Het kabinet zal zorgen voor ‘een zachte landing’. Dat heeft staatssecretaris Folkert Idsinga (Fiscaliteit en Belastingdienst) tegen de Tweede-Kamercommisie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gezegd in een debat over het hervatten van de controles op schijnzelfstandigheid per 1 januari. Werkgevers hoeven niet bang te zijn dat de Belastingdienst meteen boetes gaat uitdelen. ‘De Belastingdienst zal niet op een hysterische manier gaan handhaven,’ zei Idsinga.
Deze week werd al bekend dat zzp’ers geen naheffing of boete krijgen bij schijnzelfstandigheid. Werkgevers betalen een ‘verzuimboete’ van 10 procent van de verschuldigde inkomstenbelasting, maar met een maximum van 5514 euro. Normaal is dat 50 procent zonder maximum. Ook geldt die naheffing met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025 – normaal is dat vijf jaar. Idsinga beloofde de Kamercommissie dat belastinginspecteurs ‘zeer zeer terughoudend’ zullen zijn met boetes.
Aanwijzing
Dat kan onder meer door opdrachtgevers eerst een aanwijzing te geven voordat wordt overgegaan tot het geven van een boete en naheffing van belasting en premies. Dan moet wel duidelijk zijn dat een opdrachtgever bezig is geweest het aantal schijnzelfstandigen in zijn organisatie af te bouwen.
Om opdrachtgevers en zzp’ers te helpen, begint de Belastingdienst eind deze maand een voorlichtingscampagne. Eerder zijn ‘marktteams’ opgericht die opdrachtgevers, brancheorganisaties en belastingadviseurs inlichten over de wijze waarop de fiscus gaat handhaven. Dat was een antwoord van Idsinga op vragen van Kamerleden die de wet DBA onduidelijk vinden.
Wet DBA
In de aanloop naar het debat in de vaste kamercommissie hadden de regeringsfracties VVD en BBB zich erg kritisch getoond. Die kritiek werd donderdagmiddag herhaald. ‘De wet DBA is sinds 2016 niet veranderd en nog net zo onduidelijk als toen’, stelde Thierry Aartsen (VVD). Hij wees op de onrust bij opdrachtgevers en zzp’ers, maar ook op de verschillende visies over de wet DBA. Onder meer de Algemene Rekenkamer, de Hoge Raad en enkele gerechtelijke uitspraken geven een verwarrend beeld over wat er wel en niet mag, meende Aartsen.
Ongelijkheid
Minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) wil de ongelijkheid tussen werknemers en verminderen en denkt dat het herinvoeren van de controles op schijnzelfstandigheid daarbij helpen. Zzp’ers betalen geen pensioen- of WW-premie en zijn vaak niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. Toch kunnen ze een (gedeeltelijk) beroep doen op gemeenschapsvoorzieningen als ze werkloos raken of met pensioen gaan. Bovendien vindt Hijum dat werknemers meer bestaanszekerheid hebben dan zzp’ers.
De belastingdienst gaat zelf de wet overtreden en wordt door zichzelf beboet. Maar als andere de wet overtreden, dan mag het niet.
precies dat!
Het stelsel van de (werknemers) sociale zekerheid is gebaseerd op solidariteit. Dat fenomeen is verdwenen. Zie in dat kader ook de verdwenen bereidheid om zich aan te sluiten bij en premie te betalen aan een vakbond. Kennelijk kunnen ze het allemaal zelf wel. Denken en hopen ze. Tot het niet meer gaat, nou, dat is geen enkel probleem want dan is er een scala aan “riante” vangnetten, voorzieningen en toeslagen die onze zo graag verketterde en zo graaigrage overheid voor ons heeft klaargezet. Zolang de overheid dáár niet vanaf wil zal het een probleem blijven om de nodige saamhorigheid (en vertrouwen) terug te krijgen.
U schrijft dat ZZP’ers “een (gedeeltelijk) beroep kunnen doen op gemeenschapsvoorzieningen als ze werkloos raken of met pensioen gaan”. Welke voorzieningen bedoelt U? ZZP’ers betalen toch gewoon AOW-premie en inkomstenbelasting waaruit de Participatiewet gefinancierd wordt?
Vraag 1 : U schrijft dat ZZP’ers “een (gedeeltelijk) beroep kunnen doen op gemeenschapsvoorzieningen als ze werkloos raken of met pensioen gaan”. Welke voorzieningen bedoelt U? Antwoord 1: na de WW uitkering komt de werknemer, onder voorwaarden natuurlijk, in aanmerking voor -in de volksmond- Bijstand ( P.W.) De ZZP kan daarvan al gelijk gebruik maken. De AOW is (of wordt) niet meer gekort voor schuldig nalatig dus is altijd zo hoog dat bijstand niet meer kan. Andere voorzieningen en b.v. gemeentelijke regelingen blijven wel mogelijk.
Vraag 2 : ZZP’ers betalen toch gewoon AOW-premie en inkomstenbelasting waaruit de Participatiewet gefinancierd wordt? Antwoord 2. De oeroude, oorspronkelijke definitie van belasting is: een geldelijke bijdrage die de overheid van de burger vordert om niet. Alléén op het laatste ga ik hier nu even in: om niet, betekent niet voor niks. Het geeft aan dat u aan belasting betalen geen rechten kunt ontlenen. De AOW premie wordt overigens -sinds 1990- geheven onder de titel van Inkomstenbelasting. Ook de Loonbelasting is zo’n mix. Koopt u bij de overheid wel een tegenprestatie dan heet dat b.v. heffing of leges. Merk op dat de wetgever deze begrippen regelmatig door elkaar husselt en dan kunnen gemeenten b.v. ineens parkeerbelasting gaan heffen, waar wel degelijk een tegenprestatie tegenover staat en dus een heffing hoort te heten. Motorrijtuigenbelasting is ook een voorbeeld daarvan, u betaalt periodiek een bijdrage omdat u uw naam heeft laten ge- of misbruiken in een register bij een overheid, en dus mag het als zodanig gekentekende voertuig waar uw naam bij staat van de openbare weg gebruik maken zonder te worden beboet. Prestatie!
Tot slot: het nu even erg actuele “ZZPprobleem” is zijdelings ook van invloed op de armoedeval. Daarin schuilt een veel groter gevaar.