NIBC heeft accountant in het vizier in jacht op verdwenen miljoenen

door Misha Hofland

European Credit Partners (ECP) gaat in 2014 van start en richt zich voornamelijk op factoring en incasso. De zaken lijken bijzonder goed te gaan. Al snel trekt dat ook allerlei particuliere investeerders en NIBC aan. De relatief kleine zakenbank verstrekt het ECP-concern een kredietfaciliteit van eerst 20 miljoen euro, en na een verhoging in 2019 in totaal 40 miljoen euro.

Met dit krediet koopt ECP openstaande vorderingen op van klanten, voornamelijk ondernemers in het mkb. Daaraan worden verschillende voorwaarden verbonden, zoals dat de vorderingen eligible moeten zijn. Daarvan is sprake als de vordering onbetwist is, niet hoger dan 500.000 euro, niet langer dan 90 dagen onbetaald, voor tenminste 90% kredietverzekerd en overdraagbaar of verpandbaar.

Anonieme brief

Het vermeende succes van ECP lijkt ook de interesse te wekken van de Amerikaanse zakenbank JPMorgan, die nog eens 100 miljoen euro in het factoringbedrijf zou willen steken. Maar voor die tijd gaat het mis: de meeste ECP-vennootschappen worden begin 2020 failliet verklaard. Dat gebeurt nadat NIBC de lening van 40 miljoen stopzet. Bij de bank is namelijk op 30 september 2019 een anonieme brief binnengekomen, waarin de briefschrijver beweert dat het ECP-concern er financieel veel minder goed voor staat dan is voorgespiegeld. NIBC start een onderzoek, en laat het factoringbedrijf niet veel later weten dat er sprake is van een zogeheten Event of Default. De lening wordt onder strenge voorwaarden weliswaar nog niet opgeëist, maar tot nader order worden aanvullende trekkingen onder de Senior Loan geweigerd.

Faillissement

De twee oprichters van het ECP-concern treden begin 2020 op verzoek van NIBC af als bestuurder. Een registeraccountant en een controller worden indirect, via hun persoonlijke holdingvennootschappen, benoemd tot interim-bestuurders. De accountant werkt na een carrière bij Deloitte en KPMG al jaren als interim-CFO bij diverse bedrijven. In 2018 en 2019 werd hij al eens ingevlogen bij ECP als financiële man om het snelgroeiende factoringconcern te structureren en te professionaliseren. Ruim een jaar later komt hij terug, maar veel eer is er dan niet meer te behalen. Het door NIBC ingeschakelde onderzoeksbureau AtlanticRMS concludeert kort na het aantreden van de nieuwe bestuurders dat het ECP-concern een administratieve puinhoop is, en niet meer levensvatbaar bovendien.

Niet veel later volgen de faillissementen van de meeste ECP-vennootschappen. NIBC heeft naar eigen zeggen nog een vordering van 31 miljoen euro, particuliere beleggers voor 13,7 miljoen euro. Die laatste groep vist begin vorig jaar bij de rechtbank achter het net in een poging om het geïnvesteerde geld terug te halen.

Cijfers gemanipuleerd

NIBC heeft meer succes, blijkt uit een eind vorig jaar gepubliceerde tussenuitspraak over bestuurdersaansprakelijkheid van de twee oprichters van ECP. Het oordeel van de rechtbank is stevig: de cijfers van het incassoconcern werden gemanipuleerd. De bank is daarmee door ECP ook bewust om de tuin geleid:

“ECP Nederland heeft niet slechts per abuis ondeugdelijke maandrapportages aan NIBC verstrekt. ECP Nederland heeft gegevens in die rapportages bewust gemanipuleerd en NIBC zo een verkeerd beeld gegeven van de financiële situatie van het factoringbedrijf en haar aanspraak op krediet in de vorm van de Senior Loan gelet op de daarover gemaakte afspraken in de SFA. Door deze manipulaties is een periode voor NIBC verhuld dat sprake was van een overschrijding van het maximumbedrag dat voor de financiering van de portefeuille mocht worden gebruikt. Als dit niet verhuld was, dan had ECP Factoring geen trekking meer kunnen doen onder de Senior Loan, en/of had ECP Factoring een deel van de Senior Loan aan NIBC moeten terugbetalen en/of had ECP N.V. de Junior Loan moeten verhogen. Uit het voorgaande volgt ook dat [gedaagde 2] , die medebestuurder van ECP Nederland was, betrokken was bij op zijn minst een deel van die manipulaties. Aldus heeft hij bijgedragen aan de misleiding van NIBC.”

Accountant

De hoogte van de schade moet in die zaak nog worden bepaald, maar ondertussen jaagt NIBC ook op de accountant. Zowel in een civiele procedure als bij de Accountantskamer probeert de bank de RA veroordeeld te krijgen voor zijn rol als zelfstandig adviseur en financieel directeur in het financiële debacle, blijkt uit informatie waarover Accountancy Vanmorgen beschikt.

Bij de rechtbank Den Haag stelt NIBC dat de accountant onrechtmatig heeft gehandeld. Het ECP-concern heeft zich niet aan de voorwaarden van de kredietverlening gehouden, voert de bank aan. “Onder meer zouden vorderingen zijn gekocht die niet eligible waren of die van factoringklanten waren die niet aan de gestelde voorwaarden van NIBC voldeden en opbrengsten zijn gebruikt voor andere doeleinden dan overeengekomen. Ook zou de administratie ontoereikend gevoerd zijn en er zouden er diverse onregelmatigheden zijn in de maandelijkse rapportages die de [bedrijfsnaam 1] -groep aan NIBC verstrekte.”

Niet alleen de twee oprichters, maar ook de accountant heeft de ECP-groep volgens NIBC bewust onjuist laten rapporteren aan de bank. Daardoor werd er meer financiering verstrekt, betoogt NIBC. “Ook heeft hij de [bedrijfsnaam 1] -groep een ontoereikende administratie laten voeren en de onrechtmatige handelwijze en ongerechtvaardigde investeringen van de [bedrijfsnaam 1] -groep toegelaten. Daarbij heeft [partij B] c.s. als financieel adviseur een op hem rustende zorgvuldigheidsnorm geschonden en kan hem als (feitelijk) bestuurder een persoonlijk ernstig verwijt worden gemaakt.”

De bank vordert in de civiele procedure 8 miljoen euro van de accountant. Ter voorbereiding op de behandeling van die zaak vroeg de accountant de rechtbank onlangs om verschillende stukken van NIBC. Die vordering werd gedeeltelijk toegewezen. NIBC moet de RA een aantal maandelijkse rapportages verstrekken die ECP nog voor zijn tijd naar de bank stuurde. Verschillende vertrouwelijke stukken van NIBC hoeft de bank niet te verstrekken, omdat die inzicht geven in de interne besluit- en gedachtevorming over de bedrijfsvoering van NIBC.

In een ander opzicht zal de accountant tevreden zijn. De rechtbank staat namelijk toe dat de twee ECP-oprichters bij zijn procedure worden betrokken. De accountant maakte volgens de rechtbank voldoende aannemelijk dat hij een eventuele nadelige beslissing mogelijk gedeeltelijk op de oprichters kan verhalen.

Accountantskamer

NIBC stapte daarnaast naar de Accountantskamer. Ook bij de tuchtrechter voert de bank aan dat de accountant – zo blijkt uit een klachtomschrijving op de website van de Accountantskamer – “bewust onjuist aan haar heeft laten rapporteren, dat er een ontoereikende administratie heeft gevoerd en dat hij onrechtmatige handelwijzen en ongerechtvaardigde investeringen heeft toegestaan.” De tuchtklacht wordt op korte termijn behandeld.

Accountancy Vanmorgen gaf beide partijen de gelegenheid om te reageren, maar daar werd geen gebruik van gemaakt.