Volgens de AFM dragen de eerste rapportages onder de CSRD en ESRS bij aan betere strategische beslissingen en transparantie voor beleggers en de maatschappij. “Het duurzaamheidsverslag slaat een brug tussen de onderneming en de buitenwereld: de materialiteitsanalyse laat daarbij zien welke impact zij heeft op mens, milieu en maatschappij én welke financiële effecten duurzaamheidsaspecten hebben op de onderneming. Voor beleggers én maatschappij is dat waardevol: het helpt bij het maken van betere keuzes.”
Bovendien krijgen bestuurders en commissarissen strategische inzichten. “Dit helpt bij toekomstgericht besluitvorming en versterkt de dialoog met investeerders. De CSRD en ESRS bieden daarbij structuur, of zoals sommige ondernemingen het zelf zeggen: ‘Het helpt ons om onszelf beter te begrijpen’. Daarnaast draagt het bij aan een groeiend gelijk speelveld: alle Europese marktspelers in reikwijdte van de CSRD rapporteren steeds meer volgens dezelfde standaarden.” De AFM is positief over de eerste verslagen: “Informatie is beter gestructureerd, toegankelijker én visueel duidelijker.”
Materialiteitsanalyse
Er zijn drie zogeheten focuspunten waarop de rapportages nog beter kunnen en waarop enkele ondernemingen al goede stappen zetten. Zo kan de materialiteitsanalyse beter: “Leg uit hoe impact, risico’s en kansen worden bepaald. Dit vergroot het begrip van keuzes die zijn gemaakt. We zien dat ondernemingen hiervoor redelijke aanzetten geven. Dat doet ertoe: want de uitkomsten van deze analyse bepalen over welke materiële duurzaamheidsthema’s (impact, risico’s en kansen) er wordt gerapporteerd in het duurzaamheidsverslag.”
De AFM vindt het soms onduidelijk of alle relevante onderdelen van de waardeketen zijn meegenomen. “Bijvoorbeeld de instroom van grondstoffen en de bijbehorende milieu-impact, of het gebruik van gevaarlijke stoffen.” Heineken doet het wel goed en is daarom als best practice opgenomen in het rapport.
Verder noemt de toezichthouder due diligence een belangrijk proces om impact, risico’s en kansen voor onderneming en waardeketen te identificeren. “Een transparante toelichting over deze due diligence laat zien in hoeverre een onderneming grip heeft op het identificeren en beoordelen van impact, risico’s en kansen. Daarnaast is het van belang om goed toe te lichten hoe de uitkomsten van de due diligence de materialiteitsanalyse voeden.” De AFM is gecharmeerd van de aanpak van JDE Peet’s, die een verdiepende analyse toevoegt bij specifieke thema’s. Verder geeft ING heel duidelijk weer hoe en waar risico’s en kansen relateren aan de bedrijfsactiviteiten. Tot slot is Stellantis wat de AFM betreft goed in het duidelijk toelichten van de gehanteerde drempelwaardes.
Afwegingen per thema
Een tweede focuspunt is hoe je afwegingen per duurzaamheidsthema (zoals biodiversiteit en vervuiling) inzichtelijk maakt. “Leg uit hoe afwegingen zijn gemaakt. Dit maakt de analyse transparanter en beter navolgbaar. Een aantal ondernemingen geeft al een goede toelichting van de analyse van impact, risico’s en kansen voor de milieuthema’s, dat is belangrijk voor de lezer. De materialiteitsanalyse voor die thema’s (denk aan biodiversiteit en vervuiling) vereist zorgvuldige overwegingen en oordeelsvorming. Daarom is verantwoording over de aanpak en gemaakte keuzes van belang, zodat de gebruiker het goed begrijpt en wordt meegenomen. Wij constateren dat er in de praktijk veel variatie is in de wijze waarop ondernemingen hierover rapporteren, zowel qua onderwerpen als qua diepgang.”
Belangrijk is om evenwichtig wederzijdse afhankelijkheden zichtbaar te maken. “Wat in dit onderzoek opvalt, is dat een aantal ondernemingen ten aanzien van hun producten en diensten vaak wijst naar de positieve impact die hun producten zullen hebben, en de kansen die daarmee gepaard gaan, terwijl de huidige negatieve impact en risico’s van producten (of diensten) minder concreet en helder worden omschreven.” Daarnaast valt op dat er in de uitwerking van afzonderlijke thematische standaarden zelden expliciet wordt stilgestaan bij de wisselwerking tussen de verschillende milieuthema’s. Voorbeelden van ondernemingen die dat wel beter doen, zijn Ahold Delhaize en BAM.
Gevolgen
De AFM zou ten derde ook goed zicht willen hebben op de wisselwerking tussen impact en strategie. “Beleggers en andere stakeholders willen weten hoe duurzaamheidsrisico’s en kansen het bedrijfsmodel beïnvloeden. Ondernemingen die deze interactie helder tonen, bieden waardevolle inzichten voor de toekomst. Dat een aantal ondernemingen deze wisselwerking al laat zien helpt: beleggers en andere stakeholders hebben zo beter inzicht in de interactie tussen impact, risico’s en kansen en de strategie en het bedrijfsmodel, alsook op de veerkrachtigheid daarvan.” Een robuuste veerkrachtanalyse is een belangrijk vertrekpunt, aldus de AFM. “Deze stelt organisaties in staat om in kaart te brengen in hoeverre hun bedrijfsmodel bestand is tegen toekomstige duurzaamheidsontwikkelingen en welke strategische aanpassingen nodig kunnen zijn. Koninklijke Heijmans is een van de ondernemingen met een veerkrachtsanalyse.”
Daarnaast is duidelijkheid over de financiële effecten belangrijk en transparantie over vrijstellingen. De AFM noemt op dit punt JDE Peet’s als een van de meest transparante bedrijven.
Vasthouden aan ingroeipad
De toezichthouder noemt ook het Omnibusvoorstel van de Europese Commissie, dat de CSRD-rapportageverplichtingen versoepelt. “De implementatie van de CSRD- en ESRS-vereisten is een reis omgeven met onzekerheden. De AFM houdt vast aan een ingroeipad. De eerste rapportages vormen een solide basis. Door verdere verfijning van de materialiteitsanalyse kunnen ondernemingen hun rol in de wereld nog scherper neerzetten.”
Geef een reactie