen bijdragen, blijft onverminderd van kracht. Van de politieke partijen wordt verwacht dat zij deze verplichting naleven. Ook geldt dat de accountant dient vast te stellen dat de opgegeven informatie t.a.v. bijdragen in natura verenigbaar is met het financieel verslag en geen materiële afwijking bevat. Indien uit de accountantsverklaring blijkt dat deze informatie niet verenigbaar is met het financieel verslag of dat er sprake is van materiële afwijking, wordt de financiële verantwoording van de betreffende politieke partij nader onderzocht door het ministerie. Ook in dit geval wordt het opleggen van een sanctie overwogen.
Publicatie en implementatie
Het accountantsprotocol wordt opgenomen in de vernieuwde Regeling financiering politieke partijen (Rfpp) en gepubliceerd via de Staatscourant en de website van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). Voor accountants en politieke partijen die reeds zijn gestart met de controle over 2024, blijft de oude werkwijze voorlopig toegestaan. Voor dit overgangsjaar worden zowel de nieuwe als de oude model controleverklaringen geaccepteerd, mits deze goedkeurende verklaringen bevatten.
Kamerbrief over Accountantsprotocol Wet financiering politieke partijen
Geef een reactie