Het geschil onstond rond een aanbesteding van het Agentschap Dienst Publiek en Communicatie (DPC) voor de inhuur van communicatieprofessionals, webredacteuren en woordvoerders. Werving- en selectiebedrijf Babbage Company eindigde voor twee percelen als beste inschrijver en kreeg daarom het voorlopige gunningsvoornemen. Bij de verificatie van de geschiktheidseisen liep het alsnog mis omdat het geen accountantsverklaring met goedkeurende strekking kon overleggen.
Controleverklaring met goedkeurende strekking
In de aanbestedingsstukken was bepaald dat inschrijvers financieel en economisch draagkrachtig moesten zijn om de opdracht met goed resultaat en zonder financieel risico voor de opdrachtgever te kunnen uitvoeren. Daarbij moesten zij aantonen dat geen onzekerheid bestond over de continuïteit van de onderneming.
De financiële en economische draagkracht moest volgens het beschrijvend document worden aangetoond met een controleverklaring met goedkeurende strekking over het meest recente boekjaar. Die verklaring mocht bovendien geen continuïteitsparagraaf bevatten.
Oordeelonthouding
Het werving- en selectiebedrijf leverde na het voorlopige gunningsvoornemen een accountantsverklaring over 2024 aan. De accountant gaf daarin echter een oordeelonthouding af. Volgens de accountant konden onvoldoende geschikte controle-informatie en zekerheid worden verkregen over de volledigheid van de opbrengstverantwoording. Door ontoereikende interne beheersingsmaatregelen kon niet worden vastgesteld of alle gewerkte uren en uitgevoerde opdrachten volledig waren verantwoord. Daardoor kon geen zekerheid worden verkregen over de volledigheid van de omzet en de daarmee rechtstreeks samenhangende posten in de jaarrekening.
Geen continuïteitsprobleem
DPC stelde daarop dat niet was voldaan aan de geschiktheidseis en kondigde aan de inschrijvingen ongeldig te verklaren. Babbage bestreed dat standpunt. Volgens de onderneming zag de oordeelonthouding uitsluitend op de opbrengstverantwoording en niet op de continuïteit van de onderneming.
Ter onderbouwing legde het bedrijf een nadere toelichting van haar accountant over. Daarin staat dat geen omstandigheden zijn geconstateerd die wijzen op onzekerheden van materieel belang rond de continuïteitsveronderstelling. Om die reden was ook geen continuïteitsparagraaf in de controleverklaring opgenomen. Verder wees de accountant erop dat geen sprake was van een afkeurende controleverklaring en dat bij de overige onderdelen van de jaarrekening geen materiële afwijkingen waren geconstateerd. Volgens Babbage voldeed het daarmee materieel aan de geschiktheidseis.
DPC bleef echter bij het eigen standpunt. Volgens de dienst verandert een aanvullende toelichting niets aan de aard van de oorspronkelijke controleverklaring. Een verklaring met oordeelonthouding blijft een verklaring met oordeelonthouding en wordt daardoor geen verklaring met goedkeurende strekking.
Vier soorten accountantsverklaringen
De voorzieningenrechter volgt dat standpunt. Volgens de rechtbank stond in paragraaf 3.2 van het beschrijvend document ondubbelzinnig vermeld dat de financiële draagkracht moest worden aangetoond met een controleverklaring met goedkeurende strekking. Dat bij de verificatie later werd gesproken over het overleggen van een accountantsverklaring zonder continuïteitsparagraaf, betekent volgens de rechter niet dat die eis was versoepeld.
De rechtbank verwijst daarbij naar artikel 2:393 lid 6 BW. Dat artikel kent slechts vier soorten accountantsverklaringen: een goedkeurende verklaring, een verklaring met beperking, een afkeurende verklaring en een verklaring van oordeelonthouding. Die categorieën sluiten elkaar uit. Daarom kan een oordeelonthouding niet worden gelijkgesteld met een goedkeurende verklaring.
Daar komt volgens de rechtbank bij dat een oordeelonthouding juist inhoudt dat onvoldoende geschikte controle-informatie beschikbaar was, terwijl die ontbrekende informatie van materieel belang en diepgaande invloed was. Daardoor wordt de betrouwbaarheid van de jaarrekening als geheel geraakt.
Geen alternatief bewijs
Babbage beriep zich ook op artikel 2.91 lid 3 van de Aanbestedingswet 2012. Volgens die bepaling kan onder omstandigheden alternatief bewijs worden overgelegd wanneer een inschrijver niet in staat is de gevraagde bewijsstukken te verstrekken.
Ook dat betoog slaagt niet. Anders dan in eerdere uitspraken waarnaar partijen verwezen, is volgens de voorzieningenrechter niet aannemelijk geworden dat het voor Babbage objectief onmogelijk was een accountantsverklaring met goedkeurende strekking te verkrijgen.
Bovendien acht de rechtbank de overgelegde accountantsverklaring met oordeelonthouding ongeschikt om de financiële draagkracht aan te tonen. Omdat onvoldoende controle-informatie beschikbaar was over de volledigheid van de omzet, zijn volgens de rechtbank ook het financiële resultaat en daarmee de continuïteit van de onderneming niet in voldoende mate zeker.
De voorzieningenrechter wijst daarom alle vorderingen af. De uitsluiting van Babbage blijft in stand, waardoor de weg vrij blijft voor definitieve gunning van de opdracht aan concurrent OnlyHuman.
“Omdat onvoldoende controle-informatie beschikbaar was over de volledigheid van de omzet, zijn volgens de rechtbank ook het financiële resultaat en daarmee de continuïteit van de onderneming niet in voldoende mate zeker.” De accountant heeft geen continuïteitsparagraaf in de controleverklaring opgenomen en heeft geen twijfel over het voorkomen en de nauwkeurigheid van de verantwoorde omzet. Gelet hierop begrijp ik de hiervoor vermelde door de rechtbank getrokken conclusie niet. Mocht de omzet feitelijk onvolledig verantwoord zijn, dan kan de financiële situatie, die volgens de accountant geen continuïteitsissue met zich meebracht, er alleen maar beter op worden.
@Ronald: “Volgens de rechtbank stond in paragraaf 3.2 van het beschrijvend document ondubbelzinnig vermeld dat de financiële draagkracht moest worden aangetoond met een controleverklaring met goedkeurende strekking”
Het aantal type verklaringen is beperkt en beschreven. Als ze dus type A moeten aanleveren en type B hadden moeten aanleveren, hebben ze niet voldaan aan de eis.
Alsof jij vraagt om een kilo appels, ik een kilo peren geef en dan verwacht dat je die van me koopt. want het is ook fruit.
“Volgens de accountant konden onvoldoende geschikte controle-informatie en zekerheid worden verkregen over de volledigheid van de opbrengstverantwoording. Door ontoereikende interne beheersingsmaatregelen kon niet worden vastgesteld of alle gewerkte uren en uitgevoerde opdrachten volledig waren verantwoord. Daardoor kon geen zekerheid worden verkregen over de volledigheid van de omzet en de daarmee rechtstreeks samenhangende posten in de jaarrekening.”
Ok, andere vraag: wie wil er aandelen kopen van dit bedrijf?
Quote: “Volgens de accountant konden onvoldoende geschikte controle-informatie en zekerheid worden verkregen over de volledigheid van de opbrengstverantwoording. Door ontoereikende interne beheersingsmaatregelen kon niet worden vastgesteld of alle gewerkte uren en uitgevoerde opdrachten volledig waren verantwoord. Daardoor kon geen zekerheid worden verkregen over de volledigheid van de omzet en de daarmee rechtstreeks samenhangende posten in de jaarrekening.”
Ok, andere vraag: wie wil er aandelen kopen van dit bedrijf.