Het Openbaar Ministerie (OM) verwijt EY Nederland het niet tijdig en niet volledig melden van ongebruikelijke transacties bij telefoonbedrijf Vimpelcom. Het OM eist een onvoorwaardelijke geldboete van 243.000 euro. De officier van justitie sprak donderdagmorgen een hard oordeel uit over het Big Four-kantoor.
De zaak speelt in de periode van 2011 tot 2014. EY had betalingen aan Gulnara Karimova, de dochter van de Oezbeekse president, ‘opzettelijk niet gemeld’ bij de financiële opsporingsinstanties. Dat gebeurde volgens het OM ‘karig’ en pas veel te laat. Het ging om betalingen voor onder meer het verkrijgen van een 3G- en een 4G-licentie op de telecommarkt in Oezbekistan. Naar schatting betaalde Vimpelcom $1 mrd aan smeergeld. Grote delen van dat bedrag liepen via Nederland, waar Vimpelcom, dat nu Veon heet, zijn hoofdkantoor heeft.
Summiere melding
Volgens het OM hebben de accountants van EY Nederland er alles aan gedaan om die betalingen via de vennootschap Talikant op Gibraltar als een niet-meldwaardige transactie aan te merken. ‘Als professionals hebben de accountants ervoor gezorgd dat het op papier allemaal klopte om mogelijk hun commerciële belangen niet te schaden. Pas toen de FIOD aan de deur klopte, de SEC zich er mee ging bemoeien en het van de voorpagina’s werd afgeschreeuwd, deed EY schoorvoetend een summiere melding’, aldus de officier van justitie tijdens de behandeling van de zaak op donderdagochtend. De boete van €243.000 is het maximale bedrag voor drie overtredingen rond het niet melden van de transacties.
Strafrechtelijk onderzoek
Het OM startte op 1 december 2016 een strafrechtelijke onderzoek naar het niet naleven van de Wwft (Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme) door EY Nederland. Het ging om de genoemde transacties in deze zaak en enkele andere transacties die verband hielden met eerdere omkopingen. Naar aanleiding van de deskundigenverslagen heeft de FIOD nog aanvullend onderzoek verricht.
De officier: ‘Het gaat in dit geval niet om een enkele overtreding van financieel ordeningsrecht, dat je nu eenmaal kunt maken als onderneming actief in de financiële sector. Het gaat ook niet om een systeemfalen waarbij de meldplichtige instelling weliswaar processen heeft ingericht om aan de Wwft te voldoen, maar dit in onvoldoende mate heeft gedaan. Nee, het gaat hier om systematisch ontwijk- wegkijk- en uitstelgedrag van werknemers op senior niveau bij EY Nederland in een concrete zaak, terwijl de stank van corruptie al niet meer te genieten was. Corruptie met een buitengewoon ontwrichtende werking in landen waar de instituties nog niet zo sterk zijn en juist door vormen van corruptie geen kans krijgen zich verder te ontwikkelen. Sterker nog door deze corruptiepraktijken verder worden ondergraven. Een tijdige melding van EY Nederland had dit tegen kunnen gaan.’
Meer verwacht
Het OM onderschrijft het maatschappelijk belang van de geheimhoudingsplicht van de accountant. Maar van een gerenommeerd kantoor als EY Nederland had veel meer verwacht mogen worden, dan ze gedaan heeft, stelt het OM. EY had hier het voortouw kunnen nemen in voorbeeldgedrag, maar heeft dat ‘in het geheel’ niet gedaan. Dat rekent het OM EY Nederland in strafverzwarende zin aan, aldus de officier van justitie. Dit betekent dat het OM de boetecategorie heeft verhoogd van de vierde naar de vijfde met maximaal 81.000 euro boete. Uiteindelijk zijn er drie transacties niet tijdig gemeld.
Niet schikken
EY weigerde de zaak in 2018 te schikken met justitie. Toen deed het OM een voorstel van €700.000, zo blijkt tijdens de zitting van donderdag. Daar ging EY volgens het OM niet mee akkoord, omdat het accountantskantoor het niet eens was met een aantal feiten in het feitenrelaas. Vimpelcom zelf schikte voor €350 mln met het OM.
Nederlandse connectie
Het is aan de rechter om te bepalen of er transacties hebben plaatsgevonden die een band met Nederland hebben. EY stelt dat die connectie pas in september 2014 werd gevonden en dat de miljoenen via de boeken van de Moskouse dochter van Vimpelcom liep. Het OM houdt echter vol dat er een grote mate van betrokkenheid was vanuit het Nederlandse hoofdkantoor. Zo waren de juridische, fiscale en treasury-afdelingen betrokken. Ook de structuur van de transactie was in Nederland opgezet, zo stelt de officier.
De rechtbank doet over 14 dagen uitspraak.
Bron: OM.
Geef een reactie