Aanpak schijnzelfstandigheid doet inhuur zzp’ers dalen

Dit meldt het CBS op basis van de Conjunctuurenquête Nederland van januari 2025, die wordt gehouden in samenwerking met KVK, EIB, MKB-Nederland en VNO-NCW. Een derde van de bedrijven geeft aan geen zzp’ers in te huren. Het merendeel (ruim 54 procent) van de bedrijven die wel zzp’ers inhuren, verwacht dat de inhuur van zzp’ers in 2025 gelijk blijft ten opzichte van 2024. Ruim 42 procent verwacht een afname van de inhuur in het komende jaar en slechts 3 procent van de bedrijven verwacht een toename.

Vanaf 2025 geldt voor de handhaving rond arbeidsrelaties het handhavingsmoratorium niet meer. Dit betekent dat de Belastingdienst bedrijven direct een naheffing kan opleggen als blijkt dat zzp’ers eigenlijk als werknemers moeten worden beschouwd. Tijdens het handhavingsmoratorium kregen bedrijven meestal alleen suggesties om hun werkwijze te verbeteren. Van de bedrijven die verwachten minder zzp’ers in te huren in 2025, geeft ruim de helft aan dat dit komt door het beëindigen van het handhavingsmoratorium. De overige bedrijven huren minder zzp’ers in om andere redenen.

Bedrijven die verwachten minder zzp’ers in te huren in 2025
	Vanwege het eindigen van het handhavingsmoratorium (% bedrijven)	Andere redenen (% bedrijven)
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven)	23,6	18,7
Bouwnijverheid	58,0	5,6
Verhuur en handel van onroerend goed	24,0	31,8
Horeca	39,7	15,5
Cultuur, sport en recreatie	26,3	22,5
Overige dienstverlening	26,8	18,7
Landbouw, bosbouw en visserij	33,1	11,8
Zakelijke dienstverlening	23,5	15,2
Vervoer en opslag	16,0	22,7
Industrie	14,4	23,6
Detailhandel (niet in auto’s)	19,3	17,9
Informatie en communicatie	13,1	22,5
Groothandel en handelsbemiddeling	13,0	22,4
Autohandel en -reparatie	11,2	23,4
Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW

Bouw

In de bouwnijverheid verwachten ruim 6 op de 10 bedrijven minder zzp’ers in te huren. En bijna alle bedrijven geven aan dit komt door het eindigen van het handhavingsmoratorium. Ook in de horeca en landbouw is dit de belangrijkste reden om minder zzp’ers in te zetten. In de autohandel, de informatie en communicatie en de groothandel verwachten relatief weinig bedrijven een afname van zzp’ers (ongeveer 35 procent). In deze bedrijfstakken wordt het einde van het handhavingsmoratorium ook minder vaak als reden genoemd.

Bedrijfstakken verschillend

Op een gedetailleerder niveau van bedrijfstakken verwachten ondernemers in de research met bijna 70 procent het vaakst een afname van de inhuur van zzp’ers. Ondernemers in de beveiligings- en opsporingsdiensten en de radio- en televisieomroepen noemen het eindigen van het handhavingsmoratorium het vaakst als reden om minder zzp’ers in te huren. Voor bijna alle bedrijven in deze bedrijfstakken die een afname van zzp’ers verwachten, is dit de reden. Bij de schoonmaakbedrijven en hoveniers verwacht 66 procent een afname van zzp-inhuur. Ook hier is het eindigen van het handhavingsmoratorium voor de meeste bedrijven de belangrijkste reden.

Tekorten

Voor bedrijven die zzp’ers inhuren is een tekort aan gekwalificeerd personeel de belangrijkste reden om dit te doen (39 procent). Kennis en ervaring voor bijvoorbeeld specifieke opdrachten wordt door 22 procent van de bedrijven genoemd. Flexibiliteit in personeelsvoorziening wordt relatief vaak genoemd in de bouwnijverheid (29 procent) en in de auto-en detailhandel(26 procent). Extra werk door productiepieken is gemiddeld een minder belangrijke reden voor zzp-inhuur (12 procent). In de cultuur, sport en recreatie (23 procent) en de landbouw, bosbouw en visserij (20 procent) speelt dit wel relatief een grotere rol.

Belangrijkste reden voor bedrijven om zzp’ers in te huren
	Tekort aan gekwalificeerd personeel (% bedrijven)	Kennis en ervaring (% bedrijven)	Meer flexibiliteit personeelsvoorziening (% bedrijven)	Extra werk door productiepieken (% bedrijven)	Andere redenen (% bedrijven)
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven)	39,1	22,1	19,3	11,9	7,6
Overige dienstverlening	61,0	11,5	14,4	8,9	4,3
Bouwnijverheid	51,0	4,0	28,9	12,1	3,9
Autohandel en -reparatie	48,0	17,5	21,9	6,2	6,5
Horeca	46,7	14,1	16,5	17,1	5,5
Vervoer en opslag	43,5	20,6	13,0	7,6	15,2
Detailhandel (niet in auto’s)	38,7	22,7	26,7	5,5	6,4
Zakelijke dienstverlening	37,1	26,2	19,0	11,5	6,3
Groothandel en handelsbemiddeling	37,1	27,8	19,0	10,3	5,9
Landbouw, bosbouw en visserij	36,6	18,6	20,0	20,9	3,9
Verhuur en handel van onroerend goed	36,0	30,6	14,1	5,8	13,5
Industrie	34,9	27,3	16,7	13,6	7,6
Cultuur, sport en recreatie	33,7	14,9	15,4	23,0	13,0
Informatie en communicatie	27,8	29,1	17,4	15,0	10,7
Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW

Een kwart van de hr-afdelingen (27%) kiest ervoor om zzp’ers een contract aan te bieden, nadat de Belastingdienst heeft aangekondigd dit jaar strenger te controleren op schijnzelfstandigheid. Dit blijkt uit het hr-benchmark van hr-dienstverlener Brightmine, uitgevoerd onder289 HR-professionals. Ook wordt er naar andere oplossingen gekeken om zzp’ers in te kunnen blijven zetten: 61 procent van de hr-professionals onderzoekt nog hoe ze zzp’ers in hun organisatie kunnen behouden.

Vooral het aantal zzp’ers in de zorg blijft dalen vanwege de strengere handhaving van de wet op schijnzelfstandigen. In februari had de sector uiteindelijk zevenhonderd zelfstandigen minder. Ook in de bouw waren veel stoppers. Dat blijkt uit cijfers die de Kamer van Koophandel (KVK) woensdag heeft gepubliceerd. Eind februari stonden 1.770.355 zzp’ers ingeschreven in het Handelsregister. Dat waren er 1.600 meer dan een maand eerder. Ondanks de afname in de zorg lijkt het totale aantal zzp’ers daarmee te stabiliseren na twee maanden van daling. Dat het aantal zzp’ers in februari toch iets toenam ten opzichte van de maanden ervoor, komt vooral door de sectoren zakelijke diensten en ICT.