Om 12:50 meldde Nos.nl op zijn webstie: ‘Btw-verhoging op cultuur, media en sport van tafel, na druk oppositie’. Er moet een zucht van verlichting zijn gegaan door boekhandels, uitgevers, theaters en sportclubs. De opluchting duurde precies 51 minuten, want om 13:41 kopte de Volkskrant op zijn website: ‘Btw-verhoging op sport, boeken en cultuur gaat voorlopig tóch door, met steun van christelijke partijen’.
Gehate verhoging
Donderdagmiddag vergaderde de Tweede Kamer over het Belastingplan 2025. Het heetste hangijzer uit het pakket wetsvoorstellen is de verhoging van het btw-tarief van 9 procent naar 21 procent voor theaters, musea, boeken en sport in 2026. Bijna niemand wil deze verhoging van harte, maar ze levert 1,2 miljard euro op en die heeft minister van financiën Heijnen gewoon keihard nodig.
Motie
Aan het begin van het debat leek Heinen echter bakzeil te halen. GL-PvdA, D66, CDA, ChristenUnie, SGP, Volt en JA21 dienden een gezamenlijke motie in waarin het kabinet wordt opgeroepen een alternatief te vinden voor de btw-verhoging. De motie werd gesteund door bijna de volledige oppositie. Die heeft in de Tweede Kamer geen meerderheid maar in de Eerste Kamer wel. Het plaatste Heinen voor het vooruitzicht dat hij de eerste hobbel wel zou kunnen nemen, maar over de tweede hobbel onherroepelijk zou struikelen, met als gevolg dat zijn hele belastingplan terug naar de tekentafel kan.
Steun van C3
Maar Heinen zocht en vond steun bij CDA, ChristenUnie en SGP, de zogenaamde C3. Die toonden zich bereid in de Eerste Kamer akkoord te gaan met het belastingplan op voorwaarde dat Heinen dit voorjaar openstaat voor een alternatief voor de btw-verhoging. Het lijkt alsof de oppositie daarmee via de achterdeur alsnog zijn zin krijgt, maar de devil zit in de details. De Tweede Kamer moet namelijk wel akkoord gaan met het door de oppositie gevonden alternatief. Zo niet, dan gaat de btw-verhoging per 1 januari 2026 gewoon door. En dat kost Heinen geen extra inspanning: de btw-verhoging heeft al kracht van wet doordat de drie christelijke partijen in de Eerste Kamer zijn volledige belastingplan hebben aanvaard.
Verplichting om tot alternatief te komen
De drie christelijke partijen en D66, die eveneens instemde met dit ‘herenakkoord’, moeten op zoek naar een alternatieve dekking voor 1,2 miljard euro. De minister zegde uiteindelijk wel toe dat het kabinet de ‘verplichting’ aangaat ‘om in samenspraak met de partijen in de Kamer tot een alternatief te komen voor de btw-verhoging voor sport, cultuur en media’. Daarmee lijkt de btw-verhoging alsnog van tafel.
Hoera… wat was het mooi, nou ja, wat leek het mooi. Dus geen verhoging of toch maar wel. Of wordt iets of iemand anders het slachtoffer van de oorzaak: meer geld in ’s Rijks Kas. Beter zou het zijn om dan maar minder uit te geven. Natuurlijk liever niet, maar ook dan hebben we slachtoffers nodig. Onderwijs dan maar? Dat is onwijs, vinden de protesterende studenten. Kortom de huidige keuzestress is een prima moment voor de politieke partijen om zich te profileren want als er volgende jaar weer verkiezingen voor de Tweede Kamer zijn moet de doorsnee burger wél op ons stemmen. Landbelang is nog even niet in beeld, nu geldt: the show must go on, voordat het toch hoog tarief wordt.