Toen het nieuwe stelsel werd ingevoerd, mikten veel fondsen op een overstap in 2024 of 2025. Nu blijkt dat het zwaartepunt duidelijk naar 2026 verschuift, en dat nog eens 14% van de fondsen inzet op 2027. Slechts 3% kiest voor 2028 als invaarjaar. Het aandeel fondsen dat nog géén datum gecommuniceerd heeft, is bovendien fors toegenomen. Daarmee wordt nogmaals bevestigd dat veel organisaties worstelen met de complexiteit van de operatie.
Veel samenwerking
BDO-partners Werner Hoeve en Ryan de Waard spreken van een sector die “opvallend veel samenwerking laat zien” en elkaar beter weet te vinden dan voorheen. Veel fondsen kiezen bewust voor uitstel, vooral vanwege technische uitdagingen. “IT-readiness en assurance vragen veel aandacht,” aldus De Waard, die aangeeft dat sommige fondsen noodgedwongen hebben doorgeschoven.
IT-complexiteit
De technische verwerking van het invaren blijkt voor veel fondsen een bron van spanning. “De conversie moet technisch kloppen,” zegt Hoeve. Uitvoerders wachten liever dan dat ze “half werk” leveren, met vertraging als logisch gevolg.
Dat bevestigt ook Tinka den Arend, bestuursvoorzitter van PPF APG, een van de eerste fondsen die per 1 januari 2025 is ingevaren. Het fonds had een uitgebreid testtraject, van ketentesten tot gebruikersacceptatie, om zeker te weten dat IT-systemen betrouwbaar waren. Ondanks de vrees bleek de overgang vrijwel vlekkeloos. “De basis stond stevig,” aldus Den Arend. TKP-directeur Paul Everloo benadrukt dat de sector voor een “militaire operatie” staat, met meerdere draaiboeken die simultaan moeten worden uitgevoerd. Vertraging op één plek kan direct een sneeuwbaleffect veroorzaken.
Kosten lopen fors op
De uitvoeringskosten per deelnemer zijn de afgelopen jaren significant gestegen. Dat wordt volgens BDO verklaard door grootschalige investeringen in IT, datakwaliteit en advieskosten. Ook vermogensbeheer werd duurder, deels door bonussen en aanpassingen in risicoprofielen in aanloop naar het invaren. De kostenstijging treft vooral kleine ondernemingspensioenfondsen, die daardoor vaker kiezen voor consolidatie of overdracht naar grotere fondsen. Bestuursvoorzitter Den Arend ziet dezelfde trend: “Eerst omhoog, later omlaag.” Door volledige automatisering verwacht zij structurele daling van kosten ná de transitie.
Communicatie meest onderschat
Volgens de Autoriteit Financiële Markten (AFM) is communicatie de grootste uitdaging. Manager pensioenen Francesca Cardia benadrukt dat transitieoverzichten “in één keer goed moeten gaan”. Daarom kijkt de AFM voor het eerst vooraf mee met brieven en overzichten, in plaats van achteraf te toetsen. De kwaliteit is inmiddels verbeterd, maar fondsen worstelen nog altijd met segmentatie en het correct toepassen van persoonlijke tekstblokken.
Den Arend onderschrijft dit: het segmenteren van communicatie bleek “complexer dan ooit gedacht”. PPF APG werkte met uitgebreide segmentaties en tientallen tekstvarianten die allemaal getest moesten worden op begrijpelijkheid. De AFM waarschuwt daarnaast voor te positieve voorlichting. Fondsen moeten deelnemers niet alleen wijzen op voordelen, maar ook op mogelijke dalingen van pensioenuitkeringen in slechtere jaren.
Capaciteit krap
Positief is dat de samenwerking binnen de sector en met toezichthouders sterk is verbeterd. Fondsen delen steeds vaker ervaringen, en uitvoeringsorganisaties zien elkaar steeds meer als collega’s in plaats van concurrenten. Deze “nieuwe solidariteit”, zoals Hoeve het omschrijft, verhoogt volgens BDO de kwaliteit van de transitie.
Tegelijkertijd blijven de schaarste aan actuarissen, testers en gespecialiseerde IT-professionals een risico, benadrukt Pensioenfederatie-voorzitter Ger Jaarsma. De federatie stimuleert daarom intensieve kennisdeling via koplopersoverleggen, waarin fondsen elkaar helpen. “Zorgvuldigheid gaat voor snelheid,” aldus Jaarsma.
‘Volwassen sector’
Hoewel de transitie nog jaren zal duren, ziet BDO een sector die professioneel, veerkrachtig en samenwerkingsgericht opereert. Waar eerdere evaluaties vaak wezen op traagheid en behoudzucht, laat de praktijk nu iets anders zien. Zoals Den Arend het samenvat: “We blijken veranderingsgezinder dan gedacht.”
Geef een reactie