Editie: 2026 AV1: Fusies en overnames

De vraag is niet meer óf de accountancy consolideert, maar in welk tempo en tegen welke prijs. Wie deze editie openslaat, ziet meteen dat fusies en overnames geen onderwerpen meer zijn voor alleen de grote kantoren of die ene incidentele dealmaker.

Het klinkt zo mooi. Twee accountantskantoren die samengaan. Grotere klantportefeuille, bredere specialisaties, meer slagkracht. De spreadsheets kloppen, de goodwill is berekend, de partners hebben elkaar de hand geschud. En toch, binnen achttien maanden loopt de helft van het personeel de deur uit.

Het kunstje van private equity-partijen is vrij simpel: (1) een belang nemen in een organisatie met nog potentie voor verbetering en/of synergie; (2) draaien aan de efficiencyknoppen; (3) schaalvergroting voor het multipliereffect; (4) een exit op termijn.

In fusie- en overnametrajecten wordt de Letter of Intent (LOI) nog regelmatig gezien als een document om de hoofdlijnen vast te leggen, waarna de daadwerkelijke onderhandelingen beginnen. Die opvatting doet geen recht aan de rol die de LOI vervult in de huidige overnamepraktijk.

De opmars van private equity (PE) in de accountancy past in een bredere overnamegolf die ook in andere sectoren zichtbaar is. Niet elke deal blijkt een succes: waar sommige overnames groei en professionalisering brachten, liepen andere uit op problemen of zelfs een faillissement. Welke lessen zijn er te leren? En hoe kom je wél tot een duurzame deal?

Hanzo van Beusekom (1972) krijgt vanaf juni een andere portefeuille binnen de AFM en draagt daarmee het accountancystokje na zes jaar over. Een afscheidsinterview van een toezichthouder die – met een intermezzo van acht jaar – al sinds 2003 betrokken is bij de AFM.

Waar de afgelopen jaren vooral grotere spelers in de top van de markt overnames deden, bewegen inmiddels ook middelgrote kantoren. Voor Bilanx Accountants & Adviseurs uit Almelo leidde dat het afgelopen jaar tot een reeks aansluitingen van kantoren uit onder meer Deventer en Twente.

In het belastingrecht kennen we voor de herstructurering drie belangrijke fusiefaciliteiten: de aandelenfusie, de bedrijfsfusie en de juridische fusie. Daarnaast wordt de fiscale eenheid wel gebruikt voor herstructureringen. Ik ga in dit artikel voornamelijk in op de fusiefaciliteiten. In het vergelijkend schema bij dit artikel heb ik evenwel ook de fiscale eenheid toegevoegd.

De invoering van de Nadere Voorschriften Kwaliteitsmanagement, ofwel NVKM, komt niet als verrassing. Toch merk ik dat het voor veel kantoren, nu het moment daar is, voelt als wéér een nieuwe laag regels. Voor veel kleinere kantoren komt nu de vraag op: is dit nog te overzien? Of dwingt deze verandering ons uiteindelijk richting aansluiting bij een groter kantoor als we nog accountant willen blijven?

De nieuwe Overnamemonitor van BHB Dullemond laat weinig ruimte voor twijfel: 2025 was voor de accountancy- en administratiemarkt een recordjaar, maar niet zozeer in aantallen. De echte versnelling zit in de omvang van de transacties en in het kapitaal dat ermee is gemoeid.