Familiebedrijven adviseren – is dat wel een echt vak? Volgens Manager Familiebedrijven Machiel Gosschalk van EY wel. Hij vindt de soft skills van de adviseur de harde vaardigheden voor het familiebedrijf.
Beste lezers, graag wil ik jullie bedanken voor de vele reacties op mijn eerste blog. Het is geweldig om te zien hoe iedereen de familiedynamiek en problematiek op zijn/haar eigen manier ervaart, ermee omgaat en erover adviseert. Dat is logisch want elke familie, elk bedrijf, is anders. Het is prachtig om familiebedrijven te mogen adviseren. De energie spat van elk gesprek af, de passie en emotie van de ondernemers raken mij elke keer weer.
Vorige week kwam een wat oudere man (voorheen accountant en inmiddels werkzaam als commissaris) naar mij toe. Hij was het niet eens met mijn stelling ‘soft skills zijn de hard skills voor het familiebedrijf’. Dat mag natuurlijk, tot een open discussie ben ik altijd bereid. Of zoals oud-premier Jan Peter Balkenende mij laatst vertelde: “Je wordt pas oud als je stopt met leren”.
Geen echt vak
De man zei: “We zien dat je druk bent in de familiebedrijvensector en goede dingen doet. Het is alleen jammer dat je niet een echt vak hebt geleerd.” Natuurlijk vroeg ik wat hij daarmee bedoelde. Waar het op neer kwam was dat, volgens hem, accountants en fiscalisten vakspecialisten zijn en ik dus niet. Hij vond dat ieder persoon met een goede sensitiviteit voor sociale en emotionele netwerken, familiebedrijven kan begeleiden mits er daarnaast sprake is van ‘vakkennis’.
Ik vroeg de man wie hij bij een conflict/emotionele discussie in zijn eigen familie het proces zou laten begeleiden:
1: hijzelf; of
2: een sociaal/emotioneel sensitief persoon; of
3: een professional die ervoor heeft geleerd en op doordachte wijze het probleem op een goede manier bespreekbaar maakt en het proces begeleidt.
De keuze was snel gemaakt, de professional uiteraard. Een dergelijke professional heeft een vak geleerd en beschikt over vakkennis, zonder daarnaast per se ook accountant of fiscalist te zijn.
(On)bewust (on)bekwaam
Zoals een gewaardeerde collega (Alex van Wamel) wel eens zegt: “Een goede adviseur weet wat hij niet weet”. Juist bij het adviseren van familiebedrijven moet je heel goed je grenzen kennen en gemakkelijk kunnen schakelen tussen zeer uiteenlopende onderwerpen, stakeholders en relaties. Als je echt een vertrouwenspersoon voor de familie wilt zijn, moet je met hen méédenken. Niet vóór hen denken. En in bepaalde situaties is een familie nu eenmaal het best geholpen met een expert, een vakspecialist op het gebied van familierelaties.
Andere drijfveren
Onbekend maakt onbemind. Hierin zie ik een verschuiving plaatsvinden. Beetje bij beetje ziet Nederland dat familiebedrijven andere drijfveren en een andere manier van werken hebben dan niet-familiebedrijven en dat dit een andere manier van advisering en ondersteuning vraagt. Ook bij onze belastingadviseurs en accountants zien we dat terug. Zo zijn er echte specialisten op het gebied van familiebedrijven, die dat vaak ook combineren met een regionale focus. Zij ‘spreken dezelfde taal’ als de klant of relatie in meerdere opzichten.
Peter van Dijk is zo’n accountant bij ons, hij zei: “Inmiddels heb ik behoorlijk veel ervaring op mogen doen bij familiebedrijven en heb ik geleerd dat er nooit een standaard aanpak is. Dit komt omdat twee bedrijven wellicht veel op elkaar kunnen lijken in doen en laten, maar de families lijken nooit op elkaar.”
Prachtig toch! In twee zinnen het verschil uitgelegd tussen familie en niet-familiebedrijven.
Balanceren
Maar wat betekent dat voor de advisering aan familiebedrijven? Het is een dun lijntje waar jij als adviseur op balanceert. Key hierin is: ken jezelf en je grenzen! Niet elke belastingadviseur of accountant is een geschikte familiebedrijvenadviseur. Het risico is dat de betreffende adviseurs zich, met de beste bedoelingen, niet realiseren in welk gevarengebied ze terechtkomen. Feitelijk zijn zij dan onbewust onbekwaam. Het is een echt vak om familiebedrijven op de juiste manier te adviseren. Of zoals ik in mijn vorige blog schreef: de soft skills van een adviseur zijn bijna net zo belangrijk of misschien wel belangrijker dan de hard skills. Het gaat om het complete plaatje, het holistische beeld.
Bij de meeste grotere kantoren, zoals ook het onze, wordt daarom vaak in multidisciplinaire teams gewerkt. Ieder zijn of haar kwaliteiten. Diversiteit in een team kan een team laten bloeien doordat bij elk vraagstuk de juiste mensen worden ingezet om echt naast de klant te staan. Mijn oproep aan u is daarom te kijken hoe de klant of relatie het best geholpen kan worden en met welke adviseur(s). Het is belangrijk dat een ieder door middel van zelfreflectie bewust bekwaam de juiste keuzes kan maken.
Wat vindt u? Ik hoor graag uw mening! Ook als u het niet met mij eens bent!
Met een warme familiegroet,
Machiel Gosschalk
Next Gen Leader EY
Machiel.gosschalk@nl.ey.com
Lees in dit interview meer over Machiel.
__________________________________________________
Meer lezen over familiebedrijven? Dat kan in het Tijdschrift Familiebedrijven, hét blad (inclusief nascholing) voor adviseurs van familiebedrijven.
Geef een reactie