De Autoriteit Financiële Markten (AFM) ziet dat kunstmatige intelligentie zich razendsnel ontwikkelt en al op uiteenlopende manieren wordt toegepast binnen de accountancysector. “We zien generatieve AI-toepassingen in alle fases van de controles,” zegt Weggelaar. “Bijvoorbeeld bij de afronding van de jaarrekening, waar een tool beoordeelt of de conceptjaarrekening voldoet aan verslaggevingsstandaarden. Daar worden we enthousiast van, zolang het verantwoord en beheerst wordt gebruikt.”
Drie principes
Volgens Weggelaar draait verantwoord gebruik van AI om drie kernprincipes: de mens moet onderdeel blijven van het proces, de uitkomsten moeten controleerbaar en traceerbaar zijn, en het gebruik van de technologie moet zorgvuldig en veilig worden ingericht. In december publiceert de AFM een rapport met concrete handvatten om aan deze principes te voldoen.
Brede definitie van AI
Van Gestel benadrukt dat de AFM de ruime AI-definitie van de Europese Commissie hanteert, waarin ook machine learning valt. Belangrijker dan de technische indeling vindt de toezichthouder echter hoe accountantsorganisaties AI in de praktijk gebruiken. “De tool kan nooit de verantwoordelijkheid van de externe accountant vervangen,” aldus Van Gestel.
Beheersing van risico’s
De toezichthouder onderzoekt momenteel hoe accountantsorganisaties AI inzetten binnen hun auditprocessen. Voor het lopende onderzoek sprak de AFM met elf niet-OOB-organisaties en twee OOB-kantoren. Doel is inzicht te krijgen in welke tools worden gebruikt en hoe beheerst dat gebeurt. “De rol van de toezichthouder verandert in essentie niet,” zegt Weggelaar. “We verkennen de markt, proberen de risico’s te begrijpen en grijpen in waar nodig. Dat doen we in dialoog met de sector.” Tijdens die gesprekken blijken veel vragen te leven over databeveiliging en bewaartermijnen. “Hoelang bewaar je klantdata in een AI-omgeving? Hoe is die data versleuteld? Wat doet de leverancier met je gegevens?” noemt Weggelaar als voorbeelden van vraagstukken waar accountants mee worstelen.
Houding AFM
Een veelvoorkomend misverstand is dat de AFM het gebruik van AI zou afwijzen. “Dat klopt niet,” zegt Van Gestel. “Wij zijn juist voorstander van tools die het werk leuker en efficiënter maken, zolang de drie principes worden nageleefd.”
Volgens Weggelaar komt de druk om AI te omarmen vaak van jongere medewerkers. “Veel kantoren waren in eerste instantie terughoudend en verboden het gebruik van tools als ChatGPT. Maar jonge accountants gebruiken ze toch, vaak op hun telefoon. Daardoor zijn organisaties gaan nadenken over hoe ze AI op een beheerste manier kunnen inzetten.”
Bron: NBA
Geef een reactie