Dat concludeert de Europese Rekenkamer, die is nagegaan wat er eigenlijk gebeurd is met de € 650 miljard die is vrijgemaakt voor het verbeteren van het ondernemingsklimaat en voor het opzetten, laten groeien en runnen van bedrijven in EU-landen. “Bijna de helft van de in het Europees Semester vastgestelde problemen waarmee bedrijven te kampen hebben, bleef grotendeels onopgelost.” EU-auditors stellen dat slechts een derde van de voltooide hervormingen van het ondernemingsklimaat aanzienlijke resultaten heeft opgeleverd. Het merendeel heeft vertraging opgelopen.
Potentieel niet benut
Het herstelfonds (de Recovery and Resilience Facility, RRF) is in 2021 opgericht om de economische gevolgen van de coronapandemie te verzachten en duurzaam economisch herstel te bevorderen. In ruil voor het geld moesten lidstaten investeringen en hervormingen in belangrijke sectoren toezeggen waarmee eerder geïdentificeerde problemen zouden worden aangepakt. Volgens Ivana Maletić, het Rekenkamer-lid dat de controle leidde, is er nog te weinig gebeurd. “Met de RRF zou het gemakkelijker moeten worden om zaken te doen, maar het potentieel ervan wordt niet volledig benut.”
De EU deed vlak voor de pandemie 82 aanbevelingen aan lidstaten om hun ondernemingsklimaat te verbeteren, zoals het bevorderen van particuliere investeringen, het verbeteren van de toegang tot financiering, het vereenvoudigen van belastingstelsels en het verminderen van de regeldruk. In de herstelplannen kwamen 157 hervormingen en 254 investeringen naar voren, goed voor zo’n € 109 miljard aan kosten. “Hoewel de lidstaten aan ongeveer een kwart van de aanbevelingen grotendeels via hervormingen en investeringen follow-up hebben gegeven, is geen enkele aanbeveling volledig uitgevoerd. Daarnaast werd aan ongeveer de helft in geringe mate of helemaal geen follow-up gegeven, waardoor sommige structurele problemen onopgelost bleven.”
Een op drie aanbevelingen niet opgevolgd
7% van de aanbevelingen is zelfs volledig genegeerd, stelt de rekenkamer vast. “De auditors hebben onlangs geconcludeerd dat aan ongeveer een derde van de aanbevelingen voor hervormingen van de arbeidsmarkt in het kader van de RRF door geen enkele hervorming follow-up is gegeven. Gezien de resultaten van beide controles moet worden geconstateerd dat een van de belangrijkste doelstellingen van de RRF, namelijk het aanpakken van alle of een aanzienlijk deel van de in de aanbevelingen vastgestelde uitdagingen, niet is bereikt.”
Verdere vertraging is risico
De auditors brachten een bezoek aan vier landen, waar zij onderzochten of het gelukt is om met de RRF-hervormingen van het ondernemingsklimaat de uitdagingen in de landspecifieke aanbevelingen aan de lidstaten aan te pakken. Daarnaast beoordeelden zij of met de uitvoering van de hervormingen de beoogde doelstellingen in Bulgarije, Spanje, Cyprus en Oostenrijk zijn gehaald.
In die landen was meer dan een kwart van de hervormingen bij de afronding van de controle in april 2025 nog niet voltooid. “Aangezien alle RRF-maatregelen eind augustus 2026 moeten zijn voltooid, brengen verdere vertragingen risico’s met zich mee voor zowel de voltooiing van de maatregelen als het bereiken van resultaten. De hervormingen die in de gecontroleerde lidstaten zijn doorgevoerd, leverden over het algemeen de verwachte resultaten op, zoals de vaststelling van wetgeving. Het kan echter jaren duren voordat de effecten van een wetswijziging ter plaatse merkbaar zijn.”
Nederland scoort op aanpak zelfstandigen
Maatregelen die door Nederland in het pakket werden voorgesteld om het geld te ontvangen, waren onder meer het verlagen van de zelfstandigenaftrek, een verplichte aov voor zelfstandigen en het aanpakken van schijnzelfstandigheid. Op die punten oordeelt de rekenkamer dat daaraan geheel of grotendeels gevolg is gegeven. Beleid uitvoeren om het inkomen van huishoudens te verhogen is er niet gekomen, ziet de rekenkamer, en levenslang leren is ook niet van de grond gekomen. Verder is er niets gedaan om de gevolgen van de crisis voor de samenleving te verzachten.
Weinig gedaan aan arbeidsmarkt, veel aan ondernemingsklimaat
Ons land zit daarom in de (grote) groep van lidstaten die marginaal gevolg hebben gegeven aan de aanbevelingen op het gebied van de arbeidsmarkt. Met betrekking tot het ondernemingsklimaat zit Nederland in de kopgroep van landen die grotendeels gevolg hebben gegeven aan de aanbevelingen van de EU. Andere landen die het bovengemiddeld goed doen, zijn Denemarken, Griekenland, Spanje, Kroatië, Cyprus en Portugal. Ondanks de positieve beoordeling concludeert de rekenkamer wel dat in Nederland het ondernemingsklimaat juist is verslechterd.
Geef een reactie