Toen Sigurd Felix 28 jaar geleden begon bij CROP accountants & adviseurs, had IT nog een heel andere rol. “Een anekdote van vóór mijn tijd: een collega wilde stofzuigen en trok per ongeluk de stekker van de server eruit. Die lag een week plat, maar iedereen kon gewoon doorwerken. Nu staat na vijf minuten zonder e-mail de telefoon roodgloeiend.”
Die ontwikkeling tekent volgens IT-manager Felix hoe afhankelijk accountantskantoren zijn geworden van technologie. “Was IT vroeger vooral ondersteunend, nu is het de motor geworden. Jaarrekeningen deponeren, controles uitvoeren met bankbestanden, rapportages aanleveren: alles gaat via IT.”
De nieuwe commissie is eigenlijk de opvolger van de vroegere commissie Automatisering, maar die naam dekte de lading niet meer. “Het gaat tegenwoordig niet alleen meer over automatisering, maar ook over veranderingen in het businessmodel, over mensen, opleiding, data en de toekomst van het vak.” De commissie wil trends signaleren, duiden en kennisdeling binnen SRA versterken. Daarbij vertegenwoordigen de deelnemende kantoren volgens Felix bewust een brede afspiegeling van de achterban: grote en kleinere kantoren, vergunninghouders en niet-vergunninghouders.
Ketenintegratie en AI
Een belangrijk thema is ketenintegratie. Felix noemt onder meer SBR, RGS, DigiPoort, PSD2-bankkoppelingen en ViDA, de Europese plannen rond digitale btw-rapportage en e-facturatie. “ViDA biedt enorme kansen, omdat je de keten verder kunt digitaliseren. Daar hebben accountants belang bij, ook om hun klanten te bedienen.” Tegelijk vraagt dat om standaardisatie. “Als je echt gebruik wilt maken van ketenintegratie en AI, moet je zoveel mogelijk standaardiseren. Accountantskantoren zijn geneigd uitzonderingen te maken voor klanten, maar soms is een klant uiteindelijk beter geholpen als je hem meeneemt in de standaard.”
AI leeft ook nadrukkelijk binnen de branche, constateert Felix. “Tijdens het voorstelrondje van onze eerste commissievergadering was AI het meest gebruikte woord.” Toch waarschuwt hij voor overspannen verwachtingen. In de praktijk ziet Felix vooral veel experimenten en kleinere efficiencyvoordelen. “Een AI-notetaker voor vergaderingen is heel handig en bespaart tijd, maar dat is nog geen radicale verandering van de manier van werken.”
Felix verwacht wel dat AI op termijn een grotere verandering gaat veroorzaken, al ziet hij dat de praktijk zich nu nog vooral in een experimenteerfase bevindt. In de audit kunnen toepassingen helpen bij document mining en om informatie in steekproeven en tekstanalyse te matchen. In de adviespraktijk kunnen AI-toepassingen kennisbronnen beter ontsluiten. “Daardoor kunnen adviseurs met een bredere blik hun adviezen opstellen en vaak sneller werken.” Ook in administratieve processen verwacht Felix veel impact, al hoeft AI niet altijd zelf het werk te blijven doen. “Je kunt AI ook gebruiken om business rules of scripts te maken waarmee een proces daarna geautomatiseerd draait. Dan gebruik je AI één keer om daarna tot een efficiënter proces te komen.”
Veranderingen en uitdagingen
Voor kantoren betekent dit dat zij hun basis op orde moeten brengen. “Het belangrijkste is nu zorgen dat je je processen helemaal inzichtelijk hebt. Als processen niet goed zijn beschreven, kun je AI en automatisering nooit effectief toepassen.” Daarnaast moet data volgens Felix centraal en eenduidig beschikbaar zijn. “Je wil niet dat data gefragmenteerd in allerlei systemen staat. De betrouwbaarheid moet buiten kijf staan.”
Tegelijk verandert AI het werk van medewerkers. Daar ziet Felix een belangrijke uitdaging. “Als AI veel werk aan de onderkant overneemt, bestaat het risico dat medewerkers die werkzaamheden nooit meer leren. Terwijl ze die kennis later nodig hebben om output te beoordelen en daar een oordeel over te vellen.” De ontwikkeling vraagt dus om andere vaardigheden: minder invoerwerk, meer regie, beoordeling en vakinhoudelijke duiding. Felix: “Uiteindelijk moet er altijd iemand zijn die het resultaat in de juiste context plaatst.”
Uit een recente enquête van SRA bleek dat kantoren zich vooral zorgen maken over afhankelijkheid van softwareleveranciers, stijgende IT-kosten en cybersecurity. Felix herkent dat beeld. “In de IT-benchmark van SRA zie je dat IT-kosten harder stijgen dan veel andere kosten. Vooral SaaS-leveranciers hebben forse prijsstijgingen doorgevoerd.” De nieuwe SRA-commissie gaat geen prijsafspraken maken of specifieke producten aanbevelen, maar kan kantoren wel helpen grip te krijgen. “Kijk goed waarvoor je betaalt. Soms betaal je nog voor software die je niet meer gebruikt, voor medewerkers die uit dienst zijn of voor administraties die niet meer nodig zijn.”
Ook cybersecurity staat hoog op de agenda bij de achterban. Incidenten zijn nooit volledig uit te sluiten, zoals eerder dit jaar bleek toen SRA zelf te maken kreeg met een cyberaanval. Felix: “Iedere organisatie heeft kwetsbaarheden. Het gaat erom risico’s zoveel mogelijk te minimaliseren én vooraf na te denken over herstel. Als je geen plan hebt, wordt herstellen veel moeilijker.”
Kantoren beschikken over gevoelige cliëntinformatie en blijven zelf verantwoordelijk, ook als veel IT is uitbesteed. Felix: “Een outsourcingpartij kan maatregelen uitvoeren, maar het kantoor moet zelf bepalen welke beveiligingsmaatregelen nodig zijn.” Vooral kleinere kantoren hebben dan ook behoefte aan duiding, ziet hij: wat is passend en adequaat voor hun situatie? “Daarover willen we als commissie advies geven en externe expertise bij betrekken, om zo wezenlijk bij te dragen aan betere cyberweerbaarheid in de branche.”
Foto: De nieuwe SRA-commissie IT & Data, met voorzitter Sigurd Felix op de voorste rij, tweede van rechts.
Tekst: Misha Hofland
Deze bijdrage komt uit het AV-magazine met als thema ICT & AI. Dit magazine is verschenen in juli 2026: https://www.accountancyvanmorgen.nl/kennisdoc/av-2-2026-ict-ai/
Geef een reactie