Vacatures top 30-kantoren op een rij: grote onderlinge verschillen

Al enige jaren is het heel krap op de arbeidsmarkt voor accountants. Er is veel vraag vanuit audit, maar ook fiscalisten staan hoog op de ranglijst van gezochte talenten. Vervolgens is regio ook nog eens keer een complicerende factor. Marcel Maassen en Arjen Schutte van Full•Finance zijn met de stofkam door de  openstaande vacatures van top 30-kantoren heen gegaan  om te zien wat daar het beeld is. De Big Four zijn altijd op zoek naar nieuwe mensen, maar hoe zit het nu bij de overige kantoren? In hun onderzoek hebben Maassen en Schutte vooral naar de overige kantoren (niet Big Four) gekeken. Groei blijkt een belangrijke aanjager van het aantal vacatures te zijn, maar ook aantrekkingskracht als werkgever heeft een belangrijke invloed. Daardoor en door de regio waarin accountantskantoren opereren ziet Full•Finance grote onderlinge verschillen.

Hieronder de complete ranglijst. De lijst geeft een indicatie over de verhouding FTE/vacatures. Crop is daarin koploper. Op een totale bezetting van  210 FTE’s zoeken zij 53 nieuwe colllega’s.  In aantallen is BDO koploper. BDO telt op dit moment 236 vacatures.

De conclusies in het kort:

• Het aantal auditvacatures is vergeleken met samenstelvacatures hoog te noemen, zeker als de auditomzet gemiddeld op ca. 20% van de totaalomzet ligt en de omzet van de samenstelpraktijk (incl. administratieve dienstverlening en algemeen advies) > 50% bedraagt.
• Fiscalisten zijn veelgevraagd. De externe concurrentie, bijvoorbeeld de Belastingdienst met 1.300 vacatures, geeft hier extra druk.
• In de regio’s verschilt de druk behoorlijk. De Randstad is geen fijne regio om vacatures in te vullen. De druk in de andere regio’s is minder.
• De druk op de arbeidsmarkt blijft volgens Full•Finance nog wel tot 2021 aanwezig. Daarna verwacht het bedrijf een ruimere arbeidsmarkt die zal leiden tot minder vacatures.

Welke kantoren zoeken veel versterking en welke weinig?

Gemiddeld is er één vacature op elke 9 fte. Wie zitten er het meest en wie het minst met ondercapaciteit? We hebben het aantal vacatures dat volgens de eigen website openstaat afgezet tegen het aantal fte’s (gewogen, 2018). Dan komen we tot de volgende top 5:

• CROP met 25% (53 vacatures op 210 fte)
• Grant Thornton met 22% (84 vacatures op 388 fte)
• Visser & Visser met 19% (38 vacatures op 204 fte)
• RSM met 17% (38 vacatures op 223 fte)
• Mazars met 17% (111 vacatures op 662 fte)

In absolute aantallen staat uiteraard BDO op de eerste plaats met 236 vacatures, gevolgd door Flynth met 117 en dan Mazars met 111.

Naast de forse percentages en aantallen zijn er kantoren in de top 30 met lage(re) aantallen. Gedeeld op de eerste plaats staan Countus, Crowe Horvath Foederer en Bol met alle drie 5% openstaande vacatures afgezet tegen het aantal fte’s. In absolute aantallen zijn er twee kantoren die minder dan 10 vacatures open hebben staan: Bol en Verstegen.

De oorzaken van de onderlinge verschillen

Wat niet uit de websites blijkt is in welke mate kantoren last hebben van verloop, of vanwege groei op zoek zijn naar nieuwe mensen. Full•Finance heeft daarom enkele kantoren met veel of juist weinig vacatures om een reactie gevraagd.

CROP is het kantoor dat met ongeveer 50 openstaande vacatures relatief de meeste vacatures heeft. Volgens recruiter Weijmie Roseboom van CROP is het werkelijke aantal vacatures echter lager. “Er zit wat dubbeltelling in het aantal vacatures. Omdat we tegenwoordig steeds meer ‘over de vestigingen heen werken’, kan een nieuwe medewerker Amersfoort als standplaats krijgen, maar ook bijvoorbeeld Ede, en dan staat dezelfde functie bij beide regio’s vermeld. Omdat we nogal ‘zwaar in de controles zitten’ zoeken we daar ook de meeste mensen en die zijn het lastigst te vinden; specifiek de mensen met 4 tot 8 jaar ervaring. Het invullen van de juniorfuncties gaat ons best goed af. We hebben een goede naam bij hogescholen en universiteiten en laten ons ook zien op banenmarkten. De moeilijkste categorie zijn de mensen met 4 tot 8 jaar ervaring, daar loopt iedereen aan te trekken. Bij CROP doen we geen gekke dingen om aan personeel te komen. Waar sommige kantoren nieuwe medewerkers met bijzondere dingen zoals reisjes lokken gaan wij voor een duurzame relatie. Beide partijen moeten bij elkaar passen, dus we gaan altijd goed met kandidaten in gesprek om te kijken of we aan elkaars wensen en eisen kunnen voldoen. En met het bestaande personeel blijven we ook in gesprek; dan vragen we of ze het nog steeds naar hun zin hebben.”

Grant Thornton heeft 84 vacatures openstaan en staat daarmee op nummer twee van grootste zoekers. Exclusief werkstudenten zoekt het kantoor 63 mensen. Grant Thornton: “We hebben de meeste vacatures in de assurance vanuit onze groeibehoefte en het op peil houden van capaciteit bij bestaande opdrachten om te voldoen aan onze kwaliteitsnormen.”

Visser & Visser heeft ook veel vacatures openstaan: 38 op ruim 300 medewerkers. Volgens CEO Steef Visser houdt dat verband met de groei die het kantoor doormaakt. “We realiseren al een aantal jaren dubbele groeicijfers. Als beloning voor ons personeelsbeleid zijn we door onze medewerkers via Effectory gekozen tot Beste werkgever in de financiële sector. Hierdoor krijgen we zelfs open sollicitaties op functies die moeilijk te vervullen zijn. En dat is maar goed ook, want bestaande klanten vragen meer omdat het economisch goed gaat en nieuwe klanten blijven zich aanmelden. En toch, op audit moeten we dikwijls nee verkopen. Daar is ook bij Visser & Visser gewoon sprake van een tekort aan arbeidskrachten. Als je de kwaliteitsstandaard van je kantoor in stand wilt houden en je kunt niet aan extra personeel komen, dan houdt het even op. De groei wordt dus vooral wat betreft de audit bepaald en beperkt door de gerealiseerde toename van het aantal medewerkers.”

In tegenstelling tot de drie genoemde kantoren heeft Countus juist weinig vacatures openstaan. Algemeen directeur Bob Seemann: “Er is inderdaad sprake van weinig verloop en vacatures worden tot onze verbazing altijd weer vlot ingevuld. Meestal komen de sollicitanten voort uit doorverwijzingen uit de netwerken van onze collega’s en klanten.” Het arbeidsmarktprofiel van Countus is dus blijkbaar sterk in deze tijd van schaarste. Seemann: “We zetten bewust in op persoonlijke groei, samenwerking, scholing en ontwikkeling en dat lijkt te werken. Een voorbeeld hiervan  is dat we een eigen geaccrediteerde post-hbo registeropleiding geïntroduceerd hebben die opleidt tot Register OndernemersAdviseur (ROA), waardoor we aantrekkelijk zijn voor talent op de arbeidsmarkt.”

Verdeling vacatures over de functies

Accountantskantoren in de top 30 blijken dus gemiddeld per 9 fte’s op zoek te zijn naar 1 persoon erbij. De grootste tekorten zijn er op de samenstelafdeling: 32% van de vacatures betreft accountants en assistenten voor het mkb. 26% van de vacatures betreft auditfuncties, voornamelijk controlerend accountants. Als we aannemen dat het gemiddelde top 30-kantoor ruim twee keer zoveel samenstel- als controleomzet heeft, dan is het relatieve tekort aan controlerend accountants aanmerkelijk groter dan samenstellende en adviserende accountants.

19% van de vacatures betreft fiscalisten. In relatie tot de omzet die kantoren met aangifte- en fiscaal advies realiseren is dat minder dan bij samenstel en controle.

Audit

“Het is heel lastig om aan mensen voor de auditpraktijk te komen”, was de afgelopen jaren vaak te horen. In de analyse van Full•Finance is een gemengd beeld aan vacatures voor audit te zien. De top 5:

• BDO: 100 vacatures
• Baker Tilly: 42 vacatures
• Mazars: 41 vacatures
• Grant Thornton: 36 vacatures
• CROP: 26 vacatures

Als dat wordt afgezet tegen de aantallen werkende fte’s en tegen de absolute aantallen aan vacatures per kantoor in deze top 5, dan is dat best een fors vraagstuk. Vorig jaar heeft Full•Finance bij het top 30-artikel een audit-top 10 weergegeven en behalve CROP staat de top 4 van auditvacatures ook in de audit top 10. Voor de ‘kleinere’ auditopdrachten, waarvan we inschatten dat die bij deze kantoren zijn ondergebracht, mogen we concluderen dat er een capaciteitsvraagstuk is.

Soms valt het mee, de regio speelt een rol

Er zijn zelfs top 30-kantoren met geen of vrijwel geen capaciteitsvraagstukken op de audit, blijkt uit het onderzoek. Countus en Verstegen hebben helemaal geen vacatures en Alfa, Ruitenburg en Bol hebben maar één auditvacature.

Koert van der Bij, lid van de raad van bestuur van Alfa, geeft aan dat Alfa ervaart dat de arbeidsmarkt een knellende factor is in de groei van Alfa en ook dat de werving van medewerkers in de Randstad lastiger is dan in Noord- en Oost-Nederland. Dat zou een deelverklaring kunnen zijn voor het kleinere aantal vacatures bij de ‘polderkantoren’ ten opzichte van de randstedelijke kantoren.

Fiscaal & samenstelpraktijk

Bij deze groep is het beeld ook gemixt. Waar RSM 19 fiscalisten (incl. aangiftepraktijk) zoekt (50% van het aantal vacatures bij RSM) is Bol voorzien en heeft het geen fiscale vacatures. Ook Countus en Koenen en co staan met één vacature laag op de lijst.

Hetzelfde is ook te zien in de accountancy (samenstel). Ieder top 30-kantoor heeft vacatures, maar de aantallen variëren sterk. Bijzonder is om te zien dat de kantoren uit de auditvacature top 5 bij de samenstelpraktijk minder mensen zoeken dan bij audit. Bij de andere kantoren is dat omgekeerd.

Verder horen we uit verschillende hoeken dat de Belastingdienst (en ook het bedrijfsleven) een geduchte concurrent op de arbeidsmarkt is. De Belastingdienst bijvoorbeeld werft in de mediorgroep fiscalisten met hoge salarissen.

Arjen Schutte en Marcel Maassen zijn werkzaam bij Full•Finance Consultants B.V.