Geen ruimere btw-aftrek voor selfstoragebedrijf op basis van vloeroppervlakte

Een BV maakt onderdeel uit van een fiscale eenheid-BTW. De BV verhuurt “selfstorageboxen” aan zowel ondernemers (in de regel mét berekening van omzetbelasting) als aan particulieren (vrijgesteld van omzetbelasting). De boxen zijn voor de huurders met gebruikmaking van een eigen unieke code ‘24/7’ toegankelijk. De BV verricht zowel handelingen waarvoor recht op aftrek van voorbelasting bestaat als handelingen waarvoor geen recht op aftrek van voorbelasting bestaat.  

Als verbouwingen worden gedaan van de onroerende zaken die eigendom zijn van de BV ‘s die tot de fiscale eenheid behoren, worden de kosten daarvan genomen waarbij deze op het niveau van grootboekrekeningen verbijzonderd worden naar de onroerende zaak waar deze kosten betrekking op hebben. Daarnaast worden er andere kosten van verbouwingsdiensten, kosten van gas en elektra en algemene kosten zoals accountantskosten, autokosten en telefoonkosten geboekt. De inspecteur legt de BV naheffingsaanslagen omzetbelasting op voor 2014 en 2015 en wijst de teruggaafbeschikkingen over de tijdvakken februari 2019 en april tot en met september 2019 af. De BV maakt bezwaar bij de rechtbank Noord-Holland.

Artikel 11 Uitvoeringsbeschikking

De rechtbank overweegt dat volgens artikel 11 van de Uitvoeringsbeschikking aftrek op voorbelasting bestaat voor goederen en diensten, die uitsluitend worden gebruikt voor handelingen waarvoor recht op aftrek van voorbelasting bestaat. Van goederen en diensten, die uitsluitend worden gebruikt voor handelingen waarvoor geen recht op aftrek van voorbelasting bestaat, komt de voorbelasting in het geheel niet voor aftrek in aanmerking.

Met betrekking tot goederen en diensten die zowel voor beide handelingen worden gebruikt, komt voor aftrek in aanmerking het gedeelte van de voorbelasting dat in dezelfde verhouding staat tot die belasting als het totaal van de vergoedingen voor de handelingen. De splitsing vindt niet plaats op basis van het pro rata als de ondernemer of de inspecteur aannemelijk maakt dat het werkelijk gebruik, als geheel genomen voor alle algemene kosten, niet overeenkomt met de vooraftrek zoals die wordt vastgesteld volgens de pro rata-berekening.

Niet in geschil is dat de naheffingsaanslagen zijn vastgesteld op basis van het feit dat de pro rata aftrek van de voorbelasting is bepaald op basis van de belaste versus vrijgestelde omzet per jaar voor de fiscale eenheid. De BV stelt echter dat zij in aanmerking komt voor een hoger aftrekrecht. Daarbij wordt de aftrek van voorbelasting bepaald op basis van het aantal vierkante meters dat vrijgesteld wordt verhuurd versus het aantal vierkante meters dat belast wordt verhuurd.

Objectieve en nauwkeurige maatstaf

Omdat de BV wil afwijken van de methode voor het bepalen van het recht op voorbelasting volgens artikel 11 van de Uitvoeringsbeschikking is het aan de BV om aannemelijk te maken dat het werkelijk gebruik van de algemene kosten, als geheel genomen, niet overeenkomt met de toegepaste pro-rata op basis van de omzet.

De inspecteur stelt dat dat het recht op vooraftrek met betrekking tot gemengd gebruikte goederen en diensten moet worden bepaald op basis van de omzetverhoudingen (vrijgestelde/belaste omzet). Volgens hem is de overgang van omzetverhouding naar het werkelijke gebruik niet mogelijk, omdat er onverkort sprake moet zijn van een objectieve en nauwkeurige maatstaf. Dat is volgens hem niet mogelijk omdat de kosten voor gemengd gebruik, zoals elektriciteit, accountant, telefoonkosten, autokosten, energiekosten en kosten hoofdkantoor e.d. op geen enkele manier kan plaatsvinden via een objectieve en nauwkeurige sleutel. Er blijft altijd een deel van de gemengde kosten over waarvoor die sleutel niet bestaat, de overgang naar werkelijk gebruik als geheel genomen mislukt hierdoor.

Verhouding in vierkante meters

De BV stelt dat dat het bepalen van het werkelijk gebruik van algemene kosten bij onroerend goed juist op grond van een verhouding in vierkante meters tussen belast en vrijgesteld gebruik dient te gebeuren omdat dit de meest objectieve en voor de hand liggende sleutel voor het bepalen hiervan zou zijn. De inspecteur is het daar niet mee eens en stelt dat particulieren veelal kleinere boxen huren en dat de stichtingskosten hiervan veel hoger zijn dan voor grote boxen.

De BV is van mening dat de meerkosten voor kleinere boxen niet veel hoger liggen dan voor een grote box, en dat bovendien de inrichting van de panden primair is gericht op de zakelijke klanten, hetgeen juist hogere kosten met zich meebrengt. Zakelijke huurders zouden vaker langs komen en het gangenstelsel is op de zakelijke huurder toegesneden en voor hen is de drive through gerealiseerd. Ook faciliteiten zoals spreekkamers worden gebruikt door zakelijke huurders. De kosten voor gas en elektriciteit, het beroep dat gedaan wordt op personeel, en het gebruik van de aangebrachte voorzieningen worden meer dan evenredig voor belaste afnemers gemaakt, aldus de BV.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft de BV niet aannemelijk gemaakt dat een berekening van het aftrekrecht op basis van het gebruik van het aantal vierkante meters vloeroppervlakte van de bij de BV in bezit zijnde panden voor belaste respectievelijk vrijgestelde verhuur een getrouw beeld geeft van het werkelijk gebruik van haar algemene kosten.

De BV heeft geen verifieerbare gegevens met betrekking tot het gebruik van de algemene kosten overgelegd of het gebruik daarvan anderszins inzichtelijk gemaakt op grond waarvan het werkelijk gebruik van die kosten objectief en nauwkeurig kan worden bepaald. De enkele stellingen van de BV dat een berekening op basis van vierkante meters vloeroppervlakte de meest nauwkeurige methode is, dat de BV zich met name op de zakelijke markt richt en dat de algemene kosten meer dan evenredig zouden worden opgeroepen door belaste afnemers, zijn daarvoor niet voldoende. Het beroep wordt door de rechtbank dan ook ongegrond verklaard.

Toegangscontrolesysteem

In hoger beroep voor gerechtshof Amsterdam stelt de BV dat het werkelijk gebruik moet worden vastgesteld op basis van de data uit het toegangscontrolesysteem van de boxen. De BV voert aan dat zakelijke klanten grotere boxen huren dan particuliere klanten en dat de kosten van de zakelijke boxen hoger zijn dan die van de kleinere boxen. De gangen, liften en inrichting (verkeers- en spreekruimtes) zijn speciaal ingericht voor de zakelijke klanten, die deze faciliteiten intensiever/vaker gebruiken dan de particuliere klanten.

Het hof is van oordeel dat de rechtbank tot een juist oordeel is gekomen. Het hof overweegt dat de Hoge Raad in zijn arrest heeft geoordeeld dat het aftrekbare gedeelte van de voorbelasting dient te worden bepaald aan de hand van het werkelijke gebruik van die goederen en diensten; dit moet berusten op objectief en nauwkeurig vast te stellen gegevens die van dien aard zijn dat het werkelijke gebruik daarmee ook objectief en nauwkeurig is vast te stellen. Dergelijke objectieve en nauwkeurige gegevens heeft de BV niet overgelegd.

De stelling van de BV dat de algemene ruimten uitsluitend toerekenbaar zijn aan handelingen waarvoor recht op aftrek bestaat, omdat deze uitsluitend dienen voor het aantrekken van zakelijke klanten, kan door het hof niet worden gevolgd. Die ruimten worden immers ook gebruikt door de particuliere huurders. De data uit de toegangssystemen zijn evenmin bruikbaar als bewijs van het werkelijke gebruik van ingekochte goederen en diensten. Het gebruiksrecht van een huurder is, naar het oordeel van het hof, immers gelegen in het recht om van het gehuurde, met uitsluiting van anderen, exclusief gebruik te maken. Daarbij doet het er niet toe hoe vaak de huurder van dat recht gebruik maakt. Daarom kunnen de data uit het toegangssysteem niet dienen ter onderbouwing van het werkelijke gebruik.

Nu de BV niet aannemelijk heeft gemaakt dat het werkelijk gebruik van de goederen en diensten, als geheel genomen, niet overeenkomt met de pro rata op basis van de omzetverhouding, heeft de inspecteur de aftrek van de voorbelasting terecht bepaald conform artikel 11, lid 1, letter c, van de Uitvoeringsbeschikking oordeelt het hof.

Gerechtshof Amsterdam, ECLI:NL:GHAMS:2023:1500